پانا گزارش میدهد؛
نقش بارندگیهای اخیر در مهار کمآبی/ بارشها با «هارپ» ارتباط دارند؟
تهران (پانا) - آخرین دادههای منابع آبی ایران نشان میدهد حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور نسبت به سال گذشته با رشد قابل توجهی همراه شده و اکنون به حدود ۵۹ درصد رسیده است. با این حال کارشناسان تأکید میکنند که بارشهای اخیر تنها بخشی از کمبودهای انباشته را جبران کرده و بحران کمآبی همچنان به مدیریت مستمر نیاز دارد.
بررسی جدیدترین آمارها از وضعیت مخازن سدهای کشور نشان میدهد که از ابتدای سال آبی جاری(ابتدای مهرماه ۱۴۰۴) تا پایان فروردینماه امسال، مجموع ورودی سدها به حدود ۲۸ میلیارد مترمکعب رسیده است؛ رقمی که نسبت به دوره مشابه سال گذشته رشدی بیش از ۵۰ درصد را ثبت میکند. همزمان، حجم خروجی سدها تغییر محسوسی نسبت به سال قبل نداشته و در همان سطح سال گذشته گزارش شده است.
اکنون حجم ذخیره مخازن کشور ۳۰.۵۵ میلیارد مترمکعب برآورد میشود که این عدد ۱۴ درصد بیشتر از سال پیش است. بر اساس این آمار، متوسط پرشدگی مخازن اکنون به ۵۹ درصد رسیده است.
اما با وجود این افزایش، برخی سدهای مهم همچنان با کمبود شدید ذخیره مواجهاند. سدهای لار، دوستی، طرق، پانزده خرداد، تنگوئیه سیرجان، چاهنیمهها، ساوه و کمالصالح جزو سازههایی هستند که سطح آب آنها کمتر از ۲۰ درصد گزارش شده است. در آمار جداگانه دیگری که برای بازه ۲۲ فروردین منتشر شده، سدهای سهرین، گَره و تنگتکاب نیز در گروه سدهای کمحجم قرار گرفتهاند.
از سوی دیگر، ورود سامانههای بارشی به کشور در ابتدای فروردین امسال نقش مهمی در افزایش رطوبت خاک و بهبود وضعیت منابع آبی داشته است. بر اساس گزارشهای رسمی، بارندگیهای این مدت در بسیاری از استانها بیش از حد نرمال بوده و میانگین بارش کشور نسبت به مقدار معمول ۶۸ درصد افزایش نشان میدهد.
استانها در این دوره در سه گروه «پُربارش»، «نرمال» و «کمبارش» دستهبندی شدهاند؛ بهگونهای که استانهایی مانند آذربایجان شرقی و غربی، تهران، گیلان و مازندران در جمع مناطق پربارش قرار گرفتهاند، در حالی که استانهای سیستانوبلوچستان، قم و بخشهایی از یزد همچنان وضعیت کمبارشی را تجربه کردهاند.
همزمانی بارشهای اخیر با تحولات منطقهای باعث شکلگیری برخی شایعات درباره نقش رادارها یا سامانههایی مانند هارپ در تغییر الگوهای بارندگی شده است؛ شایعاتی که بهویژه در فضای مجازی بازتاب یافته است. حمیدرضا چشموهم، پژوهشگر و محقق پسادکتری محیطزیست تأکید میکند چنین ادعاهایی از نظر علمی مبنایی ندارد. او توضیح میدهد که رادارها ابزار پایش جو هستند و انرژی لازم برای ایجاد تغییرات گسترده در سامانههای بارانزا را در اختیار ندارند.
چشموهم با اشاره به پروژه هارپ نیز میگوید هدف اصلی این سامانه مطالعه لایههای فوقانی جو است و انرژی تولیدی آن در ارتفاعاتی بسیار بالاتر از ابرهای بارانزا تخلیه میشود. به گفته او، حتی اگر امکان انتقال انرژی آن به ارتفاع ابرها تصور شود، توان هارپ به هیچوجه برای ایجاد خشکسالی یا تغییر اقلیم در مقیاس یک کشور کافی نیست.
این پژوهشگر تأکید میکند که بارشهای امسال در چارچوب روندهای شناختهشده اقلیمی قابل تحلیل است و وقوع بارندگیهای شدید در ماههای پایانی زمستان و اوایل بهار سابقه دارد. او معتقد است آنچه امسال باعث توجه بیشتر به این موضوع شده، همزمانی بارشها با شرایط جنگی منطقه است که فضا را برای رشد چنین شایعاتی فراهم کرده است.
آمارهای رسمی از بهبود محسوس ذخایر آبی کشور در سال جاری حکایت دارد؛ اما با وجود رشد چشمگیر ورودی سدها، وضعیت برخی مخازن همچنان بحرانی است و نیاز به مدیریت دقیق منابع آب پابرجاست. هرچند کارشناسان تأکید میکنند بارشهای اخیر هرچند اثرگذار بودهاند، اما جایگزین برنامهریزی بلندمدت برای مقابله با کمآبی نخواهند بود.
آسیه اسحاقی
ارسال دیدگاه