یک متخصص تغذیه و رژیم درمانی در گفتوگو با پانا عنوان کرد
هشدار درباره موج چاقی در کودکان/ نقش تعیینکننده خانواده در شکلگیری الگوی تغذیه
تهران (پانا) - یک متخصص تغذیه با اشاره به افزایش چاقی در میان کودکان و نوجوانان گفت: مهمترین ابزار علمی برای تشخیص اضافهوزن در سنین زیر ۱۸ سال «کارت رشد سازمان جهانی بهداشت» است و الگوی غذایی خانواده و کمتحرکی از عوامل اصلی تشدید این مشکل محسوب میشوند.
محمدرضا وفا، در گفتوگو با پانا درباره شاخصهای تشخیص چاقی در کودکان و نوجوانان اظهار کرد: «از بدو تولد تا ۱۸ سالگی، مهمترین ابزار ارزیابی رشد کودکان کارت رشد سازمان جهانی بهداشت است که بر اساس پژوهشهای گسترده در کشورهای مختلف تدوین شده است.»
این متخصص تغذیه افزود: «در این کارت سه منحنی اصلی شامل حداقل، میانه و حداکثر وجود دارد. زمانی که نوزاد متولد میشود، وزن او نسبت به این منحنیها ارزیابی میشود تا مشخص شود در محدوده طبیعی قرار دارد یا کمتر و بیشتر از حد استاندارد است. این روند پایش در طول دوران کودکی ادامه دارد و وزن، قد و نسبت آنها بهطور منظم بررسی میشود.»
وفا توضیح داد: «در سال اول زندگی کودک باید بهصورت دورهای توسط مراکز بهداشتی پایش شود؛ بهطوریکه در ماههای ابتدایی هر چند هفته یکبار و سپس بهصورت ماهانه یا دوماهه وضعیت رشد کودک بررسی میشود. در این ارزیابیها علاوه بر شاخص وزن برای سن و قد، از «نمایه توده بدنی» یا *BMI نیز استفاده میشود که البته در کودکان وابسته به سن و جنس است، در حالی که در بزرگسالان چنین وابستگیای وجود ندارد.»
این متخصص تغذیه در ادامه درباره اصول یک رژیم غذایی سالم برای کودکان گفت: «از زمان شروع تغذیه کمکی که معمولاً بین چهار تا شش ماهگی است، بهتدریج باید چهار گروه اصلی غذایی در برنامه کودک گنجانده شود. این چهار گروه شامل گروه شیر و لبنیات، گروه نان و غلات، گروه میوه و سبزیها و گروه گوشتها است. در گروه غلات مواد غذایی نشاستهای مانند نان، برنج، ماکارونی و ذرت قرار میگیرند. گروه میوه و سبزی نیز بهتدریج و با میوههایی که حساسیتزایی کمتری دارند مانند سیب و گلابی آغاز میشود و بهتر است در ابتدا بهصورت جداگانه مصرف شوند تا در صورت بروز حساسیت قابل تشخیص باشد.»
وفا ادامه داد: «در گروه گوشتها نیز انواع گوشت قرمز، تخممرغ آبپز، پنیر و مغزدانههایی مانند بادام، پسته، فندق و گردو قرار میگیرند؛ البته به شرطی که شور یا کهنه نباشند. اگر این چهار گروه غذایی بهطور متعادل در رژیم غذایی کودکان و نوجوانان تا ۱۸ سالگی وجود داشته باشد، بیشتر ویتامینها و مواد معدنی مورد نیاز بدن تأمین میشود.»
وی درباره نقش خانواده در شکلگیری الگوی غذایی کودکان نیز تأکید کرد: «عادتهای غذایی والدین نقش بسیار مهمی در وضعیت تغذیه فرزندان دارد. اگر کودکی دچار اضافهوزن یا حتی لاغری باشد، در بسیاری از موارد الگوی غذایی خانواده در بروز آن مؤثر است. برخی والدین بهدلیل مشغله کاری به فرزندان خود پول توجیبی میدهند تا از بوفه مدارس غذا تهیه کنند، در حالی که این خوراکیها اغلب پرکالری و کمارزش هستند. این موضوع از یک سو باعث کمبود ریزمغذیها و از سوی دیگر موجب دریافت کالری زیاد و در نتیجه چاقی میشود؛ پدیدهای که نوعی سوءتغذیه دوگانه محسوب میشود.»
وفا همچنین به تأثیر کمتحرکی در افزایش وزن کودکان اشاره کرد و گفت: «فعالیت بدنی بخش جداییناپذیر سبک زندگی سالم است. کودکان و نوجوانان باید متناسب با سن خود آموزشهای لازم برای تحرک و ورزش را دریافت کنند. حتی در شرایطی که آموزشها بهصورت مجازی انجام میشود، لازم است برنامههای مشخصی برای فعالیت بدنی کودکان در نظر گرفته شود. مدارس، خانوادهها و رسانهها میتوانند با آموزش فعالیتهای ورزشی مناسب در خانه یا خارج از منزل به پیشگیری از چاقی کمک کنند.»
این متخصص تغذیه هشدار داد: «اگر چاقی در سنین پایین شکل بگیرد، کنترل وزن در بزرگسالی بسیار دشوارتر خواهد شد و میتواند زمینهساز مشکلات متعدد سلامت در آینده باشد.»
*BMI : BMI یا Body Mass Index (شاخص توده بدنی) یک معیار ساده برای ارزیابی تناسب وزن نسبت به قد است. این شاخص کمک میکند مشخص شود فرد در محدوده کموزن، وزن طبیعی، اضافهوزن یا چاقی قرار دارد.
ریحانه خوافی
ارسال دیدگاه