گزارشی از چالش عربستان در اوپک
ایران و عراق؛ رقبایی فراتر از سقف عربستان!
خبرگزاری پانا:عربستان سعودی در نشست اخیر اوپک در وین نقش یک تولیدکننده متغیر (تعیین کننده بازار) را بازی نکرده و سقف تولید نفت این سازمان را بدون تغییر روی ۳۰ میلیون بشکه نگه داشت.
ایسنا به نقل سایت البوابه نوشت:
علی النعیمی وزیر نفت عربستان این موضوع را که تولید نفت شیل در آمریکا تهدیدی استراتژیک علیه این کشور است، رد کرده است. وی همچنین تعهد ایران را مبنی بر افزایش تولید نفت به چهار میلیون بشکه حتی در صورت رسیدن قیمت نفت به ۲۰ دلار در هر بشکه را رد کرده است.
عربستان پایینترین هزینه تولید نفت و بالاترین ظرفیت مازاد را دارد و روزانه ۱۰ میلیون بشکه نفت سبک عربی تولید میکند. عربستان پیشتر به تنهایی این توان را داشت که به عنوان یک تعیین کننده در اوپک عمل کند و با افزایش تولید قیمتهای نفت را پایین آورده و کشورهایی را که سقف تولید این سازمان را رعایت نمیکنند، تنبیه کند. (همان استراتژی که شیخ زکی یمنی برای تنبیه نیجریه برای نقض سقف تولید اوپک و همچنین در واکنش به میادین نفتی فراساحلی دریای شمال در دهه ۱۹۸۰ میلادی اتخاذ کرد.)
این در حالی است که علی النعیمی این گزینه استراتژیک را که گذشتگان وی در اختیار داشتند، ندارد. مصرف داخلی عربستان به دلیل اختصاص یارانههای سنگین به بنزین و برق بالا رفته است. درحالیکه میادین نفتی پیر این کشور به ویژه میدان غوار در استان شرقی عربستان رو به کاهش گذاشته است. بنابراین اگرچه دیگر تولیدکنندگان اوپک در حال تولید روزانه ۹۰۰ هزار بشکه بالاتر از سقف تولید اوپک هستند، عربستان هیچ کاری برای مهار آنها نمیتواند انجام دهد حتی در مواجهه با افزایش تقاضای چین، کاهش قیمت سوخت جت و عرضه بیش از تقاضا توسط نیجریه، آنگولا و عراق. عربستان در حال حاضر برای تامین بودجه خود به نفت ۹۰ دلار در هر بشکه احتیاج دارد.
عربستان سعودی در حال حاضر با مناقشات ژئوپلتیک از یمن گرفته تا سوریه و عراق و لبنان در جهان عرب مواجه است. در هر صورت عربستان در واکنش به بهار عربی برنامه رفاه اجتماعی ۱۳۸ میلیارد دلاری را اجرا کرد. "گزینه یمنی" نیز دیگر برای عربستان وجود ندارد. تخمینهای اوپک نشان میدهد که تقاضا برای نفت این سازمان به میزان ۴۰۰ هزار بشکه در روز کاهش خواهد یافت. این به معنای این است که بهای نفت پایین خواهد آمد مگر اینکه عربستان به شکل یکجانبه تولید خود را کاهش دهد. همانند کاری که در سال ۲۰۰۸ در واکنش به کاهش قیمت نفت برنت به زیر ۱۰۰ دلار و در بحبوحه بحران مالی جهانی انجام داد.
بزرگترین چالش عربستان در کوتاهمدت نفت شیل آمریکا نیست، بلکه افزایش قابل توجه تولید نفت عراق از زمان سرنگونی صدام است. آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی کرده ظرفیت تولید اوپک با توجه به حضور مجدد عراق به عنوان یک صادرکننده جهانی نفت پس از چند دهه جنگ، ناآرامی و تحریم به ۳۶ میلیون بشکه خواهد رسید. عراق در حال حاضر دومین صادرکننده بزرگ نفت در اوپک پس از عربستان است. عراق همچنین یکی از متحدان ایران به حساب میآید، بنابراین عربستان به منظور بازکردن جای خالی برای عراق، با میل و علاقه تولید نفت خود را به میزان ۲.۵ میلیون بشکه در روز کاهش نخواهد داد. همزمان با کشف میادین نفتی فراساحلی در غرب آفریقا، نروژ، روسیه، برزیل و خلیج مکزیک چشمانداز عرضه بیش از حد تقاضا و کاهش قیمتها، بیشتر شده است.
عربستان، قطر، امارات و کویت بهطور علنی رضایت خود را از قیمتهای ۱۰۰ دلاری نفت برنت اعلام کردهاند، اما اگر عراق روی حق خود پافشاری کرده و سهمیه اوپک را نادیده گرفته و تولید خود را افزایش دهد، این صادرکنندگان عربی قادر نخواهند بود بازار جهانی نفت را با ثبات نگه دارند. این به معنای این است که عراق اوپک را ترک خواهد کرد. این تصمیم به معنای ورود یک میلیون بشکه نفت دیگر به بازار و کاهش شدید قیمتها است. به ویژه اگر صادرات نفت لیبی نیز از سرگرفته شود. عربستان سعودی به دلیل تخصیص یارانه به برق و بنزین مورد نیاز خودروها و محدودیت در بودجههای دفاعی و امنیت ملی و همچنین اجرای برنامه رفاه اجتماعی پس از بهار عربی قادر نخواهد بود تولید نفت خود را زیر ۹۰ میلیون بشکه در روز بیاورد. مادامیکه شوک عرضه در عراق، نیجریه، لیبی، سودان، سوریه و یمن وجود داشته باشد، این امر مشکلساز نخواهد شد اما توافق هستهای ایران و غرب یک متغیر جدید در بازار نفت ایجاد کرده است. ایران انتظار دارد که به محض لغو تحریمهای بانکی، کشتیرانی و بیمه تولید نفت خود را یک میلیون بشکه در روز افزایش دهد.
ایران در حال مذاکره با شرکتهای توتال، استات اویل، انی و شل برای عقد قراردادهای توسعهی میادین نفت و گاز خود در مرز عراق است. ایران هرگونه سقف تولید اوپک را که در مسیر افزایش تولید و کسب درآمد ارزی باشد نادیده خواهد گرفت و بنابراین اختلاف ایران و عربستان بازار جهانی نفت را پیچیده خواهد کرد.
ارسال دیدگاه