پانا گزارش می دهد؛
کشور در حال توسعه، نیازمند نیروی کار آموزش دیده/طلا سازی پرطرفدارترین رشته تحصیلی در هنرستانها
خبرگزاری پانا: کشوری که در حال اجرای برنامه های توسعه است به نیروی کار آموزش دیده و متخصص نیاز دارد و وظیفه ی آموزش و پرورش کشف استعدادهای جوانان و بارور نمودن آنها است. به این خاطر است که علت موفقیت انقلاب صنعتی در کشورهای غربی را ایجاد مراکز تحقیقاتی و پژوهشی می دانند.
به گزارش خبرنگار سرویس آموزش و پرورش پانا، نظام تعلیم و تربیت از گذشته تا حال به عنوان یک پدیده اجتماعی اثر گذار در تحقق اهداف فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی نقش مؤثری ایفا کرده است. یکی از اهداف رسمی و اساسی آموزش و پرورش آماده کردن افراد برای زندگی آینده از طریق یادگیری مؤثر و مفید است. در این روزگار که فناوری اطلاعات و گسترش و پیشرفته شدن صنایع و ماشین آلات به سرعت در جریان است، نیاز است تا شیوه های آموزشی با نیازهای جامعه هماهنگ شوند.
در این عصر که علوم و فنون مختلف پیوسته رو به پیشرفت دارند، لازم است تا جوانان به آگاهی ها و مهارت های بیشتری در خصوص آنها دست یابند. جوانان امروز قرار است در دنیایی به شدت ماشینی زندگی کنند و همین امر، ضرورت توسعه مدارس فنی و حرفه ای و کاردانش را بیشتر می نماید. چنین مدارس و آموزشگاه هایی مسئولند تا نیروی متخصص و فنی تربیت کنند. از این رو است که آموزش و پرورش باید مسئولیت های اقتصادی و اجتماعی بیشتری را به عهده گیرد. سرمایه گذاری در آموزش و پرورش به رفع بحران های اقتصادی و اجتماعی کمک شایانی می کند.
کشوری که در حال اجرای برنامه های توسعه است به نیروی کار آموزش دیده و متخصص نیاز دارد و وظیفه ی آموزش و پرورش کشف استعدادهای جوانان و بارور نمودن آنها است. به این خاطر است که علت موفقیت انقلاب صنعتی در کشورهای غربی را ایجاد مراکز تحقیقاتی و پژوهشی می دانند؛ زیرا این مراکز بودجه ی لازم را در اختیار جوانان مستعد و خلاق قرار می دهند. آنها نیز به دستاوردهای عظیم علمی و تکنولوژی دست می یابند و بدین ترتیب گامی بزرگ در اقتصاد جامعه خود بر می دارند.
اگر آموزش و پرورش سرمایه گذاری محسوب شود منجر به افزایش تولید و شکوفایی استعدادها می شود، پس در هر شرایطی باید گسترش یابد. اگر با افزایش مهارت موجبات افزایش درآمد افراد را فراهم آورد، سرمایه گذاری به حساب می آید.
برخی از اندیشمندان حوزه علوم تربیتی نگرانند که مبادا تأکید بر بازده ی اقتصادی آموزش و پرورش، باعث شود که هدف های انسانی و اجتماعی آن نادیده گرفته شود. باید دانست که هدف های این چنینی آموزش و پرورش بسیار برتر از بازده اقتصادی آن است و همواره باید آنها را در اولویت قرار داد.
سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور جمهوری اسلامی ایران با ایجاد زمینه های لازم برای تعلیم و تربیت جوانان و نوجوانان مستعد و علاقمند به حرفه آموزی، بازآموزی، ارتقاء مهارت شغلی در سطوح مختلف مهارتی، تربیت مدیران و سرپرستان، تربیت مربیان متخصص و ورزیده از طریق ایجاد مراکز فنی و حرفه ای ویژه برادران و خواهران، مراکز کارآموزی تکمیل مهارت و تخصص های ویژه، مرکز تربیت مربی، مراکز جوار کارخانجات فعالیت می نماید.
رشد سریع تکنولوژی و ایجاد تحول و تنوع در مشاغل و تخصص های مختلف ، مسئولین تعلیم و تربیت را بر آن داشت که در برنامه ریزی آموزشی در آموزش و پرورش تجدید نظر کلی داشته باشند.
به طور کلی شکل گیری نظام جدید آموزشی و ایجاد شاخه کاردانش و توسعه کمی و کیفی شاخه فنی و حرفه ای بر همین اساس بود. طبق توضیحاتی که در کتاب کلیات نظام جدید آموزشی آمده است هدف از تشکیل دوره های فنی و حرفه ای و کاردانش تربیت نیروهای ماهر و نیمه ماهر، جهت اشتغال در مراکز تولیدی ، صنعتی و حرفه ای است. اما با توجه به تخصصی شدن مهارتهای مختلف و نیاز اینگونه مراکز به سطوح مختلف تخصص از یک سو ، و علاقه دانش آموزان به ادامه تحصیل در رشته های مورد نظر از سوی دیگر ، سیستم آموزشی عالی، دوره ها و رشته هایی را طراحی کرده اند که بر اساس آن جوانان بتوانند در رشته مورد علاقه خود ادامه تحصیل دهند .
در این جا ذکر این نکته ضروری به نظر می رسد که با توجه به اهداف تعریف شده برای شاخه فنی و حرفه ای و شاخه کاردانش ، ادامه تحصیل از طریق ورود به دوره های کاردانی و تربیت تکنسین های مورد نیاز مراکز مختلف تولیدی ، صنعتی،و....، برای فارغ التحصیلان هنرستانهای فنی و حرفه ای مد نظر بوده است.
مدیر کل سابق دفتر فنی و حرفهای و کار و دانش وزارت آموزش و پرورش در رابطه با مطالبی از هنرستان ها، گفت: ۶۰۰ عنوان کتاب درسی و ۹۰۰ هزار دانشآموز (که حدود ۴۵ درصد محصلان دوره متوسطه هستند) در هنرستانها درس میخوانند و طلاسازی و آسانسورسازی از رشتههای پر طرفدار است.
محمد شریفزاده، مدیر کل سابق دفتر فنی و حرفهای و کار و دانش وزارت آموزش و پرورش در گفت و گویی که با خبرنگار آموزش و پرورش پانا داشته، با بیان اینکه به دنبال توسعه هنرستانها هستیم، اظهار داشت: "تکمیل ظرفیت" و "هنرستانهای نوبت دوم" از جمله برنامههایی است که به عنوان بهرهوری از تجهیزات موجود هنرستانها خواهیم داشت. حتی اگر اعتبارات مربوط به هنرستانها تخصیص داده نشود، با برنامهریزی تجهیزات را در اختیار تمام دانشآموزان قرار خواهیم داد.
مدیر کل سابق دفتر فنی و حرفهای و کار و دانش وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه توسعه آموزشهای فنی و حرفهای و کار و دانش در آموزش و پرورش برای ما از اولویتهای مهم است، تصریح کرد: توسعه هنرستانها برای ما بسیار با اهمیت است و ناچار هستیم با شرایطی که داریم جلوی توسعه را نگیریم و برای اینکه تجهیزات نداریم فکرهایی را داشته باشیم.
توسعه هنرستانها با برون سپاری/ تعامل با ۵۰ دستگاه بیرون از آموزش و پرورش
وی اضافه کرد: آموزش دیگری به نام "آموزش خارج" داریم که بیرون از آموزش و پرورش انجام میشود؛ در این روش میتوانیم با دستگاههای مختلف قرارداد بسته و با تجهیزات، فضا و نیروی انسانی آنها آموزشها را دنبال کنیم؛ یعنی دانشآموز بخش عمومی که شامل دروس تئوری است را در هنرستان آموزش دیده و برای بخش عملی و تخصصی و اصلی کار در قانون داریم که میتوانیم برون سپاری کرده و از آموزشهای خارج استفاده کنیم که امسال هم برای توسعه روی این موضوع فکر کردهایم.
وی افزود: در جایی که تجهیزات نداریم و شرایط راهاندازی رشته برای آموزش و پرورش صرف نمیکند، در این موارد قانون به ما اجازه داده است که با دستگاههای دیگر تعامل کنیم.
طلاسازی و آسانسورسازی از رشتههای پرطرفدار
مدیر کل سابق دفتر فنی و حرفهای و کارودانش وزارت آموزش و پرورش به دستگاههایی که با آموزش و پرورش تعامل دارند اشاره و خاطرنشان کرد: وزارت صنایع، جهاد کشاورزی، آموزشگاههای سازمان فنی و حرفهای، اصناف و .. از جمله دستگاههایی هستند که در بخش هنرستانی با آنها تعامل داریم؛ در برخی هنرستانها هم رشتههای طلا و جواهر و آسانسورسازی را داریم که از رشتههای بسیار پرطرفدار هستند و در این باره با یک شرکتی که در این زمینه فعال است، وارد مذاکره شدیم.
سال تحصیلی گذشته ۵۰ کتاب جدیدالتألیف داشتیم
این مقام مسئول در آموزش و پرورش در زمان فعالیت خود ادامه داد: هر سال کتابهای جدیدالتألیف بسیاری در بخش فنی و حرفهای و کار و دانش داریم؛ در سال تحصیلی گذشته بیش از ۵۰ کتاب جدیدالتألیف داشتیم و تعداد زیادی کتاب وجود داشت که به عنوان نمونه یک فصل یا یک بخش آنها را تغییر دادهایم؛ برای سال تحصیلی آینده تغییر در کتب و محتوای درسی را خواهیم داشت.
به گفته شریفزاده، بالغ بر ۶۰۰ عنوان کتاب درسی داریم که اگر تمام کتابهای آموزش و پرورش را جمع کنید، ۶۰۰ عنوان نمیشود.
مدیر کل سابق دفتر فنی و حرفهای و کارودانش وزارت آموزش و پرورش به تعداد هنرستانهای کشور اشاره و گفت: در حال حاضر ۶۷۰۰ هنرستان در کشور وجود دارد و با توجه به اینکه هنوز برنامه توسعه اجرایی نشده است تا اول مهر فرصت داریم تا به این تعداد اضافه شود؛ در استانهایی که شرایط مهیا باشد، هنرستانهای جدیدی احداث میکنیم.
تحصیل ۹۰۰ هزار دانشآموز در فنی و حرفهای و کار و دانش
وی تعداد دانشآموزان فنی و حرفهای و کار و دانش در کشور را ۹۰۰ هزار نفر عنوان و اظهار کرد: با توجه به اینکه مبنای ما در هنرستان پایه دوم متوسطه است، هماکنون نزدیک به ۴۵ درصد دانشآموزان متوسطه در هنرستانها مشغول تحصیل هستند؛ پیش بینی میکنیم برای سال تحصیلی جدید این آمار از مرز ۵۰ درصد عبور کند.
وجود ۳۰۰ رشته تحصیلی در هنرستانها
شریف زاده با بیان اینکه امروز برای خانوادهها اشتغال از مدرک تحصیلی مهمتر است، گفت: در حال حاضر ۳۰۰ رشته تحصیلی در هنرستانها وجود دارد که این آمار در رشتههای نظری ۴ رشته است؛ با توجه به این تعداد رشته دانشآموزان با هر نوع استعداد و علاقه میتوانند رشته مورد نظر خود را انتخاب و ادامه تحصیل هم بدهند.
به گزارش پانا، اهمیت توسعه آموزش در ابعاد مختلف در کلیه کشورهای جهان به ویژه کشورهای توسعه یافته صنعتی بر هیچکس پنهان نیست. این امر به گونه ای است که حتی بعضی از روسای جمهور شعار های تبلیغاتی خود را تقویت و توسعه آموزش قرار می دهند. البته هزینه های سنگین توسعه نظیر تامین فضای فیزیکی، تجهیزات و ملزومات تشکیل کلاس، هزینه اساتید و معلمان، چاپ کتب و جزوات لازم و هزینه های انرژی و جاری و ... به قدری گزاف شده است که عموما دولت ها توانایی پرداخت به شکلی مطلوب را ندارند. از همین رو با توجه به دو رکن:
- اهمیت بسیار زیاد آموزش در پیشرفت های یک جامعه
- هزینه سنگین آموزش ها در عرصه اجتماع برای جوامع ودولت ها
نهادهای بین المللی مهمترین راهبرد تحقق توسعه آموزشی در جوامع را در توجه ویژه به دو رویکرد اعلام می کنند.
- رویکرد خصوصی سازی: در این رویکرد چون همانگونه که بیان شد میزان اعتبارات دولت ها با توجه به هزینه های گزاف آموزشی پاسخگو نیست، استفاده از مشارکت های بخش خصوصی و سرمایه گذاری این بخش در آموزش از مهمترین راه حل ها به شمار می رود.
- رویکرد مجازی سازی: در رویکرد مجازی سازی با توجه به هزینه های بالای آموزش به ویژه هزینه های فیزیکی و محدودیت های استفاده از مدرسین موفق در فضاهای گسترده و عدم دسترسی به ایشان و همچنین هزینه های بالای انرژی، عنایت به حوزه های مجازی را باعث شده و آموزش در شکل مجازی را مهمتر می نمایاند. به ویژه اینکه بخش خصوصی برای ایجاد توجیه اقتصادی در آموزش باید بتواند هزینه های خود را کاهش دهد تا این هزینه ها به سبد هزینه کرد آموزشی خانواده ها تحمیل نشود .
لذا دو شعار خصوصی سازی ومجازی سازی دو شعار مهم توسعه آموزش در جهان امروز است.
مسئولان آموزش و پرورش ما نیز باید با توجه به این دو رویکرد، بسترهای زیرساختی به ویژه فرهنگ سازی، احترام و توجه به بخش خصوصی و استفاده از محیط های مجازی و همچنین تهیه قوانین ومقررات تقویت این دو رویکرد را در نظام آموزشی فراهم آورند.
/مریم احمدی/
ارسال دیدگاه