تشکیل قرارگاه اقتصادی در کنار قرارگاه نظامی ضروری است

در گذار از مدیریت روتین به «اقتصاد جنگی»، ضرورت ایجاد یک ساختار فرماندهی واحد برای هماهنگ‌سازی سیاست‌های پولی، مالی و تجاری بیش از پیش احساس می‌شود. با توجه به اینکه وزارتخانه‌های کلیدی اقتصادی (صمت، اقتصاد، تعاون و بانک مرکزی) به صورت جداگانه بر بخش‌های مختلف نظارت دارند، ایجاد شکاف‌های مدیریتی در زمان بحران می‌تواند منجر به ناکارآمدی در تخصیص منابع شود. پیشنهاد تشکیل «قرارگاه اقتصادی» با الگوبرداری از ساختارهای موفق دفاعی، راهکاری استراتژیک برای ایجاد هم‌افزایی حداکثری بین نهادهای تصمیم‌گیرنده است.

بر اساس آمارهای رسمی، سهم دولت در بودجه عمومی کشور همواره بالای ۷۰ درصد بوده و بخش عمده‌ای از نقدینگی و سرمایه‌گذاری‌ها تحت تأثیر مستقیم سیاست‌های کلان دولتی است. بنابراین، متمرکزسازی تصمیم‌گیری‌ها در یک نهاد عالی می‌تواند سرعت واکنش به شوک‌های ارزی و تجاری نظیر جنگ که این روز‌ها بر کشور سایه انداخته را افزایش دهد و از موازی‌کاری‌هایی که سالانه هزینه‌های گزافی را به اقتصاد ملی تحمیل می‌کند، بکاهد.

علاوه بر این، همراهی مردمی در قالب «فرهنگ صرفه‌جویی هدفمند» در مصرف انرژی و کالاها، می‌تواند به عنوان یک متغیر کمکی، فشار بر تراز پرداخت‌های خارجی و ذخایر استراتژیک را کاهش دهد. تجربه نشان داده است که در شرایط تحریمی و جنگی، کاهش حتی ۵ تا ۱۰ درصدی در مصرف بی‌رویه منابع، می‌تواند تعادل بازار را حفظ کرده و از جهش‌های تورمی ناشی از کمبود عرضه جلوگیری کند.

مجید دوست‌علی در گفت‌وگو با پانا در خصوص الزامات اقتصادی در شرایط جنگی؛ مدیریت، تدبیر و همراهی مردم اظهار کرد: «وقتی از شرایط جنگی صحبت می‌کنیم، باید تصمیمات در تمام حوزه‌ها به ویژه اقتصاد با نگاه به وضعیت جنگی گرفته شود. جنگ بر حوزه‌های تجارت، مسائل ارزی، صادرات و واردات تأثیر می‌گذارد و خلل‌ها و مشکلاتی ایجاد می‌کند.»

مدیریت جنگی اقتصاد توسط مسئولین

وی با اشاره به اولین و مهم‌ترین اقدام در شرایط جنگی گفت: «اولین و مهم‌ترین اقدام، اعمال «مدیریت جنگی» در اقتصاد است. مسئولین باید با توجه به شرایط کشور، درآمدها، هزینه‌ها و مضایقی که جنگ ایجاد کرده، تدابیر ویژه‌ای بیندیشند. این مدیریت، تفاوت اساسی با مدیریت عادی دارد و باید متناسب با شرایط بحرانی طراحی شود.»

همراهی و توجیه مردم

عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با اشاره به همراهی و توجیه مردم به عنوان دومین اقدام گفت: «دومین اقدام، همراهی و همیاری مردم است. مردم باید در شرایط جنگی توجیه شوند که امکانات به اندازه شرایط عادی فراهم نیست. همراهی مردم در حوزه‌هایی مانند صرفه‌جویی در سوخت، برق، آب، جلوگیری از ریخت و پاش، صبر و حوصله، می‌تواند به سامان اقتصادی کشور کمک کند.»

دوست‌علی افزود: «مردم ایران با شعور، با فرهنگ و با بصیرت هستند و در جنگ‌های دوازده روزه، چهل روزه و دفاع مقدس، نشان داده‌اند که وقتی بفهمند شرایط چگونه است، همراهی می‌کنند. دشمن نیز به همین نتیجه رسیده است که مردم ایران در مقابل او ایستاده‌اند. حضور شبانه مردم در میدان‌ها و خیابان‌ها، گویای این بصیرت و شعور است.»

تشکیل قرارگاه اقتصادی همانند قرارگاه نظامی (خاتم‌الانبیا)

وی با اشاره به لزوم تشکیل قرارگاه اقتصادی در کنار قرارگاه نظامی خاطرنشان کرد: «ما در حوزه نظامی، قرارگاه خاتم‌الانبیا را داریم که از همه ظرفیت‌های نیروهای مسلح سپاه، ارتش، نیروی انتظامی، بسیج با مدیریت واحد و فرماندهی متمرکز استفاده می‌کند. به نظر من، در حوزه اقتصاد نیز باید چنین قرارگاهی تشکیل شود.»

دوست‌علی تصریح کرد: «وزارتخانه‌های اقتصادی؛ همچون وزارت اقتصاد، وزارت صمت، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بانک مرکزی که مسائل تولید، کارخانجات، امور مالی و ... را ساماندهی می‌کنند، باید در قالب یک «قرارگاه اقتصادی» با مدیریت واحد و فرماندهی متمرکز، از همه ظرفیت‌های اقتصادی کشور برای عبور از دوران جنگ استفاده کنند. این کار می‌تواند به انسجام و کارایی بیشتر در مدیریت بحران اقتصادی کمک کند.»