رسالت سازمان دانش‌آموزی، تبدیل دانش‌آموزان از مصرف‌کننده دانش به کنشگر اجتماعی و مهارت‌دار است

سازمان دانش‌آموزی در سال‌های اخیر تلاش کرده است تا با تقویت مهارت‌های اجتماعی، مسئولیت‌پذیری و روحیه کار تیمی در میان دانش‌آموزان، نقش مؤثرتری در تربیت نسل آینده ایفا کند. در این میان، مربیانی که با تجربه، خلاقیت و علاقه در این مسیر فعالیت می‌کنند، سهم مهمی در پویایی مدارس دارند.

رویا معبودی از جمله مربیانی است که بیش از دو دهه از عمر حرفه‌ای خود را در آموزش و پرورش سپری کرده و بخش قابل توجهی از آن را در حوزه پرورشی و سازمان دانش‌آموزی گذرانده است. آنچه در ادامه می‌خوانید گفت‌وگویی با این مربی باسابقه درباره تجربه‌ها، نگاه تربیتی و نقش سازمان دانش‌آموزی در رشد شخصیت دانش‌آموزان است.

لطفاً خودتان را معرفی کنید و از مسیر فعالیت حرفه‌ای‌تان بگویید.  

اینجانب رویا معبودی با ۲۰ سال سابقه خدمت هستم که از این مدت افتخار ۱۰ سال فعالیت در پست معاونت پرورشی و مربی سازمان دانش‌آموزی را داشته‌ام.  

فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی از دانشگاه آزاد تبریز هستم. افتخار این را دارم که زوج فرهنگی هستیم و ثمره زندگی زیبایمان یک خانم دکتر بسیار مستقل، توانمند و پرانرژی است.  

به خاطر شغل خلبانی پدر، متولد شهر زیبای اصفهان هستم و در شهرهای متعدد کرمان، شیراز، کرمانشاه و تبریز تحصیل کرده‌ام.  

در شهرها و روستاهای باصفای تبریز مانند لیقوان، سفیده‌خوان، خواجه‌دیزج و بستان‌آباد و همچنین در نواحی ۲ و ۳ و اکنون در ناحیه ۴ تبریز مشغول خدمت بوده و هستم.  

در حال حاضر در مدرسه حضرت معصومه (س) تبریز که یکی از زیباترین مدارس استان است فعالیت می‌کنم.  

شعاری که برای مسیر حرفه‌ای خود انتخاب کرده‌ام این است: «من رویاهایم را به واقعیت تبدیل می‌کنم». تا این لحظه با لطف خداوند متعال و همراهی خانواده و عوامل مدرسه، به‌ویژه مدیریت محترم، توانسته‌ام بخشی از این شعار را در عمل محقق کنم و فعالیت‌های حرفه‌ای خود را با رویکردی خلاقانه و پرنشاط به عنوان مربی سازمان دانش‌آموزی اجرا کرده و محیطی زیبا و سرزنده برای دانش‌آموزان و همکارانم ایجاد کنم.

سازمان دانش‌آموزی را در آغاز راه چگونه می‌شناختید و چه تحولاتی را در طول سال‌ها در آن دیده‌اید؟ چه تفاوتی میان شیوه‌های تربیتی گذشته و امروز می‌بینید؟  

در ابتدا، سازمان بیشتر بر فعالیت‌های تشریفاتی و ساده مانند تشویق‌ها و فریادهای شادی تمرکز داشت، اما امروزه به سمت فعالیت‌های مهارتی، پروژه‌محور و تخصصی مانند مهارت‌های اردویی و خبرگزاری پانا حرکت کرده است.  

تفاوت اصلی در شیوه تربیتی است؛ در گذشته نگاه دستوری و سلسله‌مراتبی غالب بود، اما امروز به سمت رویکرد مشارکتی، تعامل‌محور و احترام به استقلال فکری دانش‌آموز حرکت می‌کند.  

همچنین امروزه سازمان با تربیت مربیان ارشد و کارآزموده تلاش می‌کند آموزش‌های مؤثرتری به دانش‌آموزان ارائه دهد. تشکیل کارگروه‌های تخصصی در سطح استان نیز گام ارزشمندی در تربیت مربیان جوان و توانمند بوده که نشان‌دهنده افق روشن و مسیر درست سازمان است.

به نظر شما مهم‌ترین رسالت تربیتی سازمان دانش‌آموزی چیست و در عمل تا چه اندازه محقق شده است؟

مهم‌ترین رسالت، تبدیل کردن دانش‌آموز از یک «مصرف‌کننده دانش» به یک «کنشگر اجتماعی و مهارت‌دار» است. اگرچه هنوز مسیر طولانی در پیش داریم، اما با توجه به افزایش سطح آگاهی و توانمندی دانش‌آموزان در مدیریت پروژه‌های خودشان، می‌توان گفت این رسالت با موفقیت قابل توجهی در حال تحقق است.

در سال‌هایی که به‌عنوان مربی یا مدرس فعالیت کرده‌اید، کدام تجربه برایتان نشان داد این سازمان می‌تواند بر شخصیت دانش‌آموز اثرگذار باشد؟

تشکیلاتی شدن فضای مدرسه و مشارکت همه‌جانبه مدیریت، مربیان و دانش‌آموزان در اجرای مراسم‌ها با ظاهری متفاوت و دلنشین، تشویق‌ها و فریادهای خاص، تهیه و تدوین اخبار مدرسه و مسئولیت‌های متعدد سازمانی بسیار تأثیرگذار بود.  

بارها دیده‌ام دانش‌آموزی که در ابتدا خجالتی و منفعل بود، با پذیرش مسئولیت در یک کار گروهی توانست با اعتمادبه‌نفس کامل در برابر جمع سخنرانی کند. این تغییر نگرش از «ترس از اشتباه» به «لذت از تجربه» بزرگ‌ترین نشانه اثرگذاری سازمان بر شخصیت دانش‌آموزان است.  

به جرأت می‌توان گفت یک مدرسه معمولی به منبعی از انرژی، شادی و همکاری همگانی تبدیل می‌شود.

مهم‌ترین ویژگی یک مربی موفق در سازمان دانش‌آموزی از نگاه شما چیست؟

از دیدگاه من، مربی سازمان باید با عشق و علاقه و با دیدگاهی متفاوت نسبت به مدرسه و آموزش وارد این مسیر شود و تلاش کند گامی نو و مهارت‌محور در کنار آموزش‌های سنتی بردارد.  

مهم‌ترین ویژگی مربی، توانایی «گوش دادن فعال» و «ایجاد فضای امن برای خطا کردن» برای دانش‌آموزان است. مربی موفق کسی نیست که صرفاً دستور بدهد، بلکه کسی است که بتواند استعدادهای پنهان دانش‌آموز را کشف کرده و با صبوری او را در مسیر شناخت توانایی‌هایش همراهی کند تا برای زندگی فردی و اجتماعی آماده شود.

کدام برنامه‌ها یا فعالیت‌های سازمان بیشترین تأثیر را در رشد مهارت‌های اجتماعی دانش‌آموزان داشته‌اند؟  

برنامه‌هایی مانند «تشویق‌ها و فریادهای شادی»، «خبرگزاری پانا» و «اردوهای تشکیلاتی» بیشترین تأثیر را داشته‌اند. در این فعالیت‌ها دانش‌آموزان به‌طور مستقیم با چالش‌های همفکری، همدلی، همکاری، حل مسئله، مدیریت زمان، مذاکره و کار تیمی روبه‌رو می‌شوند؛ مهارت‌هایی که در دنیای واقعی بسیار حیاتی هستند.

اگر بخواهید یک توصیه ماندگار به مربیان نسل جدید بدهید، آن توصیه چیست؟  

مؤثرترین تجربه کاری من آشنایی و همکاری با سازمان دانش‌آموزی بوده و این تجربه نقطه عطف مسیر حرفه‌ای من محسوب می‌شود. سازمان دانش‌آموزی مجموعه‌ای سرشار از شور، هیجان، مهارت‌آموزی و یادگیری در بستر کار تیمی است که در آن دانش‌آموزان همواره در حال پویایی و تلاش هستند.  

عمل به شعار ارزشمند سازمان یعنی «همفکری، همدلی و همکاری» به عنوان یک اصل اساسی، می‌تواند هویت موفق یک دانش‌آموز ایرانی را شکل دهد و به تحقق اهداف تربیتی کمک کند. اگر مربی سازمان شدید، بدانید یکی از زیباترین و مؤثرترین گام‌ها را در مسیر حرفه‌ای خود برداشته‌اید.