آینده اشتغال از هنرستان‌ها می‌گذرد؛
توجه به هنرستان‌ها، تربیت نیروی متخصص متناسب با نیاز جامعه را تامین می‌کند+ اینفو
تهران (پانا) - نماینده مردم شاهین‌شهر، برخوار و میمه در مجلس شورای اسلامی با تأکید بر ضرورت تقویت آموزش‌های فنی و حرفه‌ای گفت: جامعه برای انجام فعالیت‌های متنوع خود به نیروهای متخصص در حوزه‌های مختلف نیاز دارد و نمی‌توان انتظار داشت همه افراد به دنبال تحصیلات دانشگاهی در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری باشند.
تحولات فناوری و تغییر نیازهای بازار کار، نظام آموزشی را با ضرورت بازنگری در شیوه‌های تربیت نیروی انسانی روبه‌رو کرده است. در شرایطی که بخش‌های مختلف اقتصادی برای ادامه فعالیت به نیروهای متخصص و ماهر نیاز دارند، توسعه آموزش‌های فنی و حرفه‌ای و تقویت هنرستان‌ها دیگر صرفاً یک انتخاب آموزشی نیست، بلکه بخشی از راهبرد توسعه اشتغال و افزایش بهره‌وری در کشور به شمار می‌رود. تحقق این هدف نیز به فراهم‌بودن زیرساخت‌های آموزشی، تجهیزات به‌روز و ظرفیت کافی برای پذیرش دانش‌آموزان علاقه‌مند وابسته است.
بازار کار به ترکیبی از دانش و مهارت نیاز دارد
توسعه کشور به نیروی انسانی در سطوح و تخصص‌های مختلف نیازمند است. در کنار متخصصان دانشگاهی و پژوهشگران، تکنسین‌ها، استادکاران و نیروهای فنی نیز نقش مهمی در فعالیت صنایع، ارائه خدمات و پیشبرد طرح‌های عمرانی و تولیدی ایفا می‌کنند. از این منظر، نظام آموزشی زمانی می‌تواند پاسخ‌گوی نیازهای جامعه باشد که مسیرهای متنوعی برای استعدادها و علایق متفاوت دانش‌آموزان فراهم کند.
تمرکز صرف بر ادامه تحصیل دانشگاهی، بدون توجه کافی به آموزش مهارت‌های عملی، ممکن است میان ترکیب نیروی انسانی تربیت‌شده و نیاز واقعی بخش‌های اقتصادی فاصله ایجاد کند. هنرستان‌ها می‌توانند با فراهم‌کردن زمینه یادگیری تخصص‌های فنی، بخشی از این فاصله را کاهش دهند و دانش‌آموزان را از دوران تحصیل با محیط‌ها و الزامات مشاغل مختلف آشنا کنند.
تجهیزات هنرستانی باید با فناوری صنعت هماهنگ باشد
یکی از الزامات اثربخشی آموزش‌های مهارتی، استفاده از ابزارها و دستگاه‌هایی است که با شرایط روز محیط‌های کاری تناسب داشته باشند. دانش‌آموزی که قرار است پس از پایان تحصیل وارد یک کارگاه صنعتی، واحد تولیدی یا مجموعه خدمات فنی شود، باید فرصت کار با تجهیزات و فناوری‌های متناسب با همان محیط را در دوران آموزش تجربه کرده باشد.
استفاده از دستگاه‌های فرسوده یا فناوری‌هایی که فاصله زیادی با تجهیزات رایج در صنعت دارند، می‌تواند کیفیت آموزش عملی را تحت تأثیر قرار دهد. در چنین شرایطی، حتی اگر محتوای نظری آموزش متناسب با نیازهای جدید تنظیم شده باشد، نبود امکانات کافی مانع از انتقال کامل مهارت به هنرجویان خواهد شد.
از این رو، نوسازی تجهیزات هنرستان‌ها باید در کنار توسعه رشته‌های مهارتی مورد توجه قرار گیرد. این نوسازی صرفاً به خرید دستگاه‌های جدید محدود نمی‌شود؛ نگهداری و تعمیر تجهیزات، تأمین مواد مصرفی کارگاه‌ها و آموزش هنرآموزان برای کار با فناوری‌های جدید نیز بخشی از الزامات آن است.
ظرفیت پذیرش؛ حلقه مهم دسترسی به آموزش مهارتی
توسعه آموزش‌های فنی و حرفه‌ای زمانی به نتیجه می‌رسد که دانش‌آموزان علاقه‌مند امکان ورود به این مسیر را داشته باشند. کمبود فضای آموزشی، کارگاه و امکانات تخصصی می‌تواند ظرفیت پذیرش هنرستان‌ها را محدود کند و بخشی از متقاضیان را از انتخاب رشته مورد علاقه خود بازدارد.
افزایش ظرفیت هنرستان‌ها باید متناسب با تقاضای دانش‌آموزان و نیازهای منطقه‌ای بازار کار انجام شود. در این زمینه، استفاده از فضاهای آموزشی موجود، توسعه هنرستان‌های جدید و تقویت همکاری میان آموزش‌وپرورش، دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی می‌تواند به گسترش فرصت‌های مهارت‌آموزی کمک کند.
البته افزایش ظرفیت پذیرش به‌تنهایی کافی نیست؛ چراکه توسعه کمی هنرستان‌ها بدون تأمین هنرآموز متخصص، کارگاه استاندارد و تجهیزات مناسب، ممکن است کیفیت آموزش را کاهش دهد. بنابراین، برنامه‌ریزی برای توسعه این مراکز باید هم‌زمان ابعاد کمی و کیفی آموزش را در نظر بگیرد.
پیوند هنرستان‌ها با صنعت؛ ضرورتی برای تربیت نیروی آماده‌به‌کار
یکی از راهکارهای ارتقای کیفیت آموزش‌های مهارتی، تقویت ارتباط هنرستان‌ها با واحدهای صنعتی، تولیدی و خدماتی است. حضور هنرجویان در محیط‌های واقعی کار، استفاده از ظرفیت استادکاران و متخصصان صنعت و تعریف دوره‌های کارآموزی متناسب با رشته تحصیلی می‌تواند فاصله میان آموزش و اشتغال را کاهش دهد.
این ارتباط همچنین به هنرستان‌ها کمک می‌کند تا تغییرات فناوری و نیازهای جدید مشاغل را سریع‌تر شناسایی کنند و محتوای آموزشی خود را با تحولات بازار کار هماهنگ سازند. در مقابل، صنایع نیز می‌توانند در فرایند تربیت نیروی انسانی مورد نیاز خود مشارکت داشته باشند و فرصت آشنایی زودهنگام با نیروهای مستعد را به دست آورند.
مهارت‌آموزی؛ سرمایه‌گذاری برای آینده تولید و اشتغال
تقویت هنرستان‌ها باید به‌عنوان سرمایه‌گذاری بلندمدت در زیرساخت انسانی کشور مورد توجه قرار گیرد. تربیت نیروی ماهر، علاوه بر فراهم‌کردن فرصت‌های شغلی متنوع برای جوانان، می‌تواند به افزایش کیفیت تولید، کاهش وابستگی به نیروی متخصص خارج از مجموعه‌های داخلی و ارتقای توان فنی بخش‌های اقتصادی کمک کند.
در این مسیر، توسعه متوازن فضای آموزشی، نوسازی کارگاه‌ها، تأمین نیروی انسانی متخصص و ارتباط مستمر با صنعت، مجموعه اقداماتی هستند که باید در کنار یکدیگر پیش بروند. هنرستان زمانی می‌تواند نقش مؤثری در آینده اشتغال کشور داشته باشد که دانش‌آموز پس از پایان تحصیل، نه‌تنها دانش نظری یک حرفه، بلکه توانایی عملی و تجربه لازم برای ورود به محیط کار را نیز کسب کرده باشد.
حسینعلی حاجی‌دلیگانی، نماینده مردم شاهین‌شهر، برخوار و میمه در مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با پانا با اشاره به اهمیت توسعه هنرستان‌ها و آموزش‌های مهارتی اظهار کرد: «اگر همه افراد بخواهند وارد مسیر تحصیلات دانشگاهی و ادامه تحصیل در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری شوند، این پرسش مطرح می‌شود که چه کسانی مسئولیت مشاغل فنی و سایر فعالیت‌های ضروری جامعه را بر عهده خواهند گرفت؟»
وی افزود: «همه افراد نیز لزوماً استعداد یا علاقه لازم برای مطالعه مباحث نظری و فعالیت در حوزه‌های صرفاً علمی را ندارند. از سوی دیگر، جامعه به‌طور طبیعی برای ارائه انواع خدمات و انجام فعالیت‌های متنوع اقتصادی و اجتماعی، به نیروی انسانی آموزش‌دیده در رشته‌های گوناگون نیازمند است.»
ضرورت هماهنگی آموزش با نیازهای واقعی جامعه
حاجی‌دلیگانی با تأکید بر نقش آموزش‌وپرورش و وزارت علوم در تربیت نیروی انسانی متناسب با نیازهای کشور تصریح کرد: «این دو مجموعه باید به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کنند که خروجی نظام آموزشی با نیازهای واقعی جامعه تناسب داشته باشد. یکی از مسیرهای مهم تحقق این هدف، تقویت هنرستان‌ها و آموزش‌های فنی و حرفه‌ای است.»
تجهیزات قدیمی؛ مانعی در مسیر آموزش مهارت‌های روز
وی با انتقاد از کم‌توجهی سال‌های گذشته به هنرستان‌ها گفت: «متأسفانه در برخی هنرستان‌ها همچنان از تجهیزات و ابزارهای قدیمی برای آموزش استفاده می‌شود؛ به‌طوری‌که در بعضی مراکز، دانش‌آموزان با موتور خودروهای قدیمی مانند ژیان کار می‌کنند یا با مصالح و دستگاه‌های قدیمی، از جمله برخی تجهیزات فرسوده حوزه ماشین‌کاری و ریخته‌گری، آموزش می‌بینند.»
این نماینده مجلس تأکید کرد: «برای تربیت نیروی ماهر و آماده ورود به بازار کار، باید تجهیزات هنرستان‌ها متناسب با فناوری‌ها و نیازهای روز صنایع به‌روزرسانی شود.»
کمبود فضای آموزشی، مانع ورود علاقه‌مندان به هنرستان‌ها
حاجی‌دلیگانی با اشاره به مشکلات ظرفیت پذیرش هنرستان‌ها در حوزه انتخابیه خود اظهار کرد: «شخصاً شاهد بوده‌ام خانواده‌های زیادی تمایل داشته‌اند فرزندانشان را در هنرستان ثبت‌نام کنند، اما آموزش‌وپرورش به دلیل کمبود ظرفیت و نبود فضای آموزشی مناسب، امکان پذیرش همه متقاضیان را نداشته است.»
وی افزود: «در همین زمینه، همکاران دفتر وی پیگیری‌هایی را برای اختصاص ساختمان و فضای آموزشی با همکاری آموزش‌وپرورش انجام داده‌اند تا امکان ثبت‌نام دانش‌آموزان بیشتری در هنرستان‌ها فراهم شود.»
نماینده مردم شاهین‌شهر، برخوار و میمه در پایان تأکید کرد: «توسعه هنرستان‌ها، تأمین فضای آموزشی و نوسازی تجهیزات آن‌ها باید در اولویت قرار گیرد تا دانش‌آموزان علاقه‌مند بتوانند مسیر مهارت‌آموزی را انتخاب کنند و کشور نیز نیروی انسانی مورد نیاز خود را در رشته‌های مختلف تربیت کند.»
ارسال دیدگاه