اعمال نرخ ۱۰ هزار تومنی بنزین برای سهمیه آزاد از امروز؛
افزایش قیمت بنزین، ضرورتی اجتنابناپذیر برای پایان دادن به بحران ناترازی
مرتضی بهروزیفر: اصلاح قیمتی، تنها راهکار واقعی مهار مصرف و جلوگیری از فروپاشی شبکه سوخت است
تهران (پانا) - یک کارشناس انرژی با تأکید بر اینکه تداوم سیاست قیمتگذاری دستوری و غیرواقعی بنزین، ریشه اصلی بحران ناترازی تولید و مصرف در کشور است، تصریح کرد که افزایش قیمت بنزین نه یک انتخاب، بلکه یک جراحی اقتصادی ضروری و فوری برای نجات شبکه توزیع سوخت و جلوگیری از فروپاشی آن در ماههای آینده است.
در حالی که ناترازی بنزین در کشور به مرز ۱۵ میلیون لیتر در روز رسیده و چالشهای واردات سوخت در شرایط تحریمی و کمبود ارز، دولت را تحت فشار فزایندهای قرار داده است، ساختار قیمتگذاری سوخت دستخوش تغییر شد. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، با اعلام رسمی اجرای طرح سهنرخی شدن بنزین، از افزایش نرخ سوم (بنزین کارت جایگاه) به ۱۰ هزار تومان از بامداد امروز ۱۷ شهریور خبر داد.
این تصمیم در حالی اتخاذ شده که دو پلکان یارانهای اول و دوم (به ترتیب ۶۰ لیتر با نرخ ۱,۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر با نرخ ۳,۰۰۰ تومان) بدون تغییر باقی ماندهاند تا اثرات تورمی بر سبد خانوارهای کممصرف به حداقل برسد.
مرتضی بهروزیفر، کارشناس انرژی، در گفتوگو با پانا اظهار کرد: «در شرایط فعلی و با توجه به محدودیتهای موجود، افزایش تولید نیز بهسادگی امکانپذیر نیست و کاهش تولید در برخی مجموعههای پالایشی از جمله پالایشگاه ستاره خلیج فارس نیز میتواند این مسئله را تشدید کند. بنابراین طرح تخصیص بنزین به افراد، راهکار حل ناترازی تولید و مصرف نیست و برای این مشکل باید بهصورت اساسی چارهاندیشی شود.»
بهروزیفر با اشاره به احتمال ایجاد بازار خرید و فروش سهمیه بنزین گفت: «اگر قرار باشد سهمیه میان افراد توزیع و امکان خرید و فروش آن نیز فراهم شود، باید توجه داشت که چنین سازوکاری نیازمند ضمانتهای نظارتی دقیق است تا از بروز آسیبهای احتمالی و انحراف منابع جلوگیری شود.»
این کارشناس انرژی با ارائه مثالی در این مورد گفت: «فردی که خودرو ندارد یا خودروی او عملاً قابل استفاده نیست، سهمیهای دریافت میکند که ممکن است آن را در بازار به فروش برساند. در چنین شرایطی، باید مشخص شود سازوکار نظارت بر این معاملات چگونه خواهد بود.»
وی تصریح کرد: «به نظر من، این طرح تأثیر مستقیمی بر حل مسئله ناترازی بنزین ندارد و نباید تصور کرد که با تغییر شیوه تخصیص سهمیه، مشکل کمبود بنزین برطرف میشود.»
راهکار چیست؟
این کارشناس انرژی در پاسخ به پرسشی درباره راهکار کوتاهمدت برای مدیریت ناترازی بنزین در شرایط فعلی گفت: «اگر امکان واردات بنزین وجود نداشته باشد، گزینههای بسیار محدودی پیش روی کشور باقی میماند و عملاً باید مصرف به هر شکل ممکن مدیریت شود.»
بهروزیفر افزود: «در شرایطی که امکان واردات وجود ندارد، باید برای محدود کردن مصرف و توزیع سوخت برنامه مشخصی داشت. ممکن است در نهایت به سهمیهبندی شدیدتر و محدود کردن تعداد دفعات یا میزان دریافت بنزین منجر شویم؛ چراکه در صورت ادامه روند فعلی، منابع موجود پاسخگوی مصرف نخواهد بود.»
وی با اشاره به محدودیت واردات بنزین از مسیرهای زمینی گفت: «حتی اگر قرار باشد بنزین از کشورهای همسایه وارد شود، حجم قابلتوجهی از نیاز کشور را نمیتوان بهسادگی از طریق کامیونهای نفتکش تأمین کرد. این روش ظرفیت محدودی دارد و نمیتواند جایگزین پایدار برای واردات در مقیاس مورد نیاز کشور باشد.»
این کارشناس انرژی تأکید کرد: «بنابراین اگر امکان واردات از مسیرهای معمول فراهم نباشد، باید پیش از رسیدن بحران به مرحله جدی، برای مدیریت مصرف تصمیمگیری شود. در غیر این صورت ممکن است هزینههای مدیریت شرایط بهمراتب افزایش یابد و دامنه انتخاب سیاستگذار محدود شود.»
بهروزیفر گفت: «ناترازی بنزین مسئلهای نیست که با تغییر نحوه تخصیص سهمیه حل شود. اگر تولید افزایش پیدا نکند، مصرف مدیریت نشود و امکان واردات نیز وجود نداشته باشد، در نهایت کشور با کمبود جدی مواجه خواهد شد و باید از هماکنون برای جلوگیری از رسیدن به چنین شرایطی تصمیمگیری کرد.»
آرمیتا رزاقیان
ارسال دیدگاه