/نگاهی به فعالیت ادبی نخستین زن داستان نویس ایرانی/
اولین رمان دانشور؛ آغازگر داستان نویسی زنان/دانشور مادر داستان نویسی به زبان فارسی
خبرگزاری پانا: سیمین دانشور نخستین زن ایرانی است که به صورت حرفه ای در زبان فارسی داستان نوشت و رمان ˝سووشون˝ او در جدول پرفروش ترین آثار ادبیات داستانی در ایران قرار گرفت.
به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا، سیمین دانشور داستان نویس و مترجم متولد ۸ اردیبهشت ۱۳۰۰ در شیراز است. او فرزند محمدعلی دانشور (پزشک) و قمرالسلطنه حکمت (مدیر هنرستان دخترانه و نقاش) بود. تحصیلات ابتدایی و دبیرستان را مدرسه انگلیسی مهرآیین انجام داد و در امتحان نهایی دیپلم شاگرد اول کل کشور شد. سپس برای ادامهٔ تحصیل در رشته ادبیات فارسی به دانشکده ادبیات دانشگاه تهران رفت.
دانشور، پس از مرگ پدرش در ۱۳۲۰، با نام مستعار شیرازی بینام شروع به مقالهنویسی برای رادیو تهران و روزنامهٔ ایران کرد. در ۱۳۲۷ مجموعه داستان کوتاه "آتش خاموش" را منتشر کرد که اولین مجموعه داستانی است که به قلم زنی ایرانی چاپ شده است. در همین سال با جلال آلاحمد، که بعداً همسر وی شد، آشنا شد. در ۱۳۲۸ با مدرک دکتری ادبیات فارسی از دانشگاه تهران فارغالتحصیل شد.
دانشور به سال ۱۳۲۹ زمانی که در اتوبوس نشسته بود تا راهی شیراز شود با جلال آلاحمد نویسنده و روشنفکر ایرانی آشنا شد در همین سال با آلاحمد ازدواج کرد. وی در ۱۳۳۱ با دریافت بورس تحصیلی به دانشگاه استنفورد رفت و در آنجا دو سال در رشتهٔ زیباییشناسی تحصیل کرد. وی در این دانشگاه نزد والاس استنگر داستاننویسی و نزد فیل پریک نمایشنامهنویسی آموخت. در این مدت دو داستان کوتاه که دانشور که به زبان انگلیسی نوشته بود در ایالات متحده چاپ شد. پس از برگشتن به ایران، دانشور در هنرستان هنرهای زیبا به تدریس پرداخت تا این که در سال ۱۳۳۸ استاد دانشگاه تهران در رشتهٔ باستانشناسی و تاریخ هنر شد. اندکی پیش از مرگ آلاحمد در ۱۳۴۸، رمان سَووشون را منتشر کرد، که از جملهٔ پرفروشترین رمانهای معاصر است. وی در ۱۳۵۸ از دانشگاه تهران بازنشسته شد.
دکتر سیمین دانشور کار مطبوعاتی خود را با مدیریت مجله نقش و نگار شروع کرد و در نشریه قلم و زندگی و کتاب ماه کیهان ادامه داد. چهار اثر سیمین بنام های، "آتش خاموش"(۱۳۲۷) به شیوه حكایات هنری و نامه های عاشقانه جواد فاضل نوشته است، "شهری چون بهشت" (۱۳۴۰) به انعكاس دنیای عینی و ذهنی زنان پرداخته و عشق و سرگشتگی را به زیبایی توصیف می كند، داستان بلند "حادثه در جنوب" و "سووشون" از شهرت خوبی برخوردار گردیده است. او در برگردان آثار نویسندگان ملل دیگر به زبان فارسی از ترجمه انگلیسی این نوشته ها سود برده است.
دانشور نخستین زن ایرانی است که به صورتی حرفهای در زبان فارسی داستان نوشت. مهمترین اثر او رمان "سووشون" است که نثری ساده دارد و به ۱۷ زبان ترجمه شده است و از جمله پرفروشترین آثار ادبیات داستانی در ایران محسوب میشود. دانشور همچنین عضو و نخستین رئیس کانون نویسندگان ایران بود.
آثار منتشر شده دانشور عبارتاند از: مجموعههای داستان کوتاه "آتش خاموش" (۱۳۲۷)، مجموعه داستان "شهری چون بهشت" (۱۳۴۰) شامل داستانهای "بی بی شهربانو"، "در بازار وكیل"، "زایمان"، "سرگذشت كوچه"، "صورتخانه"، "عید ایرانی ها"، "مدل"، "یك زن با مردها"، ترجمهٔ "سرباز شکلاتی" از برنارد شاو (۱۳۲۸)، ترجمه "دشمنان" آنتوان چخوف (۱۳۲۸) و ترجمه "بنال وطن" اثر آلن پیتون، ترجمه "داغ ننگ" اثر ناتانیل هاثورن، "چهل طوطی" با جلال آلاحمد، مجموعه داستان "به کی سلام کنم؟" (۱۳۵۹) شامل داستان های "انیس"، "تصادف"، "تیله شكسته"، "چشم خفته"، "درد همه جا هست"، "سوترا"، "كید الخائنین"، "مار و مرد" و "یك سر و یك بالین"، ترجمهٔ ماه عسل آفتابی (۱۳۶۲)، "غروب جلال" (۱۳۶۰)، "شاهکارهای فرش ایران"، "راهنمای صنایع ایران"، "ذن بودیسم"، و مقالاتی با عنوان "مبانی استتیک"، رمان "جزیرهٔ سرگردانی" (۱۳۷۲)، رمان "سَووشون" (۱۳۴۸) و رمان "ساربانْ سرگردان".
برای "سووشون" در سلوک رمان اجتماعی ایران منزلت مهمی قائلند و این رمان را اولین اثر کامل در نوع رمان فارسی به شمار میآورند. منتقدان و تاریخ نگاران ادبی در ایران، ۱۳۴۸، سال انتشار رمان "سووشون" را آغاز داستان نویسی زنان و سیمین دانشور را مادر و اولین قلم به دست در این زمینه میدانند. سووشون اولین رمانی است که نویسنده، راوی و شخصیت اول آن زن است.
این بانوی پیشکسوت داستاننویس پس از یک دوره بیماری در هجدهم اسفند ماه سال ۹۰ در خانه اش در تهران درگذشت. از سیمین دانشور همواره به عنوان یک جریان پیشرو و خالق آثار کم نظیر در ادبیات داستانی ایران نامبرده میشود.
ارسال دیدگاه