درس
سخت خبر یا نرم خبر؟ مساله این است!/۲
خبرگزاری پانا: در درسِ یکِ سخت خبر و نرم خبر که از مقاله آموزشی آ”رایه ادبی و روزنامه نگاری ˝به قلم ˝استادعلی اکبر قاضی زاده ˝ برداشت و تنظیم شده بود، مختصری از تفاوت ادبیات و روزنامه نگاری گفتیم و توضیح دادیم که هدف خرده گیری نسبت به کوشش های زیبایی شناسانه نگارش در روزنامه نگاری نبوده و نیست؛ اما قصد بر این است تا به چالش ها و نیز سوء تفاهم های رواج یافته در محیط رسانه ای پیرامون سخت خبر و نرم خبر بپردازیم . اینک ادامه ی تفاوتهای این دو شیوه خبری را بخوانید:
تفاوت در پاسخگویی به عناصر خبری متفاوت
خبر سخت، گزارش از رویدادهایی است که در ذات خود، فوریت دارند، یعنی رویدادها، برخوردها و تحول هایی که به تازگی اتفاق افتاده اند، یا در حال رخ دادن هستند و انتشار آنها باید فوری صورت گیرد؛ اگر نه ارزش خود را ازدست می دهند. مثل: حوادث ، همایش ها، تظاهرات، سخنرانی ها، جلسه های دادگاه و ... این خبرها توضیح می دهند که چه، در کجا و کی روی داده و چرا و چگونه باید بر خواننده اثر بگذارند.
خبر نرم، گزارش از رویدادهای مربوط به علاقه های انسانی و پدیده های نوظهور، عجیب، اما جذاب است که گزارش آنها چندان فوریت ندارد. یعنی رقابتی، با رسانه های دیگر برای انتشار آنها، در میان نیست. مثل جوانی که بر اثر حادثه ای، هفت سال پیش یک دست خود را از دست داده و حالا هواپیمای مدل می سازد. یا توله سگی که در محفظه خطوط تلفن شهری گیر کرده بود.و یا کارایی و پی آمدهای مصرف نوعی قرص لاغری.
خبرهای نرم دو خصلت عمده دارند. اول: نمی توان گفت کدام یک بر دیگری ارجح است. دوم: موضوع این خبرها، از مدت ها پیش ممکن است جریان داشته باشد. یعنی زمان و فوریت جاذبه به آن به حساب نمی آید.
اطلاعات اصلی یا حاشیه ای؟
سخت خبر، اطلاعات اصلی و مهم زندگی مردم را با سرعت و فوری عرضه می کند اما نرم خبر، شامل خبرهایی است که در آن اطلاعات حاشیه ای، پیشینه و مهم تر از آن توجه و علاقه عمومی، نقش برجسته تری دارند.
کدام نوع از اخبار در نرم یا سخت خبر جای می گیرد؟
خبرهای مربوط به سیاست، جنگ، اقتصاد و جرم و جنایت در دسته خبرهای سخت جای می گیرند. حال آنکه خبرهای عرصه هنر، سرگرمی(هنرنمایی) و پدیده های مربوط به زندگی اجتماعی را نرم خبر می گویند.
اما به نحوی فزاینده این خط کشی مخدوش شده است. مثلا می پرسند: خبری در مورد زندگی شخصی فلان سیاست مدار، خبر سیاسی است یاخبر سرگرم کننده؟ (سخت یا نرم؟). یا: گزارشی از اهمیت پس انداز پیش از بازنشستگی، خبری مربوط به اقتصاد است یا مربوط به زندگی اجتماعی (سخت یا نرم؟) که البته پاسخ فوری ندارد.
عینیت یا سرگرمی؟
یک تفاوت میان خبرهای نرم و سخت، به شیوه ارایه خبر ربط می یابد. خبر سخت به عینیت ها توجه دارد: چه روی داده؟ چه کسی درگیر بوده؟ کی و کجا روی داده؟ و چرا؟ خبر نرم اما سعی دارد مخاطب را سرگرم کند، تاثیر گذار باشد یا راهنمایی کند. در رسانه ها مثلا در تلویزیون، مخاطب با مطالب یا برنامه هایی سرو کار پیدا می کند که مدعی است: این خبر کاربردی است. مثل گزارش هایی در مورد کشش عضله ها هنگام کار. یا برای خرید کامپیوتر باید چه نکته هایی را رعایت کرد.
شناخت این دو عرصه به خبرنگار کمک می کند تا چگونگی روی دادن واقعه خبری را به مخاطب انتقال دهد. و اینکه کدام دسته از خبرها قابل پخش یا قابل چاپ هستند. و نبز کمک می کند تا نویسنده بخواهد مقاله موثری بنویسد که مخاطب زیر تاثیر قرار گیرد.
چندنکته مهم را به خاطر بسپارید:
· نگارش خبر ، به هر یک از این دو شیوه، امتیازی برای خبرنگار در پی نمی آورد و به خصوص نشانه نوجویی و نوگرایی نمی تواند تلقی شود.
· نرم خبر به هیچ وجه ، رویه و شیوه تازه کشف شده ای نیست . از قضا می توان گفت پیشینه خبرهای غیرفوری، عاطفی و حسی، بسیار بیشتر از پافشاری بر عناصر خبر است.
· پیداست که در خبرهای نرم ، امکان هنرنمایی ادبی(تشبیه، توصیف، استاره، اشاره و ...) بیشتر است ، نه به این معنا که هر جا هنرهای کلامی به کار فت، نرم خبر تولید می شود،
· بهانه نرم خبر نباید راه گریزی از جست و جوگری و کشف نکته ها، پیام ها، اطلاعات و استنادها لازم در کار خبر تلقی شود.
· روزنامه نگاری یک مفهوم قاطع اگر داشته باشد؛ پیگیری و تلاش مستمر و خستگی ناپذیر برای کشف نکته های پنهان نگاه داشته شده است. پس چه نرم خبر یا سخت خبر، وظیفه اصلی خود را فراموش نکنید!
ارسال دیدگاه