نایبرئیس کمیسیون کشاورزی مجلس در گفتوگو با پانا:
هنرستانهای کشاورزی باید دانشآموزان را برای کشاورزی نوین آماده کنند + اینفوگرافیک
هنرستانها باید در مرز دانش حرکت کنند/ ضرورت انتقال فناوریهای نوین به مزرعه و جانمایی آموزشی در قطبهای تولید
تهران (پانا) - نایبرئیس کمیسیون کشاورزی مجلس با تأکید بر ضرورت ایجاد «هنرستانهای پیشرفت» در دل مناطق روستایی و نزدیک به قطبهای تولید، تصریح کرد که دستاوردهای دانشبنیان در حوزه بذر، کود و آبیاری نوین نباید در آزمایشگاهها محبوس بماند.
در حالی که بخش کشاورزی یکی از ستونهای اصلی اقتصاد ایران محسوب میشود و حدود ۱۲ تا ۱۴ درصد از تولید ناخالص داخلی کشور را تشکیل میدهد؛ لزوم توجه به نظام آموزش فنیوحرفهای در رشتههای کشاورزی را افزایش مییابد.
بر اساس آخرین آمارها، هماکنون ۱۱۴ هنرستان کشاورزی در سراسر ایران فعال است که از این تعداد، ۴۴ واحد مستقیماً زیر نظر وزارت جهاد کشاورزی و توسط موسسه آموزش و ترویج کشاورزی اداره میشوند. جالب توجه است که از میان این مراکز، ۴ هنرستان دخترانه و بقیه پسرانه هستند.
معاون آموزشی موسسه آموزش و ترویج کشاورزی اعلام کرده است که هدفگذاری برای افزایش تعداد هنرستانهای کشاورزی به ۵۰ واحد تحت پوشش وزارت جهاد کشاورزی انجام شده است. وزیر جهاد کشاورزی نیز اخیراً با حضور در هنرستان امام صادق(ع) در جنوب شرق استان تهران؛ تأکید کرد که «کشاورزان آینده کشور از طریق هنرستانهای کشاورزی آموزش خواهند دید.»
رشتههای تحصیلی موجود در هنرستانهای کشاورزی کدام است؟
دانشآموزان میتوانند در دو شاخه اصلی تحصیل کنند. در شاخه فنی و حرفهای، رشتههای امور باغی، امور زراعی، امور دامی، ماشینهای کشاورزی و صنایع غذایی ارائه میشود. همچنین در شاخه کاردانش، دانشآموزان میتوانند در رشتههای پرورش صنعتی دامهای سنگین و سبک، زراعت گیاهان علوفهای و غدهای، پرورش میگو، ایجاد و نگهداری فضای سبز، کشت و کار مکانیزه و پرورش پرندگان تحصیل کنند.
در حال حاضر در ایران، رشتههای کشاورزی که بیشترین تقاضا را بین دانشآموزان و خانوادهها دارند، آنهایی هستند که سریعتر به درآمد میرسند یا پرستیژ اجتماعی بالاتری دارند. در ادامه سه رشته پرطرفدار و دلایل محبوبیت آنها بررسی میشود.
باغبانی؛ یکی از رشتههای پر طرفدار در هنرستانهای کشاورزی
رشته امور باغی یا باغبانی معمولاً پرطرفدارترین شاخه در هنرستانهای کشاورزی است. یکی از دلایل اصلی محبوبیت این رشته، آموزش کشتهای لوکس و پرسود مانند گیاهان زینتی، گلهای آپارتمانی، نهالهای مثمر نظیر پسته، گردو و مرکبات و همچنین گیاهان دارویی است. بازار گل و گیاه در شهرهای بزرگ ایران بسیار داغ است و این موضوع انگیزه زیادی برای انتخاب این رشته ایجاد میکند.
علاوه بر این، فضای کاری در این رشته نسبت به کار با دام یا شخم زدن زمین تمیزتر است و از نظر فیزیکی سبکتر محسوب میشود، زیرا کار در گلخانه یا باغ ظرافت بیشتری دارد. امکان کارآفرینی کوچک نیز از دیگر مزایای این رشته است، به طوری که یک فارغالتحصیل میتواند با سرمایه کم، یک گلخانه کوچک خانگی یا فروشگاه گل راه بیندازد.
صنایع غذایی؛ ماهیت صنعتی و امنیت شغلی بالا
رشته صنایع غذایی پلی بین کشاورزی و صنعت است و به دلیل ماهیت صنعتی بودن، جذابیت زیادی دارد. امنیت شغلی بالاتر از مهمترین دلایل محبوبیت این رشته است، زیرا فارغالتحصیلان میتوانند در کارخانههای تولید لبنیات، کنسرو، نوشیدنی، بستهبندی مواد غذایی و آزمایشگاههای کنترل کیفیت استخدام شوند. استخدام در کارخانهها معمولاً همراه با حقوق ثابت و بیمه است که برای بسیاری از خانوادهها اهمیت دارد.
تنوع شغلی نیز از دیگر مزایای این رشته است، زیرا فرد فقط محدود به مزرعه نیست و میتواند در بخشهای بهداشت، استاندارد، بستهبندی و حتی بازاریابی محصولات غذایی کار کند. عنوان شغلی «کارشناس صنایع غذایی» یا «مسئول کنترل کیفیت» برای بسیاری از خانوادهها از نظر پرستیژ اجتماعی قابل قبولتر از عناوین صرفاً کشاورزی است.
مکانیزاسیون کشاورزی؛ پردآمد و محبوب بین دانشآموزان
رشته ماشینهای کشاورزی یا مکانیزاسیون برای پسران و کسانی که به فنی و مکانیک علاقه دارند، بسیار جذاب است. درآمد عالی از تعمیرات یکی از مهمترین دلایل محبوبیت این رشته است، زیرا با گران شدن شدید تراکتورها و کمباینها، هزینه تعمیرات آنها بسیار بالاست و یک تکنسین ماهر میتواند درآمدی همتراز یا بیشتر از مهندسان داشته باشد.
کمبود شدید نیروی ماهر نیز باعث شده تقاضا برای این تخصص بسیار زیاد باشد، زیرا اکثر رانندگان تراکتور سنتی هستند و کسی را نمیشناسند که بتواند سیستمهای هیدرولیک، الکترونیکی و موتورهای جدید را تعمیر کند. جذابیت فنی کار با ماشینآلات سنگین و تکنولوژی نیز برای بسیاری از جوانان جذابتر از کاشت و برداشت دستی است.
این رشتهها مخاطب پایینتری دارند
در مقابل، برخی رشتهها کمتر طرفدار دارند. رشته امور دامی به دلیل بوی نامطبوع، کار سخت فیزیکی، نیاز به حضور شبانهروزی در دامداری و حساسیتهای بهداشتی، معمولاً انتخاب اول دانشآموزان نیست، مگر در مناطق عشایری یا دارای سابقه دامداری.
رشته امور زراعی یا زراعت عمومی نیز چون بیشتر با کشت گندم، جو و محصولات فصلی سروکار دارد که سودآوری آنها نوسان زیادی دارد و وابسته به باران و دولت است، جذابیت اقتصادی کمتری نسبت به باغبانی گل و میوه دارد.
هنرستانهای کشاورزی باید در مرز علم و دانش حرکت کنند
حامد یزدیان، نائب رئیس اول کمیسیون کشاورزی مجلس، در گفتوگو با پانا درباره راهکارهای ارتقای کیفیت آموزش در هنرستانهای کشاورزی اظهار کرد: «یکی از راهکارهای جدی، ایجاد و تقویت هنرستانهای پیشرفت در مناطق روستایی است و برای تحقق این هدف باید این مراکز را با هماهنگی و همکاری مراکز تحقیقات کشاورزی تجهیز کرد.»
وی افزود: «توان علمی مؤسسات تحقیقات کشاورزی میتواند به کمک هنرستانها بیاید و این مراکز بهتر است به جای استقرار صرف در شهرها، در روستاها و مناطقی ایجاد شوند که به مراکز کشاورزی و دامداری نزدیک هستند و دانشآموزان امکان کسب مهارت عملی در محیط واقعی را داشته باشند.»
جانمایی هنرستانها در کنار قطبهای تولید
یزدیان با تأکید بر اهمیت جانمایی مناسب هنرستانهای کشاورزی گفت: «نزدیک بودن این هنرستانها به مراکز و قطبهای تولید کشاورزی یکی از موضوعات مهم است؛ چراکه فاصله داشتن مراکز آموزشی از محیط واقعی تولید، امکان کسب مهارت عملی را کاهش میدهد.»
نائب رئیس اول کمیسیون کشاورزی مجلس همچنین بر ضرورت ارتباط مستمر هنرستانها با مراکز تحقیقاتی تأکید کرد و گفت: «مراکز تحقیقات کشاورزی کشور در سالهای اخیر در حوزه دانشبنیان و علوم و فناوریهای جدید، از جمله بذر، کود و روشهای نوین آبیاری، تحقیقات و فعالیتهای قابل توجهی انجام دادهاند.»
وی ادامه داد: «با این حال، بخشی از این دستاوردهای علمی هنوز نتوانسته است به عرصه عمل و ترویج گسترده برسد و باید سازوکاری ایجاد شود که این دانش از مراکز تحقیقاتی به محیطهای آموزشی و سپس به عرصه تولید منتقل شود.»
ضرورت آموزش فناوریهای نوین کشاورزی
یزدیان تصریح کرد: «هنرستانهای کشاورزی باید در مرز علم و دانش حرکت کنند و آموزش در این مراکز نباید صرفاً بر روشهای سنتی و دانش اولیه کشاورزی و دامداری متمرکز باشد.»
وی افزود: «آموزش روشهای سنتی به تنهایی دستاورد جدی برای کشور ایجاد نمیکند؛ بلکه باید جدیدترین و بهروزترین دانش و فناوریهای کشاورزی و دامداری در دنیا، در دانشگاههای کشاورزی، مجموعههای دانشبنیان و مراکز تحقیقاتی کشور مورد استفاده قرار گیرد و از طریق هنرستانهای کشاورزی به دانشآموزان منتقل شود.»
نائب رئیس اول کمیسیون کشاورزی مجلس خاطرنشان کرد: «هنرستانهای کشاورزی میتوانند زمینه بروز و ظهور دانش و فناوریهای جدید در عرصه تولید را فراهم کنند و حلقه اتصال میان دانش، مهارت و بخش واقعی کشاورزی باشند.»
آرمیتا رزاقیان
ارسال دیدگاه