تکرار قصه مظلومیت آثار تاریخی سرزمین کهن/
گاهشمار تمام سنگی ثابت در جهان ثبت نشد
خبگزاری پانا: بنایی با معماری خاصی در «نقش رستم» وجود دارد كه نام «كعبه زرتشت» را به آن دادند، چون كاربرد واقعی آن را نمیدانستند. آن زمان فكر میكردند كه هر دینی باید برای خود بُتكده یا عبادتگاهی داشته باشد و این بنا مركزیت یا كعبه زرتشتیان است.
به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا، گفتن از تاریخ ۲۵۰۰ ساله ایران و آثار باستانی کشورمان آنقدر تکراری است که حتی کودکان نیز می توانند ساعت ها از این تاریخ کهن صحبت کنند.
ولی متأسفانه این تاریخ و فرهنگ هر روز بیش از پیش مورد بی مهری مردم و مسولان قرار می گیرد و بازدیدکنندگان بر روی بزرگترین آثارها یادگاری می نویسند و مسئولان بدون هیچ توجهی به خرابی این فرهنگ ۲۵۰۰ ساله به دغدغه های خود مشغولند.
نوشتن از بی مهری به آثار تاریخی در یک گزارش و چندپاراگراف خلاصه نمی شود و اصحاب رسانه نمی توانند به تنهایی جلوی این همه بی لطفی بایستند.
این بی توجهی ها فقط به تخریب آثار باستانی خلاصه نمی شود و ثبت آنان به نام دیگر کشورها و عدم ثبت آثار تکمیل کننده بی توجهی به آثار ایران است که گاهشمار تمام سنگی ثابت در جهان یکی از نمونه هایی است که مورد عدم لطف مسئولان قرار گرفته است.
*گاهشمار تمام سنگی ثابت در جهان
در دیوار داخل این ساختمان لغت «کعبه» حکاکی شده است. در کتابهای زرتشتی آمده که حضرت زرتشت «زاراتشترا» در این محل، نیایش میکرده است. اعراب، لغت کعبه را از پارسی پهلوی گرفتند. همانطور که در زمان داریوش کبیر به كشور «عمان» امروزی «مکه» میگفتند؛ بنابراین كلمه مكه نیز فارسی است.
در محاسبه روز نوروز در کتب زرتشتی نوشته شده است که زرتشت در این رصدخانه، محل شروع نوروز را محاسبه کرد. نوروز در روز اول فروردین از محلی شروع میشود که اولین اشعه آفتاب در آنجا بتابد. بر اساس برآورد گاهنامه زرتشت، هر ۷۰۰ سال یکبار نوروز از ایران شروع میشود. آخرینباری که نوروز از ایران شروع شد، ۳۰۰ سال پیش بود. در سال ۱۳۸۷، نوروز از پاریس و بروکسل و در سال ۱۳۸۸ ار تورنتو و نیویورک شروع شد. سال آینده هم نوروز از محلی بین آلاسکا و هاوایی شروع خواهد شد.
از قرن بیست و یكم میلادی، كاربرد و تعریف این بنا كشف نشده بود. خوشبختانه پژوهشگر ایرانی «رضا مرادی غیاثآبادی» كه تحقیقات فراوانی در زمینه ایران باستان داشته است، نتیجه كشف خود را در كتابی به نام «نظام گاهشماری در چارطاقیهای ایران» توسط انتشارات «نوید شیراز» به چاپ رسانده و راز این بنا را منتشر كرده است.
تا امروز حدس میزدند كاربرد این بنا، محل نگهداری كتاب اوستا و اسناد حكومتی یا محل گنجینه دربار و یا آتشكده معبد بوده است. اما غیاثآبادی با تحقیقات خود ثابت كرد این بنا با مقایسه با تمامی بناهای گاهشماری (تقویم) آفتابی در سرتاسر جهان، پیشرفتهترین، دقیقترین، و بهترین بنای گاهشماری آفتابی جهان است. این در حالی است كه تا قبل از این بنا هم «چارطاقیها» در نقاط مختلف ایران احداث شده بودند و همین وظیفه را با شیوهای بسیار ساده اما دقیق و حرفهای بر عهده داشتند.
تمامی بناهای گاهشماری آفتابی در جهان فقط میتوانند روزهای خاصی از سال (مانند روزهای سرفصل) را مشخص كنند و حتی با سال خورشیدی هم تنظیم نیستند. اما این بنا با دقت و علمی كه در ساخت آن اجرا شده، قادر است بسیاری از جزئیات روزهای مختلف سال و ماهها را مشخص كند. زرتشتیان با استفاده از این بنا میتوانستند بسیاری از مناسبتها و جشنهای سال را روز به روز دنبال كنند و از زمان دقیق آنها آگاه شوند.
بسیاری از بناهای چارطاقی در سطح كشور (به تصور آتشكده) یا به طور كامل تخریب شده و یا تغییر كاربری داده شده است. ولی خوشبختانه تعدادی هم مانند چارطاقی «نیاسر» و چارطاقی «تفرش»، سالم مانده و برای ما و نسلهای بعدی باقی ماندهاند.
متأسفانه بنای «كعبه زرتشت» با آن كه تقریباً سالم باقی مانده است به ثبت میراث جهانی سازمان ملل نرسیده! حتی سازمان میراث فرهنگی هم این بنا را همراه بناهای عجایب هفتگانه جدید (كه برج ایفل هم یكی از كاندیداها بود) پیشنهاد نداد! حتی با كشف راز این بنا هم هیچگونه انعكاس و جنجالی به پا نشد!
این بنا، یك گاهشمار تمام سنگی ثابت در جهان است كه باید سازندگان آن از بسیاری از نكات علمیِ جغرافیایی، نجومی، سال كبیسه، انحراف كره زمین نسبت به مدار خورشید، تفاوت قطب مغناطیسی با قطب جغرافیایی، مسیر گردش زمین به دور خورشید و... را در ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ سال پیش، در دوران حكومت هخامنشیان آگاهی میبودند. حال آنكه خیلی از آنها را مانند كروی بودن كره زمین و گردش زمین به دور خورشید را در چهارصد سال اخیر در اروپا كشف كردند و به نام خودشان ثبت كردند!
و چقدر تکراری است قصه مظلومیت آثار تاریخی سرزمین کهن...
نگارش از نگین علی پناهی
ارسال دیدگاه