درس
سوالات راهگشا و مفید در مصاحبه/۴
خبرگزاری پانا :چهارمین درس سوالات مصاحبه را به سوالهایی اختصاص داده ایم که مسیر مصاحبه را معلوم و آن را جذاب می کند.آنچه مورد تاکید ماست اینکه کلیشه ای نباشید،مصاحبه یک جریان انسانی است که تابع شرایط و عوامل انسانی است بنابر این نیازمند تحلیل شرایط و تصمیم گیری درست متناسب با آنومطابق معلومات حرفه ای است. همه آنچه مطرح شد و می شود مثالهایی است که میتواند در تصمیمات درست شما را یاری دهد. پس لطفا سعی نکنید در همه موارد دقیقا مثل این سوالها را بپرسید. خودتان باشید!
پرسشهای سه گانه
این طور که گفته می شود، تنها نیاز به پرسیدن سه سوال دارید. این سوالات متناسب با منبع تغییر می کنند. برای آهنگ سازی به نام "براهمز" این سوالات از این قرار بودند: "کجا ؟ چرا؟ کدام یک؟ وقتی شما با یک رویداد داستانی مواجه هستید سوالات اینگونه می شود " چه زمانی شروع شد؟ بعد چه اتفاقی افتاد؟ حالا چه خواهد شد؟" در حقیقت اینها سوالاتی هستند که ابتدا، میانه و انتهای داستان را کشف می کنند- یعنی اساس روزنامه نگاری. بنابراین وقتی در تلاشید تا ابتدا، میانه و انتهای داستان را کشف کنید،شما در حال نگارش گزارشگری روایی هستید. به خاطر داشته باشید؛ که کیفیت و تازگی سوالات از اهمیت برخوردار است.
مثال:
خبرنگاران برای تبلیغ یک برنامۀ خیریه، با مردی مصاحبه کردند که تصمیم داشت دور تا دور ساحل انگلستان را پیاده پیماید. خبرنگاران از او پرسیدند چه زمانی راهپیمایی را شروع می کند؟ مسیرش کجاست؟ چه مدت طول خواهد کشید؟ در این مدت کجا اقامت خواهد کرد؛ این کار برای خیریه چه قدر نفع خواهد داشت؟ او تمام این سوالات مرسوم را قبلا جواب داده بود. در این موقع بود که کسی پرسید:"چه بر سر پاهایتان خواهد آمد؟" همین موقع چهرۀ مصاحبه شونده و جمعیت اطراف وی پر از نشاط شد و داستان نیز جذاب تر گردید.
پرسشهای کاربردی و مفید
در اینجا شما را با تعدادی سوال اشنا می کنیم که به کار بیشتر خبرنگاران می آید. هیچ گاه نمی توان سوالاتی را یافت که بتوان از آنها در هر شرایطی استفاده کرد و موفق هم شد. اما تعداد محدودی سوال وجود دارند که در اکثر شرایط قابل استفاده اند.
مثال:
-بهترین / بدترین... از دیدگاه شما چیست؟
-اگر به شما دو دقیقه فرصت می دادند تا هموطنان خود را مورد خطاب قرار دهید، چه می گفتید؟ ...
-کدام شخصیت بیشترین تاثیر را بر شما گذاشت.
*** بخشی از وظایف این سلسله درسها مثالهای مناسب برای پرسشهای گوناگون است.
اما توجه کنید به هنگام مصاحبه، سوالات را به زبان خودتان بپرسید و گرنه رفتارتان ساختگی به چشم می آید.
مثال :
- خطاب به مصاحبه شونده ای که از الفاظ و عبارات رشته تخصصی خود استفاده می کند:
-همین مطلب را چگونه برای عامه توضیح می دهید؟
- خطاب به اشخاص موفق:
-توصیه شما به جوانانی که تازه این کار را شروع کرده اند، چیست؟
- در مصاحبه های تجاری یا سیاسی که گفته های مصاحبه شونده تنش زا و ادعاهای وی اغراق آمیز به نظر می رسد:
-آیا شاهدی بر این مدعای خود دارید؟
- خطاب به افرادی که در زمینه کار خود پیشرفت قابل توجهی کرده اند:
-چگونه توانستید از میان این همه رقیب ، راهتان را به سوی قله افتخار بپیمایید؟
- خطاب به افرادی که هنوز در تلاش برای پیشرفت اند:
-چه انگیزه ای شما را به پیش می راند؟ و ...
***نمونه سوالات شخصی، و خلاقانه که مصاحبه را جذاب می کند
-ترجیح می دهید روی سنگ قبرتان چه بنویسند؟
-اگر اعضای خانواده تان را روی صحنۀ نمایش ببرید، تماشاگران شاهد چگونه نمایشی خواهندبود؟
- زمانی که کودک بودید، پدر و مادرتان شما را از چه کارهایی منع می کردند؟
- آیا تا به حال شده تا دیروقت در تختخواب بیدار بمانید و نقشۀ انتقام از دشمنانتان را بکشید؟
-آیا زودتر از اطرافیان خود نگران می شوید؟
--------------------------------------------------
منبع:آداب مصاحبه مطبوعاتی:آدامز و هیکس -ترجمه سید محمد فکور پور
ارسال دیدگاه