پانا از آموزش سواد مالی اسلامی در مدارس ایران گزارش میدهد؛
بخشی دستجردی: به جای آموزش سفتهبازی، اقتصاد اسلامی را به دانشآموزان بیاموزیم
مدرسه؛ نقطه شروع تربیت اقتصادی نسل آینده
تهران (پانا) - عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با تأکید بر اهمیت آموزش مفاهیم اقتصادی به دانشآموزان، خواستار توجه بیشتر به اصول اقتصاد اسلامی، پرهیز از ترویج سفتهبازی و آموزش نقش پول در چرخه اقتصادی کشور شد.
در دنیای امروز که پیچیدگیهای اقتصادی روزبهروز بیشتر میشود، «سواد مالی» دیگر یک مهارت لوکس نیست، بلکه یک ضرورت حیاتی برای بقا و موفقیت است. آمارها نشان میدهند که بسیاری از مشکلات اجتماعی مانند بدهکاری خانوارها، اعتیاد به مصرفگرایی، و حتی برخی جرایم اقتصادی، ریشه در نبود دانش و مهارت مدیریت منابع مالی دارند. اما سوال اینجاست؛ آیا هر نوع سواد مالی برای داشتن یک زندگی موفق کافی است و آیا میتوان از همان نسخه جهانی در کشورهای اسلامی هم استفاده کرد؟
نظام آموزشی ما در دهههای اخیر تلاش کرده مفاهیم پایه اقتصاد و مدیریت پول را وارد مدارس کند، اما اغلب این آموزشها بر اساس الگوهای غربی طراحی شدهاند که تمرکز اصلیشان بر حداکثرسازی سود فردی است. در حالی که در فرهنگ و تمدن اسلامی، پول و ثروت نه هدف نهایی، بلکه ابزاری برای رسیدن به کمال انسانی و خدمت به جامعه محسوب میشود.
ضرورت بازنگری در آموزشهای اقتصادی به نسل جوان
پژوهشها نشان میدهند که الگوی متعارف سواد مالی، رویکردی فردگرایانه دارد و به ابعاد اخلاقی، معنوی و جمعی زندگی انسان کمتر توجه میکند. این در حالی است که آموزههای اسلامی تأکید ویژهای بر مفاهیمی مانند امانتداری، عدالت، قناعت و پرهیز از اسراف دارند که میتوانند چارچوبی متفاوت و جامعتر برای تربیت اقتصادی نسل جدید ارائه دهند.
با توجه به اینکه اولا بیش از ۶۰ درصد جمعیت ایران زیر ۳۵ سال هستند و نسبت جوان و نیازمند آموزش قابل توجه است، ثانیا نرخ تورم و نوسانات اقتصادی فشار زیادی بر خانوارها وارد میکند و ثالثا نظام بانکی کشور بر اساس اصول بانکداری اسلامی فعالیت میکند؛ ضرورت دارد که آموزش سواد مالی در مدارس نه تنها از نظر فنی، بلکه از نظر مبانی ارزشی و شرعی نیز بازتعریف شود.
سواد مالی اسلامی چیست؟
سواد مالی اسلامی یک الگوی تلفیقی است که مبانی اقتصادی را با اصول اخلاقی و ارزشی آموزههای دینی درهم میآمیزد تا نسلی مسئول، آگاه و متعهد از منظر مالی تربیت کند. الگوی متعارف غربی؛ فردگرایانه است و به هویتهای جمعی زندگی انسان کمتر توجه میکند. در حالی که الگوی اسلامی در کنار هویت فردی، به هویتهای جمعی نیز اهمیت زیادی میدهد.
سه رکن اساسی سواد مالی در اقتصاد اسلامی وجود دارد. مبانی شناختی سواد مالی که بر درک مفاهیم پایه تکیه دارد. اصول اخلاقی-دینی مدیریت مالی که مسئله ارزشهای شرعی را بررسی میکند و نیز مهارتهای عملی تصمیمگیری مالی که کاربرد در زندگی واقعی را توضیح میدهد.
نماینده مجلس: ضرورت جایگزینی مبانی اقتصاد اسلامی به جای دانش رباخواری در کتب درسی
رسول بخشی دستجردی؛ عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در گفتوگو با پانا با اشاره به مطرح شدن موضوع سواد مالی در مدارس و آموزش آن به گروههای سنی پایین گفت: «یاد دادن سفتهبازی، سهامخری و سهامفروشی و اینکه چه زمانی بخریم و چه زمانی بفروشیم، بیسوادی مالی است و باعث تربیت رانتخوار در آینده میشود.»
وی با خطرناک دانستن انتقال چنین آموزشهایی به دانشآموزان افزود: «ما به نوعی داریم رباخوار تربیت میکنیم و دانش ربا را به بچههایمان منتقل میکنیم.»
آموزش مفاهیم اقتصاد اسلامی
این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس تأکید کرد: «به جای آموزش سفتهبازی و قواعد رباخواری، باید مفاهیم اقتصاد اسلامی به دانشآموزان و دانشجویان آموزش داده شود.»
بخشی دستجردی با اشاره به آثار اجتماعی و اقتصادی ربا اظهار کرد: «باید به دانشآموزان آموزش داده شود که چرا نباید ربا بخورند و چه اتفاقات بدی در جامعه رخ میدهد. بیکاری ناشی از چیست؟ بیکاری امروز ناشی از بهره بسیار بالای پول است؛ چه در بانک و چه خارج از بانک.»
وی همچنین با انتقاد از تفکیک میان بهره و ربا گفت: «یک عده آمدند گفتند بهره و ربا با هم فرق میکند و به خاطر همین مسائل، سالهاست که اقتصاد کشور دچار مشکل شده است.»
تأکید بر گردش پول و مقابله با کنز مال
این نماینده مجلس در ادامه با تأکید بر ضرورت آموزش اصول اقتصاد اسلامی گفت: «ما باید به جای آموزش سفتهبازی، به سمت این برویم که چگونه پول تحرک داشته باشد.»
وی با اشاره به مفهوم «کنز مال» در اقتصاد اسلامی افزود: «باید دانش ضدکنز، یعنی نگه نداشتن دارایی بهصورت عاطل و باطل، به دانشآموزان و دانشجویان آموزش داده شود.»
بخشی دستجردی همچنین افزود: «در اقتصاد اسلامی، پول و دارایی نباید بدون استفاده و خارج از چرخه اقتصادی باقی بمانند و آموزشهای مالی باید بر مبنای اصول صحیح اقتصادی و جلوگیری از ربا و انباشت غیرمولد داراییها استوار باشند.»
آرمیتا رزاقیان
ارسال دیدگاه