نیم‌نگاهی به آموزش و پرورش استثنایی ـ۳

۱۱ درصد دانش‌آموزان کم توان ذهنی ۶ تا ۲۱ سال هستند

خبرگزاری پانا: تقریبا ۱۱ درصد از كل دانش‌آموزان با ناتوانی‌ها بین ۶ تا ۲۱ سال با كم توانی ذهنی هستند. افراد با كم توانی ذهنی احتمالا ۳ درصد از كل جمعیت یك جامعه را شامل می‌دهند.

کد مطلب: ۱۰۰۷۶۷
لینک کوتاه کپی شد

به گزارش خبرنگار آموزش و پرورش پانا، كم توانی ذهنی به محدودیت های بنیادی در كاركرد فعلی اشاره دارد. این امر با كاركرد ذهنی كه به طور معناداری پایین تر از میانگین است، مشخص می شود و به طور همزمان با محدودیت هایی در دو یا چند حیطه از مهارت های سازشی مناسب همراه است. این مهارت های سازشی شامل ارتباط ، زندگی خانوادگی، مهارت های اجتماعی، خودیاری، بهداشت و ایمنی، كاركرد تحصیلی، اوقات فراغت و كار است و كم توانی ذهنی پیش از ۱۸ سالگی نمایان می شود.

تقریبا ۱۱ درصد از كل دانش‌آموزان با ناتوانی‌ها بین ۶ تا ۲۱ سال با كم توانی ذهنی هستند. افراد با كم توانی ذهنی احتمالا ۳ درصد از كل جمعیت یك جامعه را شامل می‌دهند.

كم توانی ذهنی پیامد چندین علت است كه برخی از آن ها شناخته شده و بسیاری دیگر ناشناخته اند. علت بروز كم توانی ذهنی برای حدود ۳۰ درصد از تمامی افراد ناشناخته است. این درصد برای افراد با كم توانی ذهنی خفیف كه در ۷۵ درصد از موارد آن نمی توان علت خاصی را معین كرد، بسیار بیشتر است. علت های احتمالی شناخته شده كم توانی ذهنی از عوامل اجتماعی ـ فرهنگی، ناهنجاری های كروموزومی، سوخت و ساز و تغذیه، اختلال های دوره بارداری از جمله زود رسی، كمبود وزن هنگام تولد، عفونت های دوران بارداری و پس از تولد و كمبود اكسیژن هنگام تولد است.

كودكان با كم توانی ذهنی در حوزه آموزش و پرورش با توجه به پیشرفتشان در موقعیت كلاس درس به سه طبقه آموزش پذیر، تربیت پذیر و حمایت پذیر تقسیم می شوند.

کودکان با کم توانی ذهنی آموزش پذیر، ( ۵۰ تا ۷۰) هوشبهر در زمینه تحصیلات مدرسه ای پیشرفت خوبی دارند. در زمینه مهارت های سازگاری اجتماعی با حمایت ادواری یا محدود در اجتماع ، به خود اتكایی نسبی می رسند.

کودکان با کم توانی ذهنی تربیت پذیر: (۴۰ تا ۵۰) هوشبهر در وهله نخست یادگیری در زمینه مهارت های خود مراقبتی برخی پیشرفت هایی در زمینه فعالیت های كاركردی دارند و دامنه بسیار گسترده ای از حمایت ها برای كمك به سازگاری با محیط اجتماعی مورد نیاز است.

کودکان با کم توانی ذهنی حمایت پذیر: ( هوشبهر كمتر از ۴۰ ) این گروه افرادی هستند كه حتی در برآوردن نیازهای اساسی خود نیز ناتوان هستند و فقط در یك محل ویژه از آن ها نگهداری یا مراقبت می شود.

سازمان آموزش و پرورش استثنایی كشور به كودكان كم توان ذهنی خدمات آموزشی و توان بخشی ارائه می كند كه از نظر هوشی در سطح آموزش پذیر باشند.

توانایی یادگیری و حافظه افراد با كم توانی ذهنی در مقایسه با همسالان عادی آن ها به طور معنا داری پایین تر از میانگین است. كودكان كم توان ذهنی به عنوان یك گروه، كمتر می توانند مفاهیم انتزاعی را درك كنند. بدین ترتیب آن ها از آموزش های معنادار، مفید و عینی بهره مند می شوند و بیشتر از راه تماس با اشیای واقعی یاد می گیرند.

مهارت های سازشی افراد با كم توانی ذهنی قابل مقایسه با همسالان عادی آن ها نیست. كودك با كم توانی ذهنی به چندین دلیل ممكن است در یادگیری و بكارگیری مهارت ها مشكل داشته باشد که از آن جمله می توان به حواس پرتی، بی توجهی، ناتوانی در تشخیص سرنخ ها و نشانه های اجتماعی و رفتار تكانشی اشاره کرد.

بدین ترتیب این گونه كودكان نیازمند آموزش مناسب در زمینه استدلال كردن، قضاوت و مهارت های اجتماعی هستند كه منجر به روابط اجتماعی بسیار مثبت و كفایت شخصی می شوند.

یكی دیگر از ویژگی های آشكار این گروه از كودكان ، تاخیر در گفتار و رشد زبان است. متداول ترین مشكلات گفتاری شامل تولید گفتار، مشكل صدا و لكنت است. هدف بسیار مهم مداخله زبانی در این كودكان افزایش ارتباط كاركردی آنان است.


پژوهش ها در خصوص مداخله بهنگام، اثرات تسهیل كننده و تقویت كننده بر رشد حركتی و رشد شناختی كودكان دارای تاخیرهای رشدی را به اثبات رسانده و ضرورت آن را محرز کرده اند. مداخلات اولیه نه تنها بر بهبود و تقویت مهارت ها و توانایی های كودك موثرند بلكه بر روابط و تعامل مادر - كودك نیز اثر گذار است. از این رو سازمان آموزش و پرورش استثنایی برنامه های آموزش والدین و كودك را از بدو تشخیص تا ۴ سال و ۶ - ۴ سال مورد تاكید قرار داده و به منظور غنی سازی آموزش های دوره ابتدایی، برنامه ۲ ساله آمادگی را تدوین کرده است.

دانش آموزان با كم توانی ذهنی در مدارس خاص استثنایی آموزش می بینند و دارای محتوای آموزشی و كتاب درسی خاص هستند.

اهم اهداف و برنامه های آموزشی شامل دوره پیش دبستان، دوره آموزش ابتدایی است.

در دوره پیش دبستان فراهم كردن فرصت هایی برای پرورش حواس پنجگانه، فراهم كردن فرصت هایی برای پرورش عادات مفید كودكان به منظور تامین تندرستی و سلامت جسمانی، استفاده از فرصت طلایی یادگیری كودكان در سال های قبل از دبستان و آموزش پیش نیازهای اساسی در دوره پیش دبستان جهت آماده سازی كودك برای ورود به پایه اول مورد تاکید قرار می گیرد.

در دوره آموزش ابتدایی که دارای ۶ پایه تحصیلی اول تا ششم ابتدایی است، آموزش مهارت های اساسی شامل (خواندن، نوشتن و ریاضیات)، فراهم سازی زمینه رشد عادات مناسب و تسهیل رشد روابط اجتماعی، زمینه سازی در جهت رسیدن به استقلال شخصی به منظور رفع نیاز های فردی و اجتماعی، آماده سازی دانش آموز جهت كسب مهارت های شغلی و حرفه ای مورد توجه قرار می گیرد.

ارسال دیدگاه

پربازدیدترین ها
آخرین اخبار