جامعهشناس فرهنگی در گفتوگو با پانا مطرح کرد؛
تقویت عِرق ملی در میان نوجوانان با بازخوانی اسطورهها و روایت درست تاریخ
عرق به وطن، سرمایهای یادگرفتنی برای آینده ایران است/ از شاهنامه تا شبکههای اجتماعی؛ مسیر تقویت هویت ملی است
تهران (پانا) - یک جامعهشناس فرهنگی، با اشاره به افزایش حس تعلق ملی در میان نوجوانان و جوانان، تأکید کرد که بازشناسی اسطورههای ایرانی، آموزش تاریخ بیطرفانه و استفاده هوشمندانه از رسانهها میتواند آینده هویت ملی را روشنتر و نسلهای جدید را به فرهنگ و سرزمین خود نزدیکتر کند.
محمدرضا ذوالفقاری در گفتوگو با پانا با اشاره به افزایش نمود عِرق ملی در میان نوجوانان و جوانان در شرایط جنگی تحمیلشده به کشور، اظهار کرد : «حس تعلق به وطن بیش از آنکه یک احساس صرفاً غریزی باشد، تا حد زیادی پدیدهای «یادگرفتنی» و حاصل فرآیندهای جامعهپذیری است.»
این جامعهشناس فرهنگی افزود: «داشتنِ عرق به وطن را میتوان تا حد زیادی در جریان جامعهپذیری به نسلهای جدید آموزش داد؛ این موضوع به معنای آموزش مستقیم و شعاری نیست، بلکه از مسیرهای فرهنگی و تربیتی شکل میگیرد که یکی از مهمترین این مسیرها بازشناسی و بازتعریف اسطورههای ملی است.»
ذوالفقاری گفت: «بسیاری از این اسطورهها در ادبیات و تاریخ ایران ریشه دارند و بخشی از آنها در شاهنامه فردوسی نمود پیدا کردهاند. این اسطورهها میتوانند از طریق قصه، داستان و روایت در خانوادهها، مدارس و فضاهای آموزشی به نسلهای جدید منتقل شوند؛ چنین فرآیندی باید از سنین پایین، حتی از سه یا چهار سالگی، آغاز شود تا در شکلگیری هویت ملی مؤثر باشد.»
این جامعهشناس فرهنگی نقش رسانهها را در زمینه وطندوستی بسیار مهم دانست و بیان کرد: « چه رسانههای دیجیتال و چه رسانههای رسمی مانند تلویزیون، میتوانند با تولید فیلم، سریال و مستند درباره اسطورهها و شخصیتهای تاریخی، به بازتولید هویت ملی کمک کنند و گردش مداوم این روایتها در جامعه به تقویت هویت ملی میانجامد.»
ذوالفقاری ادامه داد: « در چهار دهه گذشته تلاش زیادی برای بازتولید هویت دینی صورت گرفته است و در کنار آن باید هویت ملی نیز مورد توجه قرار بگید تا این مفاهیم در بطن جامعه تجلی یابد..»
وی افزود: « امروز در شرایطی که جامعه به همبستگی اجتماعی نیاز دارد، دوباره به ظرفیت اسطورههای ملی توجه میشود. استفاده از ابیات شاهنامه در فضاهای شهری یا رسانهها نشان میدهد که جامعه برای تقویت همبستگی به این منابع فرهنگی نیاز دارد؛ اسطورهها صرفاً داستانهایی برای سرگرمی نیستند؛ آنها حامل ارزشهای اخلاقی، دینی و ملیاند و میتوانند به تقویت حس ملیگرایی و هویت مشترک کمک کنند، همچنین در کنار ادبیات، شناخت تاریخ نیز برای شکلگیری هویت ملی ضروری است. آنچه اهمیت دارد ارائه روایتی دقیق از تاریخ است.»
ذوالفقاری همچنین با اشاره به نقش رسانههای نوین خاطرنشان کرد: «امروز ابزار اصلی ارتباط نسل جدید تلفن همراه و شبکههای اجتماعی است؛ بنابراین لازم است محتوای فرهنگی و تاریخی در همین فضاها تولید و بازنشر شود؛ جامعه نیز در این زمینه مسئولیت دارد. ما نیز به عنوان شهروند باید بیشتر مطالعه کنیم و صرفاً منتظر نهادها یا شبکههای اجتماعی برای انتقال دانش و اطلاعات نباشیم. مطالعه و شناخت تاریخ و فرهنگ، بخشی از مسئولیت فردی ما در قبال جامعه است.»
ریحانه خوافی
ارسال دیدگاه