آموزش و پرورش، چگونه «فوریت های اجتماعی» را مدیریت می کند؟
در این یادداشت، به اختصار کوشش شده است، چارچوب مدیریت فوریت های اجتماعی برای کودکان و نوجوانان در آموزش و پرورش و مدارس ، شرح داده می شود.
به گزارش پانا شهر تهران ، منصور كیایی مدیركل دفتر مراقبت در برابر آسیب های اجتماعی، موضوع فوریت های اجتماعی، به شکل در هم تنیده ای با سایر اضلاع مدیریت آسیب های اجتماعی، رفتارهای پرخطر و عوامل مخاطره آمیز،گره خورده و مرتبط است. بعنوان مثال غربالگری، آموزش، مداخلات مختصر و حمایت روانی - اجتماعی می تواند موجب مداخله بموقع و موثر برای مدیریت فوریت های اجتماعی شود، بطوری که هر چقدر این مداخلات، اثربخش باشند، در کاهش خطرپذیری و در نتیجه کاهش بروز فوریت های اجتماعی موثرند و از سوی دیگر مداخلات بموقع و موثر می تواند در افزایش کارایی و اثربخشی اقدامات و خدمات در «فوریت های اجتماعی» نقش تعیین کننده ای داشته باشند.
در این یادداشت، به اختصار کوشش شده است، چارچوب مدیریت فوریت های اجتماعی برای کودکان و نوجوانان در آموزش و پرورش و مدارس ، شرح داده می شود.
چارچوب مداخلات پیشگیری از آسیب های اجتماعی، در آموزش و پرورش چگونه تعریف شده است؟
بطور کلی، وزارت آموزش و پرورش، دو نوع مداخلات پیشگیرانه در زمینه آسیب های اجتماعی و رفتارهای پرخطر را در برنامه های خود تعریف کرده است.
دسته اول : برنامه های پیشگیری اولیه است که شامل آموزش پیشگیری و گسترش نهضت فرهنگی پیشگیری است. در زمینه آموزش پیشگیری، کوشش ما این است که مهارت های لازم برای خود مراقبتی را به تفکیک دوره های تحصیلی و به تناسب ویژگی های رشد جسمی، روانی و اجتماعی به دانش آموزان بیاموزیم. برای این منظور، علاوه بر درج مهارت های خود مراقبتی در کتاب های درسی، طرح های آموزش پیشگیری در مدارس کشور اجرا می شود.
وی در ادامه بیان داشت : همچنین کارگاه های شناخت رفتارهای پرخطر، سبک های فرزندپروری، ارتباط با دانش آموز و راهکارهای مراقبت از نوجوانان ، برای والدین و مدارس برگزار می شود. در زمینه آموزش پیشگیری، ما در نظر داریم که از طریق راهنماهای آموزش پیشگیری که بزودی منتشر خواهد شد، از ظرفیت معلمان و کلاس درس ، بیشتر استفاده کنیم. همچنین در زمینه فعالیت های فرهنگی نیز، برگزاری جشنواره نوجوان سالم با محوریت پیشگیری از رفتارهای پرخطر که تاکنون پنج دوره از آن در مدارس کشور برگزار شده است، برگزاری نمایشگاه های پیشگیری در مدارس و انتشار و توزیع محصولات و منابع فرهنگی آموزشی، به ترویج پیام های پیشگیری در مدارس و دربین دانش آموزان می پردازیم. (۲) دسته دوم از برنامه های ما ، شامل فعالیت های مراقبتی است. در این زمینه ، کوشش ما این است که با شناسایی عوامل مخاطره آمیز مدارس و دانش آموزان، خدمات مداخله بموقع و موثر را به آنان ارائه کنیم.
نحوه غربالگری نوجوانان در معرض خطر چگونه است؟
با توجه به این که غربالگری و رصد مستمر وضع موجود، از اهمیت ویژه ای برخوردار است، ما از راهکارها و ابزارهای مختلفی استفاده می کنیم و در این مورد توصیه های لازم را به ادارات آموزش و پرورش کشورارائه کرده ایم.
در مورد مدارسی که ممکن است در معرض عوامل مخاطره آمیز باشند، بر اساس نقشه خطرپذیری عمل می کنیم. بطوری که، کلیه ادارات آموزش و پرورش استان ها و مناطق موظف هستند که از طریق شواهد میدانی، پایگاه های داده سایر دستگاه ها و نهادها و نیز پیمایش، نقشه خطرپذیری مدارس خود را تهیه کنند تا اولویت عوامل مخاطره آمیز و نیز وضعیت خطرپذیری خود را شناسایی نمایند. در مورد دانش آموزان نیز، برخی از این روش هایی که به ادارات آموزش و پرورش توصیه کرده ایم، عبارتند از : (۱) شواهد میدانی (۲) آزمون های خطرپذیری (۳) آزمون های استاندارد (۴) مصاحبه های تشخیصی
چه خدماتی به افراد در معرض خطر ارائه می شود؟
پس از این که افراد در معرض خطر شناسایی می شوند ، به تناسب وضعیت خطرپذیری آنان، خدمات مختلف توانمندسازی ، شامل آموزش و حمایت های روانی اجتماعی به آنان ارائه می شود. برای این منظور، خدمات ما به دو صورت می باشد. ابتدا، خدمات مداخله مختصر ارائه می شود که بر اساس آن، با بهره گیری از ظرفیت های موجود مدارس و ادارات آموزش و پرورش، خدمات آموزشی و نیز حمایت های توانمندسازی روانی به افراد ارائه می شود. پس از ارائه این خدمات، در صورتی که افراد به خدمات تخصصی نیاز داشته باشند و ارائه آن در چارچوب ظرفیت های آموزش و پرورش، امکان پذیر نباشد، در آن صورت جهت خدمات بیشتر، به مراکز درمانی و نیز حمایت های روانی اجتماعی معرفی می شوند. این ارجاع ، شامل هر نوع مخاطرات تهدید کننده نوجوانان، از اختلالات مصرف مواد تا سایر موارد رفتارهای پرخطر ، از قبیل خشونت، اقدام به خودکشی و مصادیق دیگر را شامل می شود.
چه راهکارهایی در زمینه فوریت های اجتماعی اتخاذ شده است؟
جدای از رصد مستمر وضعیت خطرپذیری ، در مورد فوریت های اجتماعی نیز توصیه های لازم به ادارات آموزش و پرورش کشور ارائه شده است. چکیده راهکارهای ما در این بخش عبارتند از : ۱-معرفی نشانگان خطرپذیری نوجوانان که باید توسط مدارس مورد توجه قرار گیرند. ۲- شناسایی عوامل مخاطره آمیز درون و بیرون مدرسه و کنترل ، کاهش و رفع این عوامل ۳- مداخلات بموقع و موثر ، چه در قالب مداخلات مختصر و چه از طریق ارجاع به سایر نهادها و سازمان های همکار و مسوول ارائه دهنده خدمات ۴- برگزاری کارگاه های آموزشی و توجیهی توانمندسازی برای والدین و مدارس ، در زمینه شناخت رفتارهای پرخطر و راهکارهای مراقبت از نوجوانان همچنین ، برای تعمیق اقدامات مداخله ای در زمینه فوریت های اجتماعی، سند همکاری وزارت آموزش و پرورش و ۸ دستگاه ، سازمان و نهاد با عنوان«سند ائتلاف نظام مراقبت اجتماعی از دانش آموزان» ، تهیه و تدوین شده است که در قالب آن ، تلاش ما این است که همه مراحل از غربالگری تا ارائه خدمات مختلف مداخلات توانمندسازی ، در قالب آموزش ، درمان و حمایت های روانی اجتماعی ، بصورت یک چرخه کامل ارجاع ، با همکاری آموزش و پرورش و دستگاه های عضو ائتلاف ، طراحی
و اجرا شود.
علاوه بر این ، ما در نظر داریم که همه مراحل مداخلات و مدیریت فوریت های اجتماعی ، در قالب یک سامانه جامع طراحی و پیاده سازی شود که برای این منظور ، در ماه های گذشته ، اقداماتی برای این منظور صورت گرفته است که به یاری خداوند متعال ، حاصل همه این تلاش ها ، منجر به استقرار «نظام مراقبت اجتماعی از دانش آموزان» و مداخلات بموقع و موثر در آسیب های اجتماعی و رفتارهای پرخطر تهدید کننده کودکان و نوجوانان کشورمان باشد
ارسال دیدگاه