نگاهی به ˝خانهای در کنار ابرها˝
فیلم نوجوانی با اعتبار دفاع مقدس
خبرگزاری پانا: سید جلیل دهقانی اشکذری فیلمسازی است که امسال پیامی از حواشی اجتماعی دفاع مقدس را در فیلمی با شرایط ساخت تولیدی (کم هزینه) براساس شبه قصهای نه چندان مهم به جشنواره فیلم فجر ارائه داد. این فیلم که از ساختی کلاسیک برخوردار است از لحاظ قصه، یک خطی بسیار خوبی داشته که میتوانست با پرداختی بهتر نتیجه بیشتری را خروجی دهد.
به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا؛ تصویربرداری خوبی که زیر تیتراژ دیده میشود (از زیر آب حوض و ماهیها) و سپس شروعی جذاب با معرفی دو کلاش دزد که به نام دوستی با رزمندهها خانوادههایشان را تیغ میزنند، انتظار فیلم خوبی را برای تماشاگران ایجاد میکند به اندازهای که ریتم کند و تصاویر ثابت و بی حرکت را نادیده بگیرد اما این انتظار برآورده نشده و کار نهایتاً به سطحی زیر تله فیلم تبدیل میشود.
استفاده از ابزار صحنه، آکسسوار به خصوص از دیدگاه نوستالژی مثل دوچرخه بیست و هشت قدیمی، مدادتراش و دفترکتاب آن وقتها، اسکناس هزارتومانی آن دوران و اینگونه اتخابها، رنگ خوبی به فیلم داده و بعضی وقایع مثل شکستن قلک بچهها و سرقت پولی که نذر جبهههاست، بحث سربند سلطان غم مادر، کارکتر پدری که بدون گروی تار سبیل پول قرض نمیدهد، میکس ترانه مرحوم آغاسی (دل شده یک کاسه خون) به سرود دفاعی "منتظرم کی شب حمله فرا میرسد" و اقداماتی دیگر به جذابیت اثر کمک کرده؛ همچنین تعلیقاتی که خوب پرداخت شد از نقاط قوت فیلم است مثل سکنسهای دو تن از نیروهای تعاون که قرار است خبر شهادتی بدهند و یا سر رسیدن رزمندهای که دزدان قصه قصد تلکه مادرش را دارند.
خانهای در کنار ابرها مثل بسیاری از فیلمهای این جشنواره تا دقایقی خوب است ولی این کیفیت نه در حد عالی را ادامه نداده تا جایی که به مشکلات جدی بر میخورد. سر کردن روسری دختر خردسال آن هم داخل خانه موردی است که از نگاه کارگردان، منشی صحنه و حتی دیگر عوامل دور مانده، کمیلی که فقط ده دقیقهای مؤلف بازی کرده و باز دچار کلیشه منحطش در سبک بازی شده، رو به دوربینهایش نکتهای منفی است که به کارگردانی هم معطوف میشود، او و هاشمی برای اینکه گذرشان را عوض کنند، ایست کامل کرده و بحث دارند که این منطق آن لحظه را ندارد، جرقه انسانیت در وجود دزدها و برگرداندن پول قلک بچهها کش داده شده و کاراکترها تناقض شخصیتی بسیاری دارند؛
این موضوع نسبی کردن شخصیتپردازی یا خاکستری بودن کاراکترها نیست؛ تناقض است که کسانی با این وقاحت متحول شوند در حالی که فقط بدیهیات و روزمرگی روزهای جنگ را دیدهاند، مسائلی که برای بی خبرترین افراد نسل جنگ ندیده هم آشناست. آسوده خاطر بودنشان در منزل سید رسول با کار خلافی که میکنند نمیخواند؛ اصلاً اگر اینها اینگونه بودند که با تلنگری پیش پا افتاده (نه مفهوم شهادت بلکه خبر شهادت) چنین منقلب شوند، چطور اقدام به چنین کار زشتی کردهاند.
این مسائل از دیدگاه شخصیت پردازی حرفهای در داستان مورد اشارهاند مثلاً کمیلی یک اعتبار و حرمتی ویژه در رفاقتشان برای عنایت هاشمی قائل است که موضوع یا ماجرای خوبی برای القای چنین تعریفی به تماشاگر دیده نمیشود. شخصیتها مستقل نیستند و کاملاً از اواسط فیلم مشخص است که صرفاً دیالوگ میگویند و نقششان زنده نیست. زیر پوستیهایی در بازی خوب هاشمی و اگزجرهای که کمیلی نشان داده برای نقش نیست. بازی فرهنگی و اقدام نمادگرایانهای که کمیلی پای تخته سیاه دارد نه به شخصیت، نه به سکانس و نه به کل قصه هیچ ارتباطی ندارد.
چنانچه گفته شد علیرغم ظرفیت وسیعی که تاریخ جنگ برای خلاقیت هنری دارد، بعضی فیلمها هیچ نمره مثبتی جز استفاده سطحی و لفظی از عنوان و اعتبار دفاع مقدس با شعار صرف هیچ فایدهای یا خاصیتی که آنها را به سینمای حرفهای تعلق دهد ندارند. قصههای خوبی هست که میشود از آنها فیلمهای جذابی ساخت ولی متأسفانه بیشتر آثار اینگونه از تخصص حرفهای بهره مند نیستند. پ
سید محمد حسین حسینی
ارسال دیدگاه