پانا گزارش میدهد؛
تکنیکها و روشهای مطالعه مفید و موثر برای دانشآموزان
خبرگزاری پانا: شیوه صحیح مطالعه، مزیت هایی مانند کاهش زمان مطالعه، افزایش میزان یادگیری، طولانی کردن مدت زمان نگهداری مطالب در حافظه و به خاطرسپاری آسان تر اطلاعات را به دنبال دارد.
به گزارش خبرنگار آموزش و پرورش پانا، برخی از دانشآموزان در درس خواندن و به طور کلی بحث مطالعه، دغدغههایی دارند، این دسته از دانش آموزان عنوان می کنند که علی رغم مطالعه فراوان، باز هم به آن نتیجه دلخواه و مدنظر خود دست نمی یابند.
اولین نکته ای که در هنگام درس خواندن باید مورد توجه دانش آموز باشد، مکان و زمان درس خواندن است، شرایط محیطی و زمانی در نحوه یادگیری و ماندگاری مطالب در ذهن، بسیار موثر است. توصیه می شود دانش آموز مکان و زمانی را برای مطالعه انتخاب کند که تمرکز حواس بیشتری را برای وی به دنبال داشته باشد و دانش آموز با فکری آُسوده در مکانی مناسب و آرام و بدون سروصدا به درس خواندن بپردازد.
رفت و آمدهای مکرر، هوای نامناسب، گفت وگوی اطرافیان و موارد دیگر می تواند در چگونگی مطالعه دانش آموز موثر باشد.
از طرفی رنگ، نور و تهویه محل مطالعه نیز از موضوعات شایان توجه است، زیرا با خستگی و حتی میزان یادگیری نسبت مستقیم دارد. رنگ محیط هر چه روشن تر باشد، برای ایجاد آرامش و تمرکز مفید تر است.
به علاوه، هنگام مطالعه مغز به میزان زیادی اکسیژن نیاز دارد که این میزان از محل تهویه مناسب فراهم می شود، بنابراین بهتر است دانش آموز هنگام مطالعه استراحت های کوتاهی به خود بدهد و در فضای باز چند نفس عمیق بکشد.
بسیاری از افراد معتقدند مطالعه باید صبح ها انجام شود. اما افرادی نیز ترجیح می دهند شب ها را برای مطالعه کردن انتخاب کنند. بنابراین با توجه به شناختی که هر فرد از خود دارد، باید تشخیص دهد که بهترین زمان مطالعه برای او چه زمانی است. البته مطالعات زیاد، حاکی از آن است که مغز در ساعات ابتدایی صبح، آمادگی بیشتری برای فراگیری دارد. اما گر کسی در این ساعات نمی تواند تمرکز داشته باشد، می تواند با توجه به خصوصیات خود زمان دیگری را برای مطالعه انتخاب کند.
دومین نکته قابل تامل که در جهت حل مشکل این دسته از دانش آموزان به ذهن می رسد، تغیر روش ها و تکنیک های مطالعه است. بسیاری از روش های درس خواندن دانش آموزان غلط هستند، به عبارتی عادت هایی هستند که دانش آموز به مرور در طی زمان تحصیل خود به علت تکرار و اصرار بر استفاده از روش غلط خود، به آن دچار شده است. این دسته از دانش آموزان درصورتی که تکنیک مطالعه خود را تغییر دهند و از روش های پیشنهادی به صورت گام به گام و صحیح بهره برند، می توانند شانس خود را آزمایش کرده و در آزمون ها و امتحانات نمرات بهتری را کسب کنند.
شیوه صحیح مطالعه، مزیت هایی مانند کاهش زمان مطالعه، افزایش میزان یادگیری، طولانی کردن مدت زمان نگهداری مطالب در حافظه و به خاطرسپاری آسان تر اطلاعات را به دنبال دارد.
مروری بر روش ها و تکنیک های مطالعه
برای داشتن مطالعه ای اثربخش نوشتن نكات مهم در حین خواندن ضروری است تا برای مرور مطالب، دوباره لازم نباشد كتاب خوانده شود و در زمانی كوتاه از روی یادداشت های خود، مطالب را بتوان مرور كرد.
یادداشت برداری، بخش مهم و حساس از مطالعه است كه باید یه آن توجهی خاص داشت؛ چون موفقیت دانش آموزان را تا حدود زیادی تضمین خواهد كرد و مدت زمان لازم برای یادگیری را كاهش خواهد داد. خواندن بدون یادداشت برداری یك علت مهم فراموشی است.
۱- خواندن بدون نوشتن: همانطور كه اشاره شد این روش مطالعه نادرست است. مطالعه فرآیندی فعال و پویا است و برای نیل به این هدف باید از تمام حواس خود برای درك صحیح مطالب استفاده كرد. باید با چشمان خود مطالب را خواند، باید در زمان مورد نیاز مطالب را بلند بلند ادا كرد و نكات مهم را یادداشت كرد تا هم با مطلب مورد مطالعه درگیر شده و حضوری فعال و همه جانبه در یادگیری داشت و هم در هنگام مورد نیاز، خصوصا قبل از امتحان، بتوان از روی نوشته ها مرور كرد و خیلی سریع مطالب مهم را مجددا به خاطر سپرد.
۲- خط كشیدن زیر نكات مهم: این روش شاید نسبت به روش قبلی بهتر باشد ولی روش كاملی برای مطالعه نیست چرا كه در این روش، بعضی افراد به جای آنكه تمركز و توجه بر روی یادگیری و درك مطالب داشته باشند ذهنشان معطوف به خط كشیدن روی نكات مهم می شود. حداقل روش صحیح خط كشیدن زیر نكات مهم به این صورت است كه ابتدا مطالب را بخوانند و مفهوم را كاملا درك كنند و سپس زیر نكات مهم خط بكشند نه آنكه در كتاب دنبال نكات مهم بگردند تا زیر آن خط بكشند.
۳- حاشیه نویسی: این روش نسبت به دو روش قبلی بهتر است ولی باز هم روشی مناسب برای درك عمیق مطالب و خواندن كتب درسی نیست ولی می تواند برای یادگیری مطالبی كه از اهمیت چندانی برخوردار نیستند مورد استفاده قرار گیرد.
۴- خلاصه نویسی: در این روش دانش آموز مطالب را می خوانید و آنچه را درك كرده است بصورت خلاصه بر روی دفتری یادداشت می كنید كه این روش برای مطالعه مناسب است و از روشهای قبلی بهتر است، چرا كه در این روش ابتدا مطالب را درك كرده، سپس آنها را یادداشت می كند اما باز هم بهترین روش برای خواندن نیست.
۵- كلیدبرداری: كلیدبرداری روشی بسیار مناسب برای خواندن و نوشتن نكات مهم است. در این روش دانش آموز پس از درك مطلب، بصورت كلیدی نكات مهم را یادداشت می كند و در واقع كلمه كلیدی، كوتاهترین و راحت ترین و بهترین و پرمعنی ترین كلمه ای است كه با دیدن آن، مفهوم جمله تداعی شده و به خاطر آورده می شود.
۶- خلاقیت و طرح شبكه ای مغز: این روش بهترین شیوه برای یادگیری خصوصاً فراگیری مطالب درسی است. در این روش دانش آموز مطالب را می خواند، پس از درك حقیقی آنها نكات مهم را به زبان خود( و نه بصورت جملات كتابی ) و بصورت كلیدی یادداشت می كند و سپس كلمات كلیدی را بر روی طرح شبكه ای مغز می نویسد (در واقع نوشته های خود را به بهترین شكل ممكن سازماندهی کرده و نكات اصلی و فرعی را مشخص می کند) تا در دفعات بعد به جای دوباره خوانی كتاب، فقط به طرح شبكه ای تولید شده مراجعه كرده و با دیدن كلمات كلیدی نوشته شده بر روی طرح شبكه ای مغز آنها را خیلی سریع مرور کند. این روش درصد موفقیت تحصیلی دانش آموزان را تا حدود بسیار زیادی افزایش می دهد و درس خواندن را بسیار آسان می كند و بازده مطالب را افزایش می دهد.
گزارش از سمیه عزیزی
ارسال دیدگاه