جشنواره فارابی قطب‌نمای پژوهش‌های علوم انسانی است

عبدالمجید مبلغی، عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، با تأکید بر نقش جشنواره فارابی در جهت‌دهی به پژوهش‌های علوم انسانی گفت: برگزاری این جشنواره نقش مهمی در شناسایی اولویت‌های پژوهشی و مسائل اساسی جامعه دارد و به پژوهشگران کمک می‌کند تا این مسائل را در پیوندی مؤثر با تأملات حرفه‌ای و راهگشای علوم انسانی درک کنند.

جشنواره فارابی؛ ابزاری برای جهت‌دهی به نظام مسائل علوم انسانی

وی با اشاره به تأثیر این رویداد در رشد و اعتلای علوم انسانی اظهار کرد: اساساً برگزاری چنین جشنواره‌ای در راستای جهت‌دهی به پژوهش‌ها نقش مؤثری ایفا می‌کند و به ما امکان می‌دهد نظام مسائل حائز اهمیت و اولویت‌دار جامعه را بهتر بشناسیم و به شیوه‌ای کارآمدتر به آن‌ها بپردازیم.

عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ادامه داد: برگزاری این جشنواره در ایجاد نظام انگیزشی و شکل‌دهی به روندها و رویه‌های دارای مزیت نزد پژوهشگران و بهره‌برداران از پژوهش‌ها تأثیرگذار است؛ ضمن اینکه شکل‌گیری گفتمان‌های علمی و دانشی نیز از دستاوردهای مهم آن به شمار می‌رود.

ایجاد پیوند میان نظریه و عمل در بستر جشنواره

مبلغی با اشاره به نقش جشنواره در ارتباط میان حوزه نظر و عمل افزود: مسئله مهم دیگر، ایجاد ارتباط میان نظریه و عمل است که ذیل برگزاری جشنواره فارابی محقق می‌شود؛ چراکه تمرکز این جشنواره بر چالش‌های واقعی، زمینه‌ای برای پیوند میان عرصه نظری و عملی فراهم می‌کند و از دل آن می‌توان به شکل‌گیری شبکه‌های علمی میان پژوهشگران دارای تأملات هم‌سنخ، هرچند نه لزوماً هم‌جهت، دست یافت.

وی تصریح کرد: رسیدن به فهم عمیق‌تر از پارادایم‌های پژوهشی جاری در کشور از دیگر آثار مثبت این جشنواره است و در پی این ارتقای نظری، زیست‌بوم‌های معرفتی مؤثر در علوم انسانی به شکل دقیق‌تری شناخته می‌شوند که همین مسئله به رونق پژوهش منجر خواهد شد.

ارتقای تأمل‌ورزی روش‌شناسانه در علوم انسانی

این استاد دانشگاه با اشاره به تجربه خود از جشنواره فارابی گفت: نکته‌ای که برای من جالب توجه بوده، توان این جشنواره در ارتقای تأمل‌ورزی روش‌شناسانه است؛ زیرا با بررسی پژوهش‌های برتر درمی‌یابیم که ظرفیت‌ها و خصلت‌های روش‌شناختی آن‌ها قابل توجه و در بسیاری موارد پیش‌روانه است و همین امر باعث می‌شود نسبت به توانمندی‌های روش‌شناسی در علوم انسانی آگاه‌تر شویم.

ضرورت بهره‌گیری از برگزیدگان در بدنه علمی کشور

مبلغی در ادامه با ارائه پیشنهادهایی درباره ورود نخبگان برگزیده جشنواره فارابی به جامعه دانشگاهی افزود: ایجاد کرسی‌های استادی ویژه که برگزیدگان بتوانند در قالب آن‌ها مباحث خود را توسعه دهند، می‌تواند راهکاری مؤثر برای معرفی این افراد به جامعه علمی باشد و از سوی دیگر به حمایت از ایده‌ها و تبدیل آن‌ها به عمل منجر شود.

وی گفت: همچنین می‌توان روندی هماهنگ‌شده برای بهره‌گیری از برگزیدگان جشنواره به‌عنوان مشاوران علمی در سطوح مختلف، از جمله حوزه دانشجویی، پایان‌نامه‌نویسی و پژوهش‌های حرفه‌ای، ایجاد کرد؛ چراکه انتقال ساختاریافته دانش به گسترش رویکرد نخبگانی در جامعه کمک می‌کند. افزون بر این، پژوهش‌های برگزیده باید در قالب یک پایگاه داده در دسترس عموم قرار گیرند.

لزوم تقویت بعد بین‌المللی و اجتماعی جشنواره

عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی با تأکید بر ضرورت تقویت هرچه بیشتر جشنواره فارابی اظهار کرد: گسترش جنبه بین‌المللی این جشنواره تأثیر بسزایی دارد و در کنار آن، ارتباط پژوهشگران و تحقیقات آن‌ها با بدنه علمی و اجتماعی کشور بسیار مهم است؛ به همین منظور، باید ساختاری ارتباطی در دانشگاه‌ها ایجاد شود و جوامع هدف، اعم از دانشگاهی و عمومی، به‌طور دقیق تعریف شوند.

وی افزود: برخی معتقدند علوم انسانی ارتباط عملی با عرصه‌های عینی و حوزه‌های کسب‌وکار ندارد، اما این دیدگاه کاملاً نادرست است؛ چراکه در حوزه‌هایی مانند اخلاق کاربردی، مدیریت، علوم سیاسی، جامعه‌شناسی و ارتباطات اجتماعی، علوم انسانی می‌تواند نقشی کلیدی ایفا کند.

دیجیتالی‌سازی پژوهش‌های برتر برای افزایش تعامل علمی

مبلغی با اشاره به اهمیت پویایی جشنواره تصریح کرد: تنوع‌بخشی به محورها، توجه به مسائل جدید و چالش‌های نوظهور اجتماعی به پویایی جشنواره کمک می‌کند و بر این اساس پیشنهاد می‌کنم پژوهش‌های برتر به داده‌های دیجیتال در قالب پلتفرم‌های تعاملی تبدیل شوند تا امکان بهره‌برداری گسترده‌تر برای جامعه علمی فراهم شود و زمینه تعامل مستقیم میان پژوهشگران و مخاطبان شکل گیرد.