پانا گزارش میدهد؛
صفر تا صد آییننامه جدید رتبهبندی معلمان؛ از شرایط ارتقاء تا میزان فوقالعاده
تهران (پانا) - با تصویب آییننامه اجرایی جدید رتبهبندی معلمان در هیأت وزیران، فرآیند ارتقای رتبه فرهنگیان وارد مرحله تازهای شد؛ مرحلهای که با تأکید بر پوشهکار معلم، ارزیابی شایستگیها و تسهیلات ویژه مناطق محروم، چارچوب اجرای قانون را بهطور کامل تبیین میکند.
قانون نظام رتبهبندی معلمان ۳۱ شهریور ۱۴۰۰ از سوی مجلس شورای اسلامی ابلاغ شد و در مرحله نخست، تطبیق شایستگیها با مفاد قانون انجام گرفت. اکنون با گذشت حدود چهار سال از اجرای قانون، وارد مرحله ارتقای رتبه معلمان شده است.
هیأت وزیران در جلسه سوم دی ماه ۱۴۰۴ به پیشنهاد وزارت آموزش و پرورش و با همکاری سازمان برنامه و بودجه کشور، سازمان اداری و استخدامی کشور و نمایندگان کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی به عنوان ناظر و به استناد مواد ۵ و ۹ قانون نظام رتبهبندی معلمان مصوب ۱۴۰۰، آیین نامه اجرایی قانون یادشده را تصویب و شرح داد. بخشنامه رتبهبندی نیز ۲۶ دی ماه به همه استانهای کشور ابلاغ شد.
ارتقاء کرامت و جایگاه معلم، استقرار نظام پرداخت بر اساس شایستگی و تقویت رضایتمندی معلمان از اهداف اصلی قانون رتبهبندی تلقی میشود که قانونگذار با این رویکرد تلاش کرده تا نظامی عادلانه و حرفهای برای سنجش و ارتقای معلمان طراحی کند و آموزش و پرورش تمامی ظرفیت خود را برای اجرای شفاف و بهموقع آن به کار گرفته است.
سامانه «my.medu.ir» از ۲۸ دی ماه فعال شده است و معلمان میتوانند مدارک خود را در این سامانه بارگذاری کنند. مسئولیت ارائه اطلاعات و مدارک برای رتبهبندی بر عهده خود معلم است و بارگذاری مدارک و مستندات باید توسط شخص انجام شود.
طبق اعلام مسئولان آموزش و پرورش، افرادی که از ۳۱ شهریور امسال به بعد میتوانند درخواست ارتقای رتبه دهند حدود ۲۸۲ هزار نفر هستند یعنی ۲۸۲ هزار نفر شناسایی شدند که یا در دوره ابتدایی چهار سال فعالیت کردهاند یا در مدارس عشایری، مناطق محروم، مرزی و یا مدارس استثنایی تدریس کردهاند. افرادی که ۳۱ شهریور ۱۴۰۰ رتبه گرفتند و خارج از ۵ محدوده ذکر شده بودند، ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ شامل رتبه میشوند. همچنین افرادی که ۱۴۰۱ استخدام شدهاند نیز ۵ سال بعد شرایط رتبه را دریافت میکنند.
براین اساس باید افراد صاحبنظر و منتخب وزارت از میان اعضای هیات علمی دانشگاههای وابسته به وزارت و معلمان شاغل و بازنشسته با حداقل ۳۵ سال سن و ۱۵ سال سابقه خدمت واجد مدرک تحصیلی حداقل کارشناسی که دوره آموزشی تربیت ارزیاب حرفهای را براساس مجوز مرکز آموزش مدیریت دولتی که در وزارت برگزار میشود طی کرده یا طی کنند.
آییننامه اجرایی رتبهبندی، برای سه گروه زیر دارای سازوکار مشخص است، نیروهای تازهاستخدام، معلمانی که تاکنون رتبهبندی نشدهاند و معلمان دارای رتبه قبلی. ارتقاء مشمولان به رتبههای بالاتر مستلزم حداقل پنج سال خدمت معلمی در هر یک از رتبههای استحقاقی قبلی است.
مصادیق و شاخصهای رفتاری و عملکردی جهت ارزیابی احراز رتبهها
مصادیق و شاخصهای رفتاری و عملکردی جهت ارزیابی برای احراز رتبهها از جمله مدرک تحصیلی، سنوات خدمت، گواهینامهها، تالیفها و ضریب تاثیر هر کدام از آنها به موجب شیوهنامه خواهد بود که توسط وزارت با همکاری سازمان اداری استخدام تهیه و به تایید وزیر آموزش و پرورش خواهد رسید.
رتبه مشمولان براساس حداقل امتیاز کسب شده در هر یک از مولفههای ارزیابی جدول زیر است:
*سامانه رتبهبندی در طول سال تحصیلی برای تشکیل پرونده و دریافت مستندات مشمولان فعال است.
وزارت آموزش و پرورش برای هر یک از افرادی که ارزیابی میشوند کارنامه رتبهبندی شامل مشخصات فردی، سازمانی، شغلی، وضعیت و امتیازات فرد در هر یک از شایستگیها و الزامات و توصیههای آموزشی و توسعه فردی مربوط را تهیه و به صورت الکترونیکی در اختیار فرد ارزیابی شده قرار میدهد. شرکت فرد در ارزیابی دوره بعدی منوط به طی موفقیت آمیز توصیههای آموزشی و فردی خواهد بود.
رتبه هر یک از مشمولان توسط مراجع ذیل احراز و تایید میشود:
۱- رتبههای آموزشیار معلم، مربی معلم و استادیار معلم توسط هیأتهای ممیزه شهرستان/ منطقه/ ناحیه محل خدمت فرد انجام میپذیرد.
۲- رتبههای دانشیار معلم پس از ارزیابی هیأتهای ممیزه شهرستان، منطقه، برای بررسی و تایید نهایی به هیأت ممیزه استان مربوط ارسال میشود.
۳- رتبه استاد معلم پس از ارزیابی توسط هیأتهای ممیزه شهرستان، منطقه و استان برای بررسی و تایید نهایی به هیأت ممیزه مرکزی ارسال میشود.
۴- رتبههای مشمولان شاغل در ادارات آموزش و پرورش شهرستان، ناحیه و منطقه در رتبههای آموزشیار معلم، مربی معلم، استادیار معلم و دانشیار معلم توسط هیأت ممیزه استان انجام میپذیرد و در رتبه استاد معلم پس از ارزیابی هیأت ممیزه استان برای بررسی و تایید نهایی به هیأت ممیزه مرکزی ارسال میشود.
۵- رتبههای مشمولان شاغل در ادارات کل آموزش و پرورش استانها در رتبههای آموزشیار معلم، مربی معلم، استادیار معلم و دانشیار معلم توسط هیات ممیزه استان و رتبه استادمعلم توسط هیات مرکزی انجام میشود.
۶ - مشمولان شاغل در حوزه ستادی و سازمانهای تابعه موضوع بخشنامه و بخشنامه وزارت در کلیه رتبهها توسط هیات ممیزه مرکزی انجام میپذیرد.
۷- رتبه مشمولان اعضای هیاتهای ممیزه شهرستان منطقه و ناحیه در هیات ممیزه استان و رتبه مشمولان اعضای هیات ممیزههای استانی و ستادی در هیات ممیزه مرکزی انجام میپذیرد.
وزارت آموزش و پرورش در اجرای قانون موظف است پس از احراز و اعطای رتبه بالاتر به هر کدام از مشمولان حداقل هر سه سال یکبار نسبت به ارزیابی میان دوره اقدام کند. افرادی که حداقل امتیاز لازم را برای حفظ رتبه فعلی کسب نکنند براساس امتیازات کسب شده خود به رتبه یا رتبههای پایینتر تنزل میکنند و ارزیابی دوره بعد این افراد مطابق قانون انجام میپذیرد و در صورتی که روند نزولی رتبه در دو دوره متوالی ارزیابی میان دورهای استمرار یابد به رستههای غیرآموزشی تغییر وضعیت داده خواهند شد.
چنانچه در ارائه مدارک و مستندات مورد نیاز برای ارزیابی شایستگیها و تجربه افراد مشمول قانون محرز شود فردی اطلاعات و مستنداتی خلاف واقع در اختیار هیاتهای ممیزه قرار داده مراتب جهت رسیدگی به هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری ارجاع میشود و تا زمان که تعیین تکلیف قطعی موضوع در آن مرجع، رسیدگی به پرونده رتبهبندی فرد متوقف میشود.
در صورتی که هر یک از ارزیابیشوندگان نسبت به نحوه رسیدگی ارزیابی و رتبه تعیین شده خود اعتراض داشته باشد میتواند حداکثر ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رتبه درخواست خود را در سامانه ذیربط ثبت کند و اعتراض آنها توسط هیات ممیزه یک سطح بالاتر بررسی خواهد شد. چنانچه اعتراض نست به تصمیم هیات ممیزه مرکزی باشد موضوع با ارجاع وزیر آموزش و پرورش مجدد در هیات مذکور رسیدگی میشود. در صورت وارد بودن اعتراض به متقاضی تاریخ اجرای حکم از تاریخ استحقاق خواهد بود.
با تعیین رتبه فرد مشمول توسط هیات ممیزه ذیربط فوقالعاده رتبهبندی مطابق قانون برای رتبههای پنجگانه آموزشیار- معلم، مربی – معلم، استادیار – معلم، دانشیار – معلم و استاد – معلم به ترتیب حداقل ۴۵، ۵۵، ۶۵، ۷۵ و ۹۰ درصد مجموع امتیازات حق شغل، حق شاغل و فوقالعاده شغل در حکم کارگزینی مشمولان به صورت جداگانه درج و ماهانه پرداخت میشود.
نحوه بررسی صلاحیت معلمان برای رتبهبندی
علی باقرزاده، رئیس مرکز منابع انسانی و امور اداری وزارت آموزش و پرورش نیز هفته گذشته در نشستی خبری نحوه بررسی صلاحیت معلمان برای رتبهبندی را تشریح کرد و گفت: تمامی معلمان مشمول قانون رتبهبندی هستند و معلم کسی است که رسالت آموزش را بر عهده دارد. تقریباً هر فردی که واجد شرایط باشد، حتی اگر در پستهای سازمانی مختلف فعالیت کرده باشد، میتواند مشمول این قانون قرار گیرد.
وی گفت: قانون چهار نوع شایستگی را پیشبینی کرده است که شامل شایستگی عمومی مانند اخلاق و رفتار حرفهای، شایستگی تخصصی مرتبط با صلاحیتهای فردی، شایستگیهای آموزشی و شایستگیهای پژوهشی میشود. بر همین اساس، معلمان در پنج سطح مربی، آموزشیار، دانشیار، استادیار و استاد معلم رتبهبندی میشوند. کسب رتبه بالاتر مستلزم حداقل پنج سال خدمت در هر یک از رتبههاست.
تسهیلات ویژه برای معلمان مناطق محروم، مرزی و عشایری
به گفته رئیس مرکز منابع انسانی و امور اداری وزارت آموزش و پرورش، در ماده پنج قانون، تبصرهای پیشبینی شده که بر اساس تشخیص قانونگذار، افرادی که بهصورت تماموقت در مناطق محروم، مدارس استثنایی، دوره ابتدایی، مناطق مرزی و مناطق عشایری خدمت میکنند، مشمول تسهیلات ویژه میشوند. به ازای هر یک سال خدمت در این مناطق، سه ماه از دوره توقف برای ارتقای رتبه کسر خواهد شد. معلمی که در ۳۱ شهریور رتبهبندی شده و چهار سال در مدارس مشمول تبصره، اشتغال داشته است، از ۳۱ شهریور میتواند درخواست ارتقای رتبه بدهد و در صورت احراز شرایط، رتبه بالاتر به وی اختصاص مییابد.
پوشهکار معلم، ابزار اصلی ارزیابی
باقرزاده ابزار اصلی ارزیابی را پوشهکار معلم دانست و تأکید کرد: پوشهکار مجموعهای از فعالیتهای همکاران است که از طریق آن، هیأت ممیزه شناخت لازم را به دست میآورد. این پوشه شامل مشاهده مستقیم تدریس، مصاحبه با معلم و شواهد و مستندات و مدارکی است که معلم ارائه میکند.
وی خاطرنشان کرد: آییننامه اجرایی برای سه گروه از افراد سازوکار مشخص دارد؛ نیروهایی که بهتازگی استخدام میشوند، افرادی که به هر دلیلی تاکنون رتبهبندی نشدهاند و همچنین افرادی که رتبهبندی شدهاند.
وضعیت رتبهبندی معلمان بازنشسته
رئیس مرکز منابع انسانی و امور اداری وزارت آموزش و پرورش همچنین درخصوص رتبهبندی معلمان بازنشسته نیز گفت: قانون، رتبهبندی را برای معلم شاغل پیش بینی کرده و ما قانون را اجرا میکنیم، اگر تصویب میکرد که بازنشستهها را نیز رتبه بندی کنیم، این کار را میکردیم اما قانونگذار برای جبران این موضوع پیش بینی کرده که معلم بازنشسته تا ۹۰ درصد معلم مشابه شاغل خود مابه التفاوت دریافت کند پس مسئلهای از آن جهت وجود ندارد ضمن اینکه شایستگیهای امروز فرد ملاک است.
مشمولان رتبهبندی
باقرزاده همچنین درباره اینکه چه کسانی مشمول رتبهبندی میشوند، به پانا گفت: صراحت قانون این است که معلمان باید رتبهبندی شوند، بنابراین فردی که برای معلمی استخدام شده باشد، رسته آموزشی فرهنگی داشته باشد، در یکی از واحدهای آموزشی کار کرده باشد یا به استناد بخشنامه ۲۳۰ سال ۵۸ در یکی از پستهای سازمانی مأمور و منصوب شده باشد، مشمول رتبهبندی است. اما اگر کسی رسته خدماتی، اداری مالی باشد شامل رتبه نمیشود مگر اینکه فرایند تغییر رسته را دنبال کند یعنی درخواست داده و به مدرسه برود و رشته وی از اداری مالی به آموزشی فرهنگی تغییر کند تا مشمول رتبهبندی شود؛ حتی افرادی که رسته فنی مهندسی دارند نیز طبق قانون شامل رتبهبندی نمیشوند مگر آنکه تغییر رسته دهند.
به گفته وی، اگر کسی معلم بود یا تبدیل وضعیت به معلمی شد یعنی کسی کارمند سایر دستگاهها بوده و منتقل شده است، چون فرایند تبدیل وضعیت به معلمی را میگذراند، معلم شده و از رتبهبندی برخوردار میشود. حتی اگر کسی معلم بوده و در رسته سازمانی هم نیاز داشته باشیم در این پست کار میکند.
باقرزاده به ماده ۸ قانون که در خصوص تنزل به رتبه پایینتر تاکید کرده نیز گفت: بعد از ارتقاء رتبه، آموزش و پرورش موظف است هر سه سال یکبار مجدداً افراد را ارزیابی کند اما چون اساساً وارد مرحله ارتقای رتبه نشدهایم، مشمول اجرای قانون ماده ۸ قانون نیستیم. در این مرحله رتبه هیچکس کاهش پیدا نمیکند ولی بعد از سه سال اگر ارزیابی مجدد و سازو کار مجدد انجام شد و شایستگی کسی افت پیدا کرده بود، تنزل پیدا کرده و اگر روند ادامه پیدا کرده بود از رسته آموزشی فرهنگی خارج میشود منتها اکنون موضوعیتی ندارد.
معلمان نگران کاهش رتبه خود با اجرای طرح جدید رتبهبندی نباشند
همچنین روز گذشته دبیرخانه هیات ممیزه مرکزی وزارت آموزش و پرورش در اطلاعیهای اعلام کرد که ثبت درخواست ارتقاء رتبه، به هیچ عنوان منجر به کاهش رتبه فعلی نمیشود و مدارک و مستندات صرفا برای ارتقاء به رتبه بالاتر بررسی میشوند.
بر اساس این اطلاعیه، پروفایل شخصی در تمام طول سال فعال بوده و مستندات و درخواستهای فرهنگیان را ثبت می کند، لذا محدودیت زمانی در ثبت درخواست وجود ندارد. ثبت درخواست ارتقاء رتبه، به هیچ عنوان منجر به کاهش رتبه فعلی نمیشود. مدارک و مستندات صرفا برای ارتقاء به رتبه بالاتر بررسی میشوند.
طبق این اطلاعیه، درخواست افرادی که در مرحله اول به رتبه بالاتر ارتقاء پیدا نکردهاند، هر شش ماه یکبار، از اعلام نتیجه، قابل رسیدگی مجدد است، لذا شائبه و شبهه ایجاد شده درخصوص عدم امکان درخواست مجدد، صحت ندارد.
همچنین ادارات اموزش و پرورش محل خدمت، موظفند در کوتاهترین زمان، مستنداتی از قبیل تالیف، چاپ مقالات، عناوین و رتبههای کسب شده و ساخت و تولید ابزارهای آموزشی را بررسی و اصالت آنرا گواهی کنند.
*بر این اساس فرهنگیان میتوانند برای کسب اطلاعات بیشتر و رفع ابهامات به سامانه یکپارچه وزارت آموزش و پرورش مراجعه یا با ادارات آموزش و پرورش شهرستانهای مربوطه تماس بگیرند.
ارسال دیدگاه