«اثرگذاری» نخبگان فراتر از مقاله و شرکت دانش‌بنیان است

الهام یاوری با اشاره به اینکه شاخص ارزیابی نخبگان هم در بیانات رهبر شهید و هم در سند راهبردی امور نخبگان مورد تأکید قرار گرفته است، اظهار کرد: متأسفانه به دلیل فقدان بسط مفهومی کافی از واژه “اثرگذاری”، این مفهوم مهم در سال‌های اخیر به شدت تقلیل یافته و صرفاً به اثرگذاری علمی، آن هم در قالب انتشار مقالات و در سال‌های اخیر تأسیس شرکت‌های دانش‌بنیان محدود شده است.

وی با تأکید بر ضرورت بازتعریف این مفهوم افزود: اثرگذاری در منظومه فکری ما مفهومی چندبعدی است که تنها در تولید علم خلاصه نمی‌شود، بلکه مشارکت مؤثر در حل مسائل کشور در سطوح پژوهش، اختراع و اقدام عملی را نیز دربرمی‌گیرد و مستلزم حضور فعال در فرآیند آینده‌نگاری، تصمیم‌سازی و سیاست‌پردازی در دستگاه‌های مختلف است.

رئیس سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان ادامه داد: فرد اثرگذار علاوه بر نوآوری در مرزهای دانش، در عرصه نظریه‌پردازی و احیای کرسی‌های علمی و فرهنگی نیز نقش‌آفرین است، در فرهنگ‌سازی و تبیین هویت اسلامی ـ ایرانی سهم دارد، در مسیر نظام‌سازی و اصلاح سبک زندگی گام برمی‌دارد و می‌تواند با جریان‌سازی اجتماعی و بسیج ظرفیت‌های مردمی، به حل مسائل کشور کمک کند.

یاوری با اشاره به ابعاد دیگر این مفهوم تصریح کرد: اثرگذاری زمانی محقق می‌شود که فرد بتواند با کسب افتخارات ملی و بین‌المللی، اعتماد به نفس ملی را تقویت کند، آثار ممتاز علمی، ادبی، هنری و فرهنگی تولید کند، در انتقال دانش و فناوری‌های نوین به کشور نقش داشته باشد، کیفیت و بهره‌وری را در عرصه‌های مختلف ارتقا دهد و با نوآوری در تعلیم و تربیت، به شاگردپروری اهتمام ورزد. همچنین گسترش نفوذ معنوی ایران در سطوح منطقه‌ای و جهانی، تولید ارزش افزوده ملی از طریق نوآوری در بازار، فرآیند یا فناوری و شکل‌دهی به گفتمان‌های مطالبه‌گرانه ملی نیز از دیگر وجوه اثرگذاری حقیقی است.

وی خاطرنشان کرد: بر همین اساس، سازمان سمپاد با بررسی علمی مؤلفه‌های اثرگذاری، مجموعه‌ای از شایستگی‌های لازم را شناسایی و در قالب سبد شایستگی‌های ۲۵‌ گانه در برنامه‌های تربیتی و آموزشی خود وارد کرده است تا دانش‌آموزان در سه بعد دانش، مهارت و نگرش و منش شخصیتی رشد متوازن داشته باشند.

یاوری به تشریح این سه بُعد پرداخت و گفت: در بُعد دانشی، تأکید بر دانش معطوف به کاربرد، آشنایی با فناوری‌های نوین، شناخت اولویت‌های کشور، سواد رسانه‌ای، تسلط بر ریشه‌های تمدنی و توانمندی فهم و نقد و تولید هنری مورد توجه قرار گرفته است. در بُعد مهارتی نیز مهارت‌های حل مسئله، تصمیم‌گیری، ارتباط مؤثر، شبکه‌سازی، مدیریت، کارآفرینی، خودمدیریتی و سلامت جسمی و روانی مدنظر است و در بُعد نگرشی و منش شخصیتی، تعهد اعتقادی و تمدنی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و خانوادگی، صداقت، امید، پشتکار، شجاعت و آرمان‌خواهی معقول مورد تأکید قرار دارد.

وی تصریح کرد: طراحی این سبد شایستگی‌ها گامی بلند در جهت تحقق سند تحول بنیادین و تربیت نسلی است که نه‌تنها از نظر علمی پیشرو، بلکه از منظر فرهنگی، اجتماعی و تمدنی نیز توانایی اثرگذاری واقعی بر سرنوشت کشور را داشته باشد.