پرسش و پاسخ دانشجویان با رهبر انقلاب درباره ˝وظایف دانشجو˝
خبرگزاری پانا:جوان و دانشجو و مؤمن شأنش همین است كه عدالت را بخواهد. پشتوانهى این فكر هم با همهى وجود، خودم هستم و امروز بحمداللَّه نظام هست. البته تخلفاتى هم ممكن است انجام بگیرد؛ شما زرنگىتان این باشد: گفتمان عدالت خواهی را فریاد كنید...
سایت khamenei.ir نوشت:
ارتباط مستمر و گفتوگوی چهرهبهچهره با دانشجویان، سنت حسنهای است كه رهبر انقلاب از ابتدای انقلاب تاكنون به آن پایبند بوده و همه مسئولان نظام را همواره به آن توصیه كردهاند. گفتوگوهایی سرشار از صمیمیت، دقت نظر، تنوع و صراحت.
در آستانه دیدار دانشجویان با رهبر انقلاب گزیدهای از اهم این پرسش و پاسخها كه در آنها به وظایف دانشجو نسبت به خود، جامعه و دانشگاه پرداخته شده است، در این پایگاه منتشر میشود. لازم به ذكر است كه ادامه این پرسشها و پاسخها، در مناسبتهای مختلف در همین پایگاه اطلاعرسانی، منتشر خواهد شد.
* دانشجوى موفّق چه دانشجویى است؟
* به نظر من دانشجوى موفّق كسى است كه خوب درس بخواند؛ خوب تهذیب اخلاق كند و خوب به ورزش بپردازد. من براى دانشجوى موفّق، سه شاخص دارم. البته ممكن است یك جوان موفّق در خانه، معیارهاى دیگرى داشته باشد؛ یك كاسب موفّق، یك ادارى موفّق، معیارهاى دیگرى داشته باشد؛ اما دانشجوى موفّق، به حیث دانشجویى، این است: باید خوب درس بخواند، به اخلاق و تهذیب نفس بپردازد، ورزش هم بكند.
(بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در جلسه پرسش و پاسخ دانشگاه تهران ۷۷/۲/۲۲)
* عمدهترین وظیفه جوانان حزبالّلهى و انقلابى چیست؟
* به نظر من، جوانان انقلابى دانشگاه - چون بحث دانشجو را داریم - سعى كنند خوب درس بخوانند؛ خوب فكر و معرفتشان را بالا ببرند. سعى كنند در محیط خودشان اثر بگذارند؛ فعال باشند، نه منفعل؛ روى محیط خودشان، اثر فكرى و روانى بگذارند. این شدنى است. یك جوان گاهى اوقات مىتواند مجموعه پیرامونى خودش را - كلاس را، استاد را و حتّى دانشگاه را - زیر تأثیر شخصیت معنوى خودش قرار دهد. البته این كار با سیاسیكارى بهدست نمىآید؛ با معنویت بهدست مىآید، با صفا بهدست مىآید، با استحكام رابطه با خدا بهدست مىآید. عزیزان من! رابطه با خدا را جدّى بگیرید. شما جوانید؛ به آن اهمیت بدهید، با خدا حرف بزنید، از خدا بخواهید. مناجات، نماز، نماز با حال و با توجّه، براى شما خیلى لازم است. مبادا اینها را به حاشیه برانید.
(بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در جلسه پرسش و پاسخ دانشگاه تهران ۷۷/۲/۲۲)
* نظر شما در مورد ظهور نسل جدید انقلاب و ماموریت این نسل چیست؟
* گفتند كه نسل جدیدى در حال ظهور است. این كاملاً درست است. این نسل كه شما میگوئید دارد ظهور میكند، این را هم من كاملاً قبول میكنم؛ تصدیق دارم و آن را حس میكنم.
سؤال میشود كه مأموریت این نسل چیست؟ الزاماتش چیست؟ كى میخواهد او را پیش ببرد و هدایت كند؟ اینها سؤالهاى خوبى است. به نظرم میرسد این سؤالها سؤال است، لیكن ابهام نیست. پاسخ به این سؤالها معلوم است. انقلاب براى ایجاد یك دولت به جاى دولت كه به وجود نیامد، براى ایجاد یك نظام، یك مجموعهى ملى و انسانى بر اساس یك تفكر به وجود آمد. آن تفكر، تفكر اسلام است. ادعاى ما این است - كه این ادعا را اثبات هم میكنیم و ثابت شده است؛ قطعى است - ما معتقدیم راه سعادت انسانها به دست تعالیم انبیاء است، كه كاملترینش هم تعالیم اسلام است. بشر منهاى تعالیم انبیاء حتّى پیشرفت مادى هم در این حدى كه پیدا كرده، پیدا نمیكرد؛ چه برسد به تعالى معنوى و بهجت معنوى و آرامش و آسایش روانى كه زمینهساز عروج اوست به معارج والاى ملكوتىِ انسان. راه سعادت انسان این است.
براى اینكه تفكر انبیاء در جامعه پیاده شود، یك حركت بلندمدت و طولانى لازم بود. این انقلاب با این هدف به وجود آمد. جامعهى اسلامى، كشور اسلامى، نه فقط دولت اسلامى، نه فقط تشكیل یك نظام اسلامى، بلكه تشكیل یك واقعیت و یك مجموعه مردمى كه بر اساس تعالیم اسلام - كه لبّ لباب تعالیم انبیاء است - زندگى میكنند و آثارش را احساس میكنند. این هدف ماست. خوب، ما به این هدف هنوز نرسیدیم، توقع هم نبود كه در ظرف سى سال برسیم. این هدف، هدف خیلى طولانى مدتى است. باید تلاش كرد، باید كار كرد تا به این هدف رسید؛ شما مسئولیتتان این است. مأموریت این نسل این است؛ كشور و ملتتان را به آن جایگاهى كه معنایش این باشد كه یك جامعهى اسلامى به معناى واقعى تشكیل شده، برسانید. این را الگو كنید. این میشود بزرگترین وسیله براى گسترش این فكر و گسترش این تجربه در عالم؛ این مأموریت این نسل است.
(دیدار دانشجویان با رهبر انقلاب ۸۷/۷/۷)
* وظیفهی جنبش دانشجوئی در كنار سایر اقشار جامعه برای رسیدن به جامعه اسلامی الگو چیست؟
* جنبش دانشجوئى؛ یعنى دانشجوى متحرك، دانشجوى فعال؛ دانشجوئى كه از نیروى فكر و توان جسمى و روحى خودش میخواهد براى پیشرفت استفاده كند؛ آیا فقط اینها مخاطبند؟ بلاشك نه. سنگینترین مسئولیت بر عهدهى مسئولان و انواع نخبگان جامعه است؛ نخبگان علمى و نخبگان فكرى و نخبگان سیاسى، لیكن جریان دانشجوئىِ فعال هم مسئولیت سنگینى دارد. یكى از مسئولیتهاى جریان دانشجوئى، تلاش براى فهمیدن است؛ یعنى تفكر.
من به نظرم میرسد یكى از كارهاى لازم، تشكیل جلسات فكرى وسیعى است كه مجموعهى دانشجوئى، همراه با مجموعهى حوزوى، با برنامهریزى خوب، میتواند به وجود بیاورد تا بنشینند دربارهى مسائل گوناگون فكر كنند. گسترش فكر و پراكندن فكرِ درست و صحیح میتواند همان ثمراتى را ببخشد كه ما در زمینههاى مسائل علم و فناورى و پیشرفت علوم از دانشجو توقع داریم؛ یعنى شكوفائى، آوردن حرف نو به میدان اندیشه، با یك حركت صحیح و جهتگیرى درست. یكى از كارها این است.
یكى از كارها، مشخص كردن اصول است. ما اصولى داریم كه باید از این اصول تخطى نشود. یعنى به نام فكرپردازى و اندیشهپردازى، از اصول انحراف پیدا نشود. اصول، شاخصهاى راه صحیح و صراط مستقیم است. خطاست اگر اصول را به دیوارههائى تشبیه بكنیم كه انسان از وسط این دیوارهها باید حركت كند؛ نه، اصول شاخصند. یك راه مستقیمى وجود دارد، یك صراط مستقیمى هست كه این، انسان را به هدف میرساند. این صراط مستقیم را باید شناخت، باید كشف كرد. هیچ كس در محدودهى صراط مستقیم زندانى نشده. اجبار به پیمودن صراط مستقیم در هیچ كس نیست. این اصول كسى را اجبار نمیكند، الزام نمیكند، محدود نمیكند، بلكه این اصول انسان را هدایت میكند و به او میگوید كه اگر چنانچه بر طبق این اصول حركت كردى، به آن نتیجهى مطلوب خواهى رسید؛ اگر از این اصول تخطى كردى، به هدف نخواهى رسید. آخر، اشكال بیراهه همین است. بیراهه، دو اشكال دارد: یك اشكال این است كه انسان به سرمنزل مقصود نمیرسد؛ اشكال دیگر این است كه وقت انسان تلف میشود؛ فرصتها از دست میرود.
این كسانى كه در طول این صد سال، صد و پنجاه سال اخیر در كشور ما داعیهى اصلاح و پیشرفت و ترقى سر دادند و ما را حقاً و انصافاً به بیراهه كشاندند، این گناه بزرگ را انجام دادند؛ هم ما در طول این صد و پنجاه سال به مقصد نرسیدیم و عقب ماندیم، هم وقتمان تلف شد. چند نسل پىدرپى باید بیایند، ضایع شوند، در این تیه(۱) سرگردانى بروند و به نتیجه نرسند، تا یك وقت یك نسل متوجه بشود كه اشتباه كردهاند؛ راه را برگردد، شروع كند از نو حركت كردن. گناه آن كسانى كه جوامع بشرى را به بیراهه میكشانند، این است كه وقت آنها و عمر آنها و فرصتهاى آنها را ضایع میكنند.
(دیدار دانشجویان با رهبر انقلاب ۸۷/۷/۷)
* جمع میان تلاش برای تعالی و خلوصبخشی به نظام با وحدت حداكثری نیروهای انقلاب كه به حق نیاز شرایط امروز كشور است چگونه ممكن میگردد؟
* بعضىها میگویند وحدت، بعضىها میگویند خلوص؛ شما چه میگوئید؟ من میگویم هر دو. خلوص كه شما مطرح میكنید - كه ما بایست از فرصت استفاده كنیم و حالا كه غربال شد، یك عدهاى را كه ناخالصى دارند، از دائره خارج كنیم - چیزى نیست كه با دعوا و كشمكش و گریبان این و آن را گرفتن و با حركت تند و فشارآلود به وجود بیاید؛ خلوص در یك مجموعه كه اینجورى حاصل نمیشود؛ ما به این، مأمور هم نیستیم. در صدر اسلام، خوب، با پیغمبر اكرم یك عده بودند؛ سلمان بود، اباذر بود، ابىّبنكعب بود، عمار بود، كى بود، كى بود؛ اینها درجهى اول و خالصترینها بودند؛ عدهاى دیگر از اینها یك مقدارى متوسطتر بودند؛ یك عدهاى بودند كه گاهى اوقات پیغمبر حتّى به اینها تشر هم میزد. اگر فرض كنید پیغمبر در همان جامعهى چند هزار نفرى - كه كار خالصسازى خیلى آسانتر بود از یك جامعهى هفتاد میلیونى كشور ما - میخواست خالصسازى كند، چه كار میكرد؟ چى برایش میماند؟ آن كه یك گناهى كرده، باید میرفت؛ آن كه یك تشرى شنفته، باید میرفت؛ آن كه در یك وقتى كه نباید از پیغمبر اجازهى مرخصى بگیرد، اجازهى مرخصى گرفته، باید میرفت؛ آن كه زكاتش را یك خرده دیر داده، باید میرفت؛ خوب،
كسى نمیماند. امروز هم همین جور است. اینجورى نیست كه شما بیائید افراد ضعافالایمان را از دائره خارج كنید، به بهانهى اینكه میخواهیم خالص كنیم؛ نه، شما هرچه میتوانید، دائرهى خلّصین را توسعه بدهید؛ كارى كنید كه افراد خالصى كه میتوانند جامعهى شما را خالص كنند، در جامعه بیشتر شوند؛ این خوب است. از خودتان شروع كنید؛ دور و بر خودتان، خانوادهى خودتان، دوستان خودتان، تشكل خودتان، بیرون از تشكل خودتان. هرچه میتوانید، در حوزهى نفوذ تشكل خود، براى بالا آوردن میزان خلوصهاى فردى و جمعى تلاش كنید؛ كه نتیجهى آن، خلوص روزافزون جامعهى شما خواهد شد. راه خالص كردن این است.
وحدت هم كه ما گفتیم - كه بعد سؤالات دیگرى هم در این زمینه شده - منظور من اتحاد بر مبناى اصول است. بنابراین وحدت با كیست؟ با آن كسى كه این اصول را قبول دارد. به همان اندازهاى كه اصول را قبول دارند، به همان اندازه ما با هم مرتبط و متصلیم؛ این میشود ولایت بین مؤمنین. آن كسى كه اصول را قبول ندارد، نشان میدهد كه اصول را قبول ندارد یا تصریح میكند كه اصول را قبول ندارد، او قهراً از این دائره خارج است. بنابراین با این تفصیل و توضیحى كه عرض شد، هم طرفدار وحدتیم، هم طرفدار خلوصیم.
(بیانات در دیدار دانشجویان در یازدهمین روزماه رمضان ۳۱/۵/۸۹)
* معیار و ملاك براى جدایى و مرز اصول و سلیقهها چیست؟ اصول را چگونه مىتوان تشخیص داد؟
* اصول، با سلیقههاى گوناگون در زمینههاى مختلف، با هم اشتباه نمىشود. اصول، پایههاى فكرى یك نظام و یك اساس حكومتى است. اسلام، از اصول است؛ استقلال، از اصول است؛ نظام دینى، از اصول است؛ رعایت قوانین اسلامى، از اصول است؛ جهتگیرىِ عمومى ملت و كشور به سمت متدیّن شدن و جامعه را به سمت جامعه اسلامىِ كامل كشاندن، از اصول است. اصول از این قبیل است. سلیقهها این است كه یك نفر با زید خوب است، با عمرو بد است؛ یكى از آن خوشش مىآید، آن دیگرى از آن خوشش نمىآید. در زمینههاى اقتصادى، از سلیقه هم بالاتر هست؛ اما اصول نیست. فرض بفرمایید كه یك نفر معتقد به سیاست «تعدیل اقتصادى» است، یكى هم مخالف این سیاست است؛ مثلاً معتقد به سیاست نوع دیگر است. اینها از سلیقه هم بالاتر است؛ اما با اصول نباید اشتباه شود. آن كسى كه داراى این سلیقهى سیاسى و این روش سیاسى است، وقتى كه مسؤولیتى داشته باشد، بر طبق همان عمل مىكند؛ آن دیگرى مىآید و برطبق چیز دیگر عمل مىكند؛ اما اصول همیشه محفوظ است. الان شما ملاحظه بفرمایید؛ از زمان ریاست جمهورى بنده، كه آنوقت رئیس دولت كسى بود، بعد رئیس دولت كس دیگرى شد؛ و زمان بعد از ریاست جمهورى بنده، كه رئیس دولت كس دیگرى شد؛ با اینكه سلایق سیاسى و اقتصادى تفاوتهاى گوناگونى كرده، اما درعینحال همواره در این مدّت، آن پایههاى فكرى - یعنى اعتقاد به اسلام، اعتقاد به امام، اعتقاد به نظام اسلامى، اعتقاد به مردمى بودن جامعه - همه سر جاى خود محفوظ است. این اعتقادها چیزهایى نیست كه حتّى با آمدن و رفتن دولتها عوض شود. بنابراین قابل اشتباه نیست.
(پاسخهاى رهبر معظم انقلاب اسلامى به پرسشهاى دانشجویان در دانشگاه صنعتى شریف ۷۸/۹/۱)
* چگونه مىتوان از خطّ فكرىِ ناب ولایت در مسائل روزمرّه و جارى به صورت واضح مطّلع شد تا افراد نتوانند نظرات حضرتعالى را خلاف وانمود كنند؟
* من آنچه كه در سخنرانیها بیان مىكنم، لبّ نظراتم است. اساسیترین نظراتم همانهایى است كه شما در سخنرانیها از من مىشنوید. هیچ نظرى درباره مسائل جارى كشور و مسائل اسلام و مسلمین و مسائل اجتماعى وجود ندارد كه من آن را درِگوشى به كسى بگویم و نشود آن را در علن گفت. نظرات من، نظراتى شفّاف و روشن است كه در خطبه نماز جمعه و در سخنرانى با گروههاى مختلف، شما اینها را مىشنوید.
(بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در جلسه پرسش و پاسخ دانشگاه تهران ۷۷/۲/۲۲)
* راه دستیابی به نظرات امام (ره) چیست؟
* نظرات امام یك مجموعه است و خوشبختانه بیانات امام ثبت شده است و همین است كه هست. مثل همهى متونى كه از آنها میشود تفكر گوینده را استنباط كرد؛ منتها با شیوهى درستِ استنباط. شیوهى درستِ استنباط این است كه همه حرفها را ببینند، آنها را در كنار هم قرار بدهند؛ توى آنها عام هست، خاص هست؛ مطلق هست، مقید هست. حرفها را باید با همدیگر سنجید، تطبیق كرد؛ مجموع این حرفها، نظر امام است. البته كار خیلى سادهاى نیست، اما روشن است كه باید چه كار كنیم: یك كار اجتهادى است؛ اجتهادى است كه از عهدهى شما جوانها برمىآید. بنشینند واقعاً گروههاى كارى در زمینههاى مختلف، نظر امام را استنباط كنند، از گفتههاى امام به دست بیاورند.
(دیدار دانشجویان با رهبر انقلاب ۸۷/۷/۷)
* آیا ما به عنوان سربازان انقلاب و فعالان جریانات دانشجویی انقلابی باید عینا از همان موضعی سخن بگوییم كه رهبری معظم به اقتضای جایگاه رفیع ولایی و سكانداری كشتی انقلاب از آن سخن می گویند؟
* میگویند آیا ما هم باید مثل رهبرى موضع بگیریم یا نه؟ خوب، رهبرى یك تكلیفى دارد، ما یك تكلیف دیگر داریم. ببینید، نبادا كسى تصور كند كه رهبرى یك نظرى دارد كه برخلاف آنچه كه به عنوان نظر رسمى مطرح میشود، در خفا به بعضى از خواص و خلّصین، آن نظر را منتقل میكند كه اجراء كنند؛ مطلقاً چنین چیزى نیست. اگر كسى چنین تصور كند، تصور خطائى است؛ اگر نسبت بدهد، گناه كبیرهاى انجام داده. نظرات و مواضع رهبرى همینى است كه صریحاً اعلام میشود؛ همینى است كه من صریحاً اعلام میكنم.
چند سال قبل كه یك قتلى اتفاق افتاده بود و دشمنان جنجال كردند، تبلیغات كردند و گفتند اینها فتوا داشتند، دستور داشتند، و میخواستند یك جورى پاى رهبرى را میان بكشند، توى نماز جمعه گفتم: اگر من یك وقتى اعتقاد پیدا كنم كه یك نفرى واجبالقتل است، این را توى نماز جمعه علنى خواهم گفت. نه جایز است، نه شایسته است كه مواضع دیگرى غیر از آنچه كه رهبرى به صورت علنى و صریح به عنوان مواضع خودش اعلام میكند، وجود داشته باشد؛ نه، همینى است كه دارم میگویم.
البته ممكن است كیفیت روزه گرفتن شما با بنده، نماز خواندن شما با بنده یك تفاوتهائى داشته باشد. خوب، شما جوانید، دانشجوئید؛ فعالیت دینى شما، فعالیت اجتماعى شما جوانانه است؛ با رفتار پیرمردانهى پیرمردها طبعاً تفاوت پیدا میكند. از این تفاوتهاى قهرى و طبیعى نمیشود صرفنظر كرد.
(بیانات در دیدار دانشجویان در یازدهمین روزماه رمضان ۸۹/۶/۱)
* به ما بگویید در این اوضاع آشفته، وظیفه یك دانشجوى آگاه و آماده در مقابل جریانهاى سیاسى مختلف چیست؟
* درست فكر كردن، درست تحلیل كردن، تحلیل درست را به دیگران منتقل كردن و سعى در روشن و آگاه كردن كسى كه فكر مىكنید ناآگاه است.
(بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتى ۸۲/۰۲/۲۲)
* لطفاً نظر خود را در مورد آینده فعالیتهاى سیاسى دانشجویان و سمت و سوى این حركات بفرمایید.
* من سه، چهار سال قبل از این گفتم كه دانشجویان بایستى سیاسى شوند؛ و بعد هم علیه كسانى كه دانشگاه را از سیاست دور كردند، تعبیر تندى كردم. یك سال بعد از آن، یا همان وقتها، در یك اجتماع دانشجویى گفتم كه اشتباه نكنید؛ من كه مىگویم فعّالیت سیاسى، معنایش این نیست كه فعالیت سیاسى حتماً باید علیه دولت، علیه مسؤولان و علیه نظام باشد. بعضى از بدخواهان، فعالیت سیاسى را اینگونه تعبیر مىكنند. فكر مىكنند فعّالیت سیاسى، یعنى سیاسیكارى! این، یك نوع سیاسیكارى و یك نوع تقلّب است كه آدم تصوّر كند فعّالیت سیاسى در دانشگاه، فقط با بدگفتن و با فحّاشى كردن و با اهانت كردن به این و آن حاصل مىشود؛ نه. فعّالیت سیاسى، براى پیدا شدن قدرت تحلیل در دانشجوست. این دانشجو اگر قدرت تحلیل سیاسى نداشته باشد، فریب مىخورد و فریب خوردن دانشجو، درد بزرگى است كه تحمّلش خیلى سخت است. بالاخره اگر دانشجویان بخواهند قدرت تحلیل پیدا كنند، باید فعّالیت سیاسى بكنند؛ باید سیاست را بخوانند، بنویسند، بگویند، مذاكره و مباحثه كنند. تا این كار نشود، دانشجویان توانایى پیدا نمىكنند. عقیده من، هنوز هم همین است.
(بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در جلسه پرسش و پاسخ دانشگاه تهران ۷۷/۲/۲۲)
* اولویّتهاى سیاسى، فرهنگى در دانشگاهها و راهكارهاى صحیح حركتهاى دانشجویان مسلمان انقلابى را در رسیدن به آنها بیان فرمایید.
* به نظر من، اولویّتهاى سیاسى امروز، نباید موضوعات را مشخّص كند؛ روشها را باید مشخّص كند؛ موضوعات خیلى تفاوتى نمىكند. به نظر من، بحثهاى سیاسى دانشجویان خوب است. بحث كنند؛ منتها بحثهاى جستجوگر و كاوشگر، نه بحثهاى فرمایشى. ما مثلاً به بعضى از شخصیتها یا افراد یا مقاماتى كه همه چیز را فرمایشى بیان مىكنند، اعتراض مىكنیم؛ اما بعد ناگهان مىبینم كه فلان دانشجو در یك گردهمایى، اجتماع كوچك یا بزرگ، یك فرمایش صادر مىكند! اگر فرمایش بد است، همه جا بد است. بحث دانشجویى باید باز، قابل كشش، قابل انعطاف، قابل كم و زیاد شدن باشد، تا در نتیجه قدرت تحلیل سیاسى دانشجو بالا برود. هدف بحثهاى سیاسى دانشجویى باید همین باشد تا دانشجو بتواند قدرت تحلیل سیاسى پیدا كند. در مورد مسائل فرهنگى هم همینطور است. حالا اگر وارد این بحث شویم، خیلى طول مىكشد؛ اینها بحثهاى طولانى است.
(بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در جلسه پرسش و پاسخ دانشگاه تهران ۷۷/۲/۲۲)
* بهترین شیوه برخورد با منكرات چیست؟
* بستگى به این دارد كه چه كسى بخواهد برخورد كند. اگر شما بخواهید برخورد كنید، «زبان» است. شما به غیر از زبان، هیچ تكلیف دیگرى ندارید. نهى از منكر براى مردم، فقط زبانى است. البته براى حكومت، اینطور نیست. اگر منكر بزرگى باشد، برخورد حكومت احیاناً ممكن است برخورد قانونى و خشن هم باشد؛ لیكن نهى از منكر و امر به معروفى كه در شرع مقدّس اسلام هست، زبان است؛ «انّما هى اللسان»
تعجّب نكنید. من به شما عرض مىكنم كه تأثیر امر و نهى زبانى - اگر انجام گیرد - از تأثیر مشت پولادین حكومتها بیشتر است. من چند سال است كه گفتهام امر به معروف و نهى از منكر. البته عدّهاى این كار را مىكنند؛ اما همه نمىكنند. همه تجربه نمىكنند، مىگویند آقا چرا اثر نمىكند؛ تجربه كنید. منكرى را كه دیدید، با زبان تذكّر دهید. اصلاً لازم هم نیست زبان گزنده باشد و یا شما براى رفع آن منكر، سخنرانى بكنید. یك كلمه بگویید: آقا! خانم! برادر! این منكر است. شما بگویید، نفر دوم بگوید، نفر سوم بگوید، نفر دهم بگوید، نفر پنجاهم بگوید؛ كى مىتواند منكر را ادامه دهد؟
البته به شما بگویم عزیزان من! منكر را باید بشناسید. چیزهایى ممكن است به نظر بعضى منكر بیاید؛ در حالى كه منكر نباشد. باید معروف و منكر را بشناسید. واقعاً باید بدانید این منكر است. بعضى گفتهاند كه باید احتمال تأثیر وجود داشته باشد. من مىگویم احتمال تأثیر همه جا قطعى است؛ مگر در نزد حكومتهاى قلدر، قدرتمندان و سلاطین. آنهایند كه البته حرف حساب به گوششان فرو نمىرود و اثر نمىكند؛ اما براى مردم چرا. براى مردم، حرف اثر دارد. بنابراین، پاسخ من این شد كه بهترین روش براى شما كه از من سؤال كردید، «زبان» است.
(بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در جلسه پرسش و پاسخ دانشگاه تهران ۷۷/۲/۲۲)
* امام فرمودند دانشجویان باید در مقابل انحرافات، شجاعانه بایستند. اگر ایستادگى دانشجو باعث اصلاح مسؤولان نشد، تكلیف چیست؟
* چرا، عاملِ اصلاح خواهد شد. البته ایستادگى دانشجو معنایش این نیست كه مبارزه مسلّحانه كند. انسان به مسؤول باید بگوید، تذكّر بدهد و بخواهد؛ این خواستن باید در روش، برخورد و انتخاب او اثر بگذارد، كه بلاشك اثر مىكند؛ ممكن نیست اثر نكند؛ بنده این را بهصورت یك امر قطعى عرض مىكنم. اگر روى این نكته دقّت كنید، خواهید دید امكان ندارد یك مجموعه چیزى را بخواهد و در نظامى مثل نظام ما - كه نظام مردمسالارى و انتخاب است - تحقّق پیدا نكند؛ بالاخره تحقّق پیدا خواهد كرد.
(بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتى ۸۲/۰۲/۲۲)
* اگر اشكالى در سیاستها و عملكردها باشد، آیا باید آن را ابراز كرد؟ چگونه مىتوان این كار را كرد كه متّهم به مخالفت با فرمایش شما در حمایت از دولت نشویم؟
* من البته هیچوقت جلوِ انتقاد را نگرفتهام و كسى را منع نكردهام. انتقاد صحیح و دلسوزانه ضررى ندارد؛ اما این انتقاد بایستى به تخریب نینجامد. بعضیها طورى انتقاد مىكنند كه تخریب است؛ این مصلحت نیست. كسى كه مسؤولیت سنگینى در كشور بر دوشش هست و از او توقّع داریم كه فلان كار را بكند - اقتصاد را درست كند و... - اگر ما او را تقویت نكنیم؛ اگر یك وقت ضعفى هم پیدا شد، آن را نپوشانیم؛ آیا مىتوانیم چنین توقّعى داشته باشیم؟ باز هم مىتوانیم امیدوار باشیم كه آنچه كه ما مىخواهیم، انجام خواهد گرفت و آنچه كه وظیفه اوست، انجام مىگیرد؟ به نظر من، وظیفه همه است كه به مسؤولان كشور كمك كنند و آنها را یارى نمایند؛ البته تا وقتى كه در خطّ مستقیم اسلام و امام حركت مىكنند. اگر كسى از خط مستقیم اسلام و امام منحرف شود - هر كسى باشد - او درخور حمایت نیست. این فرق هم نمىكند؛ از بالا تا پایین همه یكسان هستند؛ خود من هم همینطور هستم. اگر خداى نكرده من هم از آن خطّ صحیحِ اسلام تخطّى كنم، بر مردم واجب نیست كه از من حمایت یا تبعیت كنند. البته احیاناً یك وقت اشتباه و اختلاف سلیقهاى وجود دارد. این اختلاف سلیقه نباید موجب شود كه ما
مسؤولان كشور و مسؤولان بخشهاى گوناگون را از حمایت خودمان محروم كنیم؛ نه، باید آنها را حمایت كنیم.
شما هم بدانید عزیزان من! امروز این كشور اقتدارش به همین است كه دولت و ملت به هم وصلند. هیچ جاى دنیا هم اینگونه نیست. این را كه عرض مىكنم، با علم و اطّلاع مىگویم؛ یعنى حتّى در كشورهاى دمكراتیك، این حالتى را كه شما در اینجا مشاهده مىكنید - و خوشبختانه نظایر آن در این كشور زیاد است كه یك مسؤول بنشیند و با مردم، صمیمى و خودمانى حرف بزند؛ نه آنها از او احساس وحشت كنند، نه او از آنها احساس وحشت و بیگانگى كند - وجود ندارد. این هم به بركت دین و به بركت اسلام است، والاّ آن حكومتهاى به خیال و به ادّعاى خودشان مردمى - كه بىدین و ملحد بودند - حجابهایشان از مردمشان، خیلى خیلى قطورتر از دیگران هم بود! بنابراین، این اتّصال دولت و ملت، به بركت دین و اسلام است. این را نباید از دست داد؛ این چیز خیلى مغتنمى است. این ارتباط بین مسؤولان دولتى و مردم، حمایت اینها از آنها، علاقه و دلسوزى آنها به اینها، چیز بسیار با ارزشى است.
(پاسخهاى رهبر معظم انقلاب اسلامى به پرسشهاى دانشجویان در دانشگاه صنعتى شریف ۷۸/۹/۱)
* حدود و خطوط قرمزِ ما در جنبش عدالتخواهى چیست؟ چون گاهى برخى مسؤولان رده پایین در سخنرانیهاى خود، رفتار ما را تخریبى و مغایر با منافع نظام تفسیر مىكنند. نظر حضرتعالى چیست؟
* اى كاش مىگفتند عملى كه به عنوان رفتار تخریبى تعریف مىشود، چیست، تا بنده بگویم تخریبى است یا نه. بنده نمىدانم چطور رفتارى بوده كه آنها آن را تخریبى دانستهاند. به هرحال، جنبش عدالتخواهى هنگامىكه در جمع دانشجویان و خطاب به آنها گفته مىشود، مقصود این است كه این طلب و خواسته و خواهش به عنوان یك خواسته عمده مطرح شود. نباید بگذارید این مطالبه مهم از ذهنها دور شود؛ یعنى بایستى عدالت آنچنان از طرف مردم، قشرها و بخصوص جوانان مطالبه شود كه هر مسؤولى - چه بنده و چه هر كس دیگرى كه در جایى مسؤول است - ناچار باشد به مقوله عدالت، ولو برخلاف میلش هم باشد، بپردازد. یك وقت است كه ما مثلاً به وزارت اقتصاد و دارایى مىگوییم عدالت را رعایت كن، یا به قوّه قضاییّه مىگوییم عدالت را رعایت كن؛ اما یك وقت به جوانان مىگوییم شما عدالت را مطالبه كنید. هر كدام معناى خاصّى دارد. مطالبه عدالت به معناى این است كه عدالت، گفتمان غالب در محیطهاى جوان و دانشجویى شود؛ عدالت را مطالبه كنند و آن را از هر مسؤولى بخواهند. اگر غیر از این كارى صورت گیرد، ممكن است درست و یا غلط باشد، كه بنده چون نمىدانم، نظرى نمىدهم.
(بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتى ۸۲/۰۲/۲۲)
* برخى از مسؤولان فرهنگى و حتّى روحانیون و افراد موجّه و دلسوز، ما را نصیحت مىكنند كه اعتراض به مسائل ضدّعدالت، به نظام و انقلاب ضربه مىزند و این كارها تندروى است. در پاسخ به این افراد چه باید گفت؟
* باید گفت مطالبه عدالت نه فقط به نظام ضربه نمىزند، بلكه نظام را تقویت مىكند. البته من نمىدانم شما آن را چگونه مطالبه كردهاید كه آنها گفتهاند ضربه مىزند. ممكن است روش مطالبه، تند یا خشن یا نامناسب بوده، كه من در این باره قضاوتى ندارم؛ اما اصل مطالبه عدالت، هیچ ضربهاى به انقلاب نمىزند؛ كاملاً هم در جهت تقویت انقلاب است.
(بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتى ۸۲/۰۲/۲۲)
* بعضى میگویند اگر چنانچه صدا و سیما را نقد كنیم، بر خلاف رهبرى مطلبى گفتهایم چون رهبرى رئیس صدا و سیما را معین میكند! نظر شما چیست؟
* اگر واقعاً ملاك این باشد، كه آدم باید به هیچكس اعتراض نكند؛ چون رئیس قوهى قضائیه را هم رهبرى انتخاب میكند، رئیس جمهور هم بعد از انتخابات، تنفیذ رهبرى دارد؛ میگوید نصب كردم. پس باید به هیچكس اعتراض نكرد. نه آقا، اولاً صدا و سیما را رهبرى اداره نمیكند؛ این معلوم باشد. صدا و سیما را رئیس صدا و سیما اداره میكند. و رهبرى هم در موارد زیادى اعتراضهائى دارد. همین اعتراضهائى كه شما دارید، بعضىهایش یا خیلىهایش، اعتراضهاى ما هم هست. احتمالاً اعتراضهاى دیگرى هم هست كه چون براى من از جوانب مختلف گزارش مىآورند - با اینكه خود من ممكن است به قدر شما تماشاچى تلویزیون یا گوشكنندهى رادیو نباشم - اطلاعاتم زیاد است. از وضع صدا و سیما اعتراضهائى هم میكنیم، اشكالاتى هم میكنیم، گاهى با آنها دعوا هم میكنیم. بالاخره آنها هم یك ضرورتهائى دارند و جواب میدهند؛ گاهى جوابشان درست است، گاهى هم نادرست است. به هر حال اعتراض هست و انتقاد شما از صدا و سیما مطلقاً به رهبرى منتقل نمیشود. شما حق دارید انتقاد كنید؛ هیچ اشكالى ندارد.
(دیدار دانشجویان با رهبر انقلاب ۸۷/۷/۷)
* آیا در مواردی كه شائبهای در سطح جامعه به وجود آمده و نحوه عملكرد دستگاه قضا یا هر نهاد دیگری، غیرشفاف و یا خدای نكرده سوالبرانگیز به نظر میرسد طرح پرسش و درخواست پاسخگویی نمیتواند به حركت عدالتخواهانه نظام كمك كند؟
* یك سؤال این بود كه آیا جریان دانشجوئى میتواند آنجائى كه ایرادى به نظرش مىآید، سؤال كند؟ پاسخ این است كه بله، باید سؤال كنید. ایرادى ندارد كه سؤال كنید؛ به شرط اینكه همان طور كه خود این برادر هم گفت، قضاوت نكنید؛ اما سؤال كنید. بهترین روش سؤال و پاسخ هم این است كه مسئولین بیایند توى مجموعههاى دانشجوئى. من همین جا از مسئولین درخواست میكنم كه دیدارهاى دانشجوئىشان را زیاد كنند. امروز بهترین قشرهاى كشور اینهایند؛ هم جوانند، هم باسوادند، هم تحصیلكردهاند، داراى فهمند، داراى انگیزهاند؛ مسئولین بروند شركت كنند. این سؤالات مطرح بشود، احتمالاً پاسخهاى قانع كنندهاى هم خواهید شنید. كمااینكه خود من در برخورد با بعضى از مسئولین، احیاناً بعضى از همین سؤالهاى شما یا سؤالاتى از این قبیل را از آنها دارم. خوب، یك جوابى میدهند، انسان احیاناً قانع میشود؛ ممكن هم هست جواب قانع كنندهاى نداشته باشند. به هر حال طرح سؤال، خوب است. مراقبت كنید طرح سؤال را مخلوط نكنید و اشتباه گرفته نشود با معارضه. آن چیزى كه من قبلها هم گفتهام، بارها هم گفتهام، الان هم میگویم، این است كه جریان دانشجوئى یا جنبش دانشجوئى یا هر چیز دیگر كه اسمش هست، تصور نكند كه وظیفهاش این است كه با دستگاه متولى امر و متصدى ادارهى كشور معارضه كند؛ نه، این خطاست؛ چه لزومى دارد؟ معارضه كردن كه كارِ همیشه درستى نیست؛ ممكن است یك جا درست باشد، یك جا درست نباشد. مهم این است كه شما حرفتان را مطرح كنید، استدلالتان را مطرح كنید، پاسخ قانع كنندهاى بخواهید؛ مسئولین هم باید پاسخ بدهند.
(بیانات در دیدار دانشجویان در یازدهمین روزماه رمضان ۸۹/۶/۱)
* آیا حركتهایى همچون تجمّع مقابل قوّه قضاییّه و مطالبه شدید از آنها در جهت مبارزه با مفاسد اقتصادى، تضعیف نظام است؟
* فرق مىكند. گاهى اوقات قوّه قضاییّه مایل است واقعاً كارى انجام دهد، كه اگر پشتوانه اینطورى هم ببیند، حتماً انجام خواهد داد. بعضى از امواج سیاسى جلوِ قوّه قضاییّه را در بعضى از كارها مىگیرد؛ بنابراین تصوّر نمىكنم این كار تضعیف نظام باشد. البته گاهى ممكن است در شرایطى تضعیف باشد، اما در شرایطى هم تقویت است؛ یعنى در واقع كمك به آنهاست تا كارى را كه مىخواهند، بتوانند بكنند و در برابر بعضى از جریانهاى سیاسى كه مزاحمت ایجاد مىكنند، حربه قویترى داشته باشند.
(بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتى ۸۲/۰۲/۲۲)
* چرا برخی از دستگاه های مسئول با دانشجویان به جرم مطالبه ی عدالت برخورد می كنند در حالی كه بعضا از برخورد با مفسدین و دشمنان عدالت شانه خالی می كنند؟
* شما میگوئید كه ما شعار عدالت میدهیم؛ دانشجو را میگیرند، اما آن كسى را كه به عدالت صدمه زده، نمیگیرند. قوهى قضائیه چنین، یا دستگاه مسئول چنان. خوب، اینجا شما باید زرنگى كنید؛ یك لحظه از درخواست و مطالبهى عدالت كوتاهى نكنید؛ این شأن شماست. جوان و دانشجو و مؤمن شأنش همین است كه عدالت را بخواهد. پشتوانهى این فكر هم با همهى وجود، خودم هستم و امروز بحمداللَّه نظام هست. البته تخلفاتى هم ممكن است انجام بگیرد؛ شما زرنگىتان این باشد: گفتمان عدالت خواهی را فریاد كنید؛ اما انتقاد شخصى و مصداقسازى نكنید. وقتى شما روى یك مصداق تكیه میكنید، اولاً احتمال دارد اشتباه كرده باشید؛ من مىبینم دیگر. من مواردى را مشاهده میكنم - نه در دانشگاه، در گروههاى اجتماعى گوناگون - كه روى یك مصداق خاصى تكیه میكنند؛ یا بهعنوان فساد، یا به عنوان كجروى سیاسى، یا بهعنوان خط و خطوط غلط. بنده مثلاً اتفاقاً از جریان اطلاع دارم و مىبینم اینجورى نیست و آن كسى كه این حرف را زده، از قضیه اطلاع نداشته است.
بنابراین وقتى شما روى شخص و مصداق تكیه میكنید، هم احتمال اشتباه هست، هم وسیلهاى به دست میدهید براى اینكه آن زرنگ قانوندانِ قانون شكن - كه من گفتهام قانوندانهاى قانون شكن خطرناكند - بتواند علیه شما استفاده كند. شما از دادستان چه گلهاى میتوانید بكنید؟ اگر یك نفرى بهعنوان مفترى یك شخصى را معرفى كند و بگوید آقا او این افتراء را به من زده. خوب، شأن آن قاضى این نیست كه برود دنبال ماهیت قضیه. اگر این افتراء گفته شده باشد، زده شده باشد، مادهى قانونى آن قاضى را ملزم به انجام یك كارى میكند؛ لذا نمیتوانیم از او گله كنیم. شما زرنگى كنید، شما اسم نیاورید، شما روى مصداق تكیه نكنید؛ شما پرچم را بلند كنید. وقتى پرچم را بلند كردید، آن كسى كه مجرى است، آن كسى كه در محیط اجراء میخواهد كار انجام دهد، همه حساب كار خودشان را میكنند. آن كسى هم كه فریاد مربوط به محتواى این پرچم را بلند كرده، احساس دلگرمى میكند و كار پیش خواهد رفت. بنابراین به نظر من مشكلى در كار شما نیست؛ شما جوانهاى مؤمنى هستید كه انتظار هم از شما همین است. هر شعار خوبى كه داده میشود، بعد از اتكال به خداى بزرگ كه همهى دلها و زبانها و ارادهها دست اوست،
تكیه به شما جوانهاست، امید به شما جوانهاست؛ این را بدانید. بالاخره همشهرى شما كه از او شعر هم خواندید، میگوید:
وفا كنیم و ملامت كشیم و خوش باشیم
كه در طریقت ما كافرى است رنجیدن
نرنجید؛ دنبال كار بروید.
(بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در دیدار اساتید و دانشجویان دانشگاههاى شیراز ۱۳۸۷/۲/۱۴)
* بزرگترین آسیب و اشكال محتمل برای محیط دانشجوئی چیست؟
* بدترین اشكال و اشكال وارد بر محیط دانشجوئى این است كه دانشجو دچار محافظهكارى شود و حرفش را با ملاحظهى موقع و مصلحت خیالى بیان كند؛ نه، دانشجو باید حرفش را صریح بزند. البته در كنار این صراحتِ در بیان، صداقت در نیت هم باید وجود داشته باشد و در كنار او، سرعت در پذیرش خطا؛ اگر ثابت شد كه خطاست. فرق شماى جوان و دانشجو و صادق و پاكیزهدل، با یك آدم سیاسىكار باید در همین باشد؛ حرفتان را صریح بزنید؛ آنچه را كه میزنید، از دل بزنید؛ و اگر چنانچه معلوم شد كه اشتباه است، سریع پس بگیرید؛ راحت. این، به نظر من یكى از بهترین شاخصههاى دانشجوئى است.
(دیدار دانشجویان با رهبر انقلاب ۱۳۸۷/۷/۷)
* بزرگترین مشكل دانشگاههاى ما، جوّ جمود و تحجّر در حوزه علم و فرهنگ ناب اسلامى است. به نظر شما این جوّ جمود را چگونه مىتوان از بین برد؟
* مطلب بسیار مهم و قابل توجّهى است. البته من در اینكه این بزرگترین مشكل ما باشد، تردید دارم؛ اما بلاشك جمود و تحجّر هرجا باشد، یك مشكل است و راه از بین بردنش هم این است كه شما - كه دانشجویان - هرچه مىتوانید به كیفیّت فكرى خودتان در زمینه دانش و معرفت بیفزایید. هر یك نفر از شما، وقتى كه اهل دانش، فرهنگ، فرزانگى، روشنفكرى و فرهیختگى است، مىتواند این مفاهیم را در عمل گسترش دهد؛ یعنى درست نقطه مقابل جوّ جمود و تحجّر. اگر بخواهیم با جمود بجنگیم، جنگ با جمود اینگونه است؛ یعنى جنگ فرهنگى است. جنگ با جمود، جنگ شمشیرى نیست؛ چون از مقوله فرهنگ است. تحجّر و جمود هم نوعى فرهنگ است؛ منتها فرهنگ بسته! بایستى با روشهاى فرهنگى با آن مقابله كرد. به نظر من، دانشجویان مىتوانند در این زمینه مؤثّر باشند.
(بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در جلسه پرسش و پاسخ دانشگاه تهران ۷۷/۲/۲۲)
* اعمال سلیقه و دستوری شدن علم و اندیشه چه در دانشگاه و چه در حوزههای علمیه آفتی دیگر بر نهال نوپای آزاداندیشی است.
* من چنین چیزى سراغ ندارم. در جامعهى ما اندیشه دستورى نیست؛ نه علم دستورى است، نه اندیشه دستورى است. كجا؟ مشخص كنند بگویند. كسى كه با این قضیه مبارزه كند، خودِ منم. ما طرفدار آزاداندیشى هستیم. البته من به شماها بگویم، آزاداندیشى جایش توى تلویزیون نیست؛ آزاداندیشى جایش توى جلسات تخصصى است. مثلاً فرض كنید در زمینهى فلان مسئلهى سیاسى، یك جلسهى تخصصىِ دانشجوئى بگذارید؛ دو نفر، پنج نفر، ده نفر بیایند آنجا با همدیگر بحث كنند؛ این میشود آزاداندیشى. همین جور، بحث سر معارف اسلامى است؛ همین جور، بحث سر تفكرات مكاتب گوناگون جهانى است؛ همین جور، بحث سر یك مسئلهى علمى است. بنابراین جلسه باید جلسهى تخصصى باشد؛ والّا توى جلسات عمومى و در صدا و سیما دو نفر بیایند بحث كنند، آن كسى كه حق است، لزوماً غلبه نخواهد كرد؛ آن كسى غلبه خواهد كرد كه بیشتر عیّارىِ كار دستش است و میتواند بازیگرى كند؛ مثل قضیهى عكس مار و اسم مار. گفت: كدام یكى مار است؟ مردم با اشاره به عكس مار گفتند: معلوم است، مار این است. بنابراین آزاداندیشى در جلسات تخصصىِ متناسب با هر بحثى باید باشد؛ در محیطهاى عمومى جاى آن بحثها و مناظرهها نیست. این هم معنایش این نیست كه دارد تحمیل میشود؛ نه، بالاخره یك فكر حق مطرح میشود؛ «ادع الى سبیل ربّك بالحكمة و الموعظة الحسنة و جادلهم بالّتى هى احسن». این حكمت و موعظهى حسنه و مجادلهى احسن براى چیست؟ «ادع الى سبیل ربّك». یعنى این قبلاً یك اصل موضوعى است، دعوت به سمت خداست. در همه چیز همین جور است. دعوت باید با زبان درست انجام بگیرد، اما جهت دعوت باید مشخص باشد. معنى ندارد كه انسان جهت دعوت را آزاد بگذارد؛ این موجب گمراهى مردم میشود. مردم را باید هدایت كرد. مگر نمیگوئید كه دولتها مسئول هدایت افكار مردم هستند؟
(بیانات در دیدار دانشجویان در یازدهمین روزماه رمضان ۸۹/۶/۱)
* آیا تولید علم را كه مسأله بسیار گسترده و نیازمند توانهاى ذهنى و فردى و نیز اكتسابى بسیار گسترده است، مىتوان از تكتك دانشجویان انتظار داشت، یا منحصر به افرادى است كه چنین تواناییهایى دارند و بنابراین وظیفه آماده كردن محیط را به عهده دارند؟
* وظیفه همه است. این كه ما مسأله تولید علم را مكرّر در دانشگاه مطرح كردیم و باز هم مطرح مىكنیم و در آینده هم انشاءاللَّه مطرح خواهیم كرد، معنایش این نیست كه از یكیك مخاطبان مىخواهیم تولید علم كنند؛ بلكه معنایش این است كه این ارزش، هدف و حركت جمعى - كه انگیزههاى فردى در پى آن است - بشود. البته علمِ ترجمهاىِ محض خوب نیست؛ مگر به عنوان یك وسیله. ما نباید دچار ترجمه شویم. علم و فرهنگ ترجمه و سیستمها و روشهاى ترجمهاى، درست نیست. این بحثها در جلسه اساتید هم مطرح بود. بنده مىگویم ما به عنوان یك ملت با استعداد، باید علمآفرینى كنیم و مىتوانیم. كسانىكه علمآفرینى كردهاند، هم از لحاظ استعداد و هم از لحاظ سوابق علمىِ درخشانِ تاریخىاى كه ما داریم، از ما جلوتر نبودند؛ بنابراین ملت ما مىتواند. این به عنوان طرح یك خواسته عمومى در دانشگاههاست، تا انشاءاللَّه همه آن را دنبال كنند.
اصلاً این مسأله به این صورت، فردى نیست و شاید هم همه توانایى تولیدِ علم را ندارند؛ باید این به عنوان یك مطالبه عمومى درآید و سنّت كار در دانشگاه شود تا فقط به فكر یادگرفتن آنچه دیگران به دست آوردهاند، نباشیم؛ بلكه افزودن بر ذخیره به دست آمده به وسیله دیگران را هم وجهه همّت خود قرار دهیم.
(بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان دانشگاه شهید بهشتى ۸۲/۲/۲۲)
* علت اصلی مشكل از زبان نخبگانی كه از كشور خارج میشوند به طور خلاصه اینطور بیان میشود كه: «نخبگان در داخل كشور احساس تأثیرگذاری نمیكنند و دستاورد تحقیقات و اختراعاتشان در گوشه اتاقهایشان بایگانی میشود.»
* من این حرفها را رد نمیكنم، ممكن است واقعاً همین اشكالات هم وارد باشد؛ اما آن نخبهاى كه در دورهى دانشجوئى و بعد از فارغالتحصیلى پا میشود میرود خارج، غالباً دلائلش اینها نیست؛ اینها بهانه است. آنجا كسانى هستند كه درِ باغ سبز نشان میدهند، زمینههاى مساعد كارى را به رخ این دانشجو میكشند؛ این دانشجو خیال میكند كه حالا اگر برود آنجا، چنین و چنان خواهد شد. شاید هم واقعاً دستگاههاى دولتىاى هستند كه علاوه بر انگیزهى نیاز به دانش و استعداد این جوان، یك انگیزهى دیگر هم دارند و آن، مبارزهى با جمهورى اسلامى است؛ لذا روى این سرمایهگذارى میكنند، برمیدارند میبرندش آنجا. حالا آنهائى كه میروند، بعضى البته موفق میشوند، بعضى هم موفق نمیشوند، سرشان به سنگ میخورد، پشیمان هم میشوند؛ از این قبیل هم داریم. از آن طرف هم جوانهائى داریم كه بدون اینكه بحث فرار نخبگان باشد، براى درس خواندن خارج رفتهاند، مراتب علمىِ خیلى خوبى را هم گذراندهاند؛ اما ایمان و انگیزهى دینى و اسلامى و انگیزههاى سالم آنها، آنها را به داخل كشور كشانده. همهاش از این طرف نیست كه دارند حركت میكنند؛ از آن طرف هم جوانهائى كه براى تحصیل رفتهاند، دارند مىآیند. ما افرادى را مىشناسیم؛ بعضىشان نابغهاند، بعضىشان برجستهاند، بعضىشان نخبهاند؛ اینها مىآیند داخل، مشغول كار میشوند؛ مشغول خدمت میشوند. اینجور هم نیست كه شما فرض كنید همهاش از این طرف میروند؛ نه، آنها هم مىآیند داخل، و امكاناتى هم وجود دارد و كارهائى هم انجام میگیرد.
(بیانات در دیدار دانشجویان در یازدهمین روزماه رمضان ۸۹/۶/۱)
* دانشجوى سال دوم یكى از دانشگاهها هستم كه علاقهى شدیدى به علوم اسلامى دارم و آینده خود را یك اسلامشناس و مبلّغ مىخواهم. بعضى مىگویند اوّل لیسانس بگیر، بعد به حوزه برو. شما چه توصیهاى مىفرمایید؟ آیا اوّل لیسانس بگیرم، بعد به حوزه بروم؟ یا فوق لیسانس بگیرم، بعد به حوزه بروم؟ یا دكترا بگیرم، بعد به حوزه بروم؟ یا اصلاً به حوزه نروم؟ یا الان به حوزه بروم؟
* بعضى از برادران دانشجو به حوزه رفتند، تحصیلات حوزهاى را دنبال كردند، به مقامات عالى هم رسیدند؛ خیلى هم خوب بوده است. البته فكر مىكنم بعضى از آنها در پایان مقطع كارشناسى رفتند؛ بعضى هم در مقطع كارشناسى ارشد رفتند؛ بعضى هم هستند كه الان طلبهاند و مشغول تحصیلات دانشگاهى. خیلى هم خوبند؛ البته قدرى سخت است.
اما این برادرى كه از من سؤال كردند و گفتند «علاقه دارم»، من فكر مىكنم كه به ظرفیتها و شوق و استعداد خودشان نگاه كنند؛ چون از بر نمىشود قضاوت كرد. من نه شما را علىالظّاهر دیدهام، نه استعدادهایتان را مىشناسم؛ بنابراین براى قضاوت در این مورد، خیلى معلوم نیست من صلاحیت داشته باشم. شما نگاه كنید ببینید اگر واقعاً شوق و علاقه زیادى دارید، رشتهتان هم یك رشته مورد علاقهتان نیست، مىتوانید الان رها كنید بروید. البته حالا كه در كنكور شركت كردهاید و به دانشگاه آمدهاید و لابد چند ترم را هم گذراندهاید، حیف است كه تمام نكنید. به نظر من، بد نیست درستان را تمام كنید و حداقل مدرك كارشناسى را بگیرید. اما اگر مىبیند نه، شوقى چندانى ندارید، یا تردید دارید، حالا بگذارید جلو بروید، بعداً تصمیمگیرى خواهید كرد.
(بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامى در جلسه پرسش و پاسخ دانشگاه تهران ۷۷/۲/۲۲)
* نظر شما در رابطه با مشاركت دانشجویان در روند تصمیمگیریهای مدیریتی دانشگاه ها چیست؟
* اینجا من این مطلب را پرداخت كنم. توانائى تصمیمسازى خیلى خوب است. توانائى تصمیمگیرى یكى از مشكلاتى است كه اگر وارد محیط دانشجوئى شد، خیلى از هنجارهاى مطلوب و درست را به هم خواهد زد؛ این تجربهى ماست. بگذاریم دانشجو با فكر خود، با زبان باز خود، با تعلق كم خود، با گفتار و عمل خود، تصمیمسازى كند. تصمیمگیرى را بگذاریم كسى بكند كه بتوان از او سؤال كرد و او مسئ
ارسال دیدگاه