/گزارش پانا از درگذشتگان حوزه ادبیات/
نامداران ادبیاتی که در سال ۹۱ نقاب خاک بر چهره کشیدند
خبرگزاری پانا: سال ۹۱ در حالی به پایان می رسد که بسیاری از همراهانش را در میانه راه جا گذاشت؛ نامدارانی که یادشان همواره در فرهنگ و ادب کشورمان باقی خواهد ماند؛ از محمود گلابدره ای و اصغر الهی گرفته تا خلیل عمرانی و شاهرخ اورامی.
به خبرنگار فرهنگی پانا، امسال عرصه ادبیات چهره های پیشکسوتی را از دست داد، نویسندگانی چون محمود گلاب دره ای، اصغر الهی، حسن احمدی گیوی و سیدامیر محمود انوار؛ شاعران نامداری چون اصغر حاج حیدری، شاهرخ اورامی و خلیل عمرانی و پژوهشگران عرصه هنری چون مرتضی ثاقب فر و نوشین دخت نفیسی و مدیر انتشارات پیام آزادی محمدرضا علیان جاسبی.
در این گزارش نگاهی به فعالیت ادبی این بزرگواران می پردازند تا ضمن آشنایی بیشتر با آنان، یادشان را گرامی بداریم.
*محمود گلابدرهای؛ نویسنده پیشکسوت ادبیات انقلاب
سید محمود قادری گلابدره ای ۲۰ دی ماه ۱۳۱۸ در شمیران به دنیا آمد. او در دهه ۴۰ یار و همراه جلال آلاحمد بود که نتیجه این همراهی کتاب "آقا جلال"بود. او بیش از ۱۰ سال از زندگی اش را در آمریکا گذراند که حاصل آن کتابی به نام "۱۰ سال هوملسی در آمریکا" بود.
از محمود گلابدرهای تاکنون ۳۳ کتاب منتشر شده که نخستین آن با عنوان "سگ کورهپز" در سال ۱۳۴۹ منتشر شده است. وی در سال ۱۳۵۰ رمان "پر کاه" را نوشت و "بادیه" را در سال ۱۳۵۶ به چاپ رساند؛ رمانی که عباس کیارستمی فیلمنامه ای اقتباسی بر اساس آن نوشت.
گلابدره ای طی ۵ دهه نویسندگی کارنامه قابل قبولی از خود به جای گذاشت؛ لحظههای انقلاب، پرستوها، دال، صحرای سرد، حکومت نظامی، سنگ به مثقال، آقا جلال و سفر به حجله گاه عشق از جمله آثار او هستند.
وی پس از گذراندن دوره ای بیماری، پانزدهم مرداد ماه در بیمارستان الغدیر تهران دار فانی را وداع گفت.
*اصغر الهی؛ خالق حکایت عشق و عاشقی ما
اصغر الهی سال ۱۳۲۳ در مشهد دیده به جهان گشود، وی مدرک دکترای تخصصی روانپزشکی خود را از دانشگاه تهران دریافت کرد.
او در سال ۱۳۸۵ موفق به دریافت جایزه گلشیری شد. الهی دانشیار دانشگاه علوم پزشكی تهران بود و بین سالهای ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۰ به عنوان سردبیر مجله "بازتاب روانشناسی" فعالیت داشت.
الهی علاوه بر رمان و داستانهایی كه نوشته، چند كتاب در زمینه شناخت مسائل روانپزشكی ترجمه و تألیف كرده است.
او خالق آثاری چون مجموعه داستانهای "بازی"، "قصه شیرین ملا"، "قصههای پاییزی"، "رویا در رویا"، "دیگر سیاوشی نمانده" و رمانهای "مادرم بیبی جان" و "سالمرگی" بود.
آخرین کتابی که از اصغر الهی منتشر شد سال ۱۳۹۰ "حکایت عشق و عاشقی ما" بود و پس از آن خرداد سال جاری بر اثر عارضه قلبی در بیمارستان قلب تهران درگذشت.
*اصغر حاج حیدری؛ شاعر پیشکسوت آئینی
اصغر حاج حیدری شاعر مردمی به سال ۱۳۲۴ در خمینی شهر متولد شد. او نوجوانی را همراه پدر به شغل دورهگردی مشغول بود و جوانی را با کارگری امرار معاش کرد. وی در سال ۱۳۵۷ به استخدام آموزش و پرورش درآمد و در مدارس این شهر فعالیت کرد.
اشعار اصغر حاج حیدری ملقب به "خاسته" بنیانگذار و دبیر کنگره بزرگ میلاد، بنیانگذاری سوگواره ادبی ثارالله و برپایی محافل بصیرت حسینی از افتخارات او بود.
از او مجموعه های "دشت شبنم"، "عطر گندم"، "مهر مردم"، "کلوزه ۱" و "نمکدون" منتشر شد و مجموعه "خورشید در مغاک" را گردآوری کرد.
این شاعر پیشکسوت آئینی پس از ماه ها دسته و پنجه نرم کردن با بیماری سرطان، در سن ۶۷ سالگی در خمینی شهر اصفهان چهره در خاک کشید.
*حسن احمدی گیوی؛ پژوهشگر و پیشکسوت زبان و ادبیات فارسی
حسن احمدی گیوی سال ۱۳۰۶ در شهرستان گیوی استان اردبیل به دنیا آمد و دارای مدرك دكترای زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران بود.
این نویسنده و پژوهشگر زبان فارسی بیش از ۵۰ جلد اثر منتشر كرده كه از آن جمله به كتابهای "آیین پژوهش و مرجعشناسی"، "از فن نگارش تا هنر نویسندگی"، "دستور تطبیقی زبان ترکی و فارسی"، "دستور تاریخی فعل"، "شوریده و بیقرار" و "گزیده اشعار و مقالات دهخدا" می توان اشاره كرد.
او همچنین بیش از چهار دهه با مؤسسه پژوهشی لغت نامه دهخدا همكاری داشت.
این پژوهشگر و استاد پیشكسوت زبان و ادبیات فارسی ۲۶ اردیبهشت ماه در سن هشتاد و پنج سالگی به علت ایست قلبی در منزلش از دنیا رفت.
*خلیل عمرانی؛ شاعر انقلابی
خلیل عمرانی در سال ۱۳۴۳ در روستای لمبدان بندر دیر در استان بوشهر به دنیا آمد. خلیل عمرانی متخلص به پژمان دیری در سال ۱۳۶۷ ازدواج کرد و به دانشگاه یزد رفت و همزمان با تحصیل، در واحد کارشناسی فعالیتهای ادبی استان به پرورش استعدادهای جوان و نوجوان در زمینه شعر پرداخت.
آثار وی به صورت پراکنده در نشریات و مجلات به ویژه جنگهای دفاع مقدس انتشار یافت؛ گزیده غزل های "روارید فراموش" مجموعه غزل "ساعت به وقت شرعی دریا" و مجموعه نیستان "گزیده شعرها" از آثار اوست.
خلیل عمرانی آذر ماه سال جاری در سن ۴۸ سالگی به علت سکته مغزی درگذشت.
*سیدامیر محمود انوار؛ استاد برجسته ادب و عرفان
دکتر سیدامیر محمود انوار، به سال ۱۳۲۴ در تهران به دنیا آمد. دکتر انوار که قصاید و غزلیات فارسی و عربی زیادی در مدح اهل بیت علیهم السلام سروده و استاد برجسته ادب و عرفان بود.
این استاد برجسته ادب و عرفان اسلامی در میان دانشجویان و استادان دانشگاه به خوش ذوقی و بداهه سرائی شهرت داشت.
سعدی و متنبی، ایوان مداین از دیدگاه بحتری و خاقانی و شرح قصیده سینیه بحتری، منتخب اشعار حكیم ابوالمعارف زاهد و مقدمه ای تحلیلی بر آن، مقدمه ای تجلیلی بر كاروان عشق اثر طغرا یغمایی، تصحیح و نقد و بررسی و تعریب دیوان ابوالفتح بستی شاعر ذوالسانین ایران و دوره غزنوی و شرح منظوم و منثور آن، مقدمه ای تحلیلی و عرفانی برگزیده دیوان استاد محیی الدین الهی قمشه ای و ...از جمله آثار اوست.
سیدامیر محمود انوار ۱۲ آذر ماه پس از دوره بیماری دو ماهه دعوت حق را لبیک گفت.
*مرتضی ثاقب فر؛ شاهنامه شناس و پژوهشگر تاریخ و فرهنگ ایران
مرتضی ثاقب فر جامعهشناس، نویسنده، مترجم، شاهنامه شناس و پژوهشگر تاریخ و فرهنگ ایران نهم مرداد ماه ۱۳۲۱ در تهران دیده به جهان گشود، ثاقبفر دارای مدرک کارشناسی ارشد از دانشگاه سوربن فرانسه و یکی از مترجمان پرکار در حوزهٔ ایرانشناسی بود.
از وی بیش از ۱۰۰ جلد کتاب، تألیف و ترجمه، منتشر شده است که اکثر آنها جزو کتاب های مرجع در حوزه جامعه شناسی و تاریخ و فرهنگ ایران به شمار می آیند.
او کتاب های زیادی منتشر کرده بود که از جمله آنها میتوان به؛ بنبستهای جامعهشناسی، شاهنامه فردوسی و فلسفه تاریخ ایران، سرشت فرمانروایی در ایران و مقالاتی فراوان در حوزه تاریخ و فرهنگ باستان و جامعهشناسی و ترجمههایی چون: تاریخ هخامنشیان (۱۴ جلد)، امپراتوری ایران (دان ناردو)، ایران باستان (یوزف ویسه هوفر)، هخامنشیان (آملی کورت)، تاریخ ایران کمبریج (۵ جلد)، ایران دوره پهلوی (لنچوفسکی)، رضا شاه و شکلگیری ایران نوین (استفانی کرونین)، کوروش بزرگ (ژراژ ایسرائل)، شاهنشاهی ساسانی (تورج دریایی)، شاهنشاهی اشکانی (یوزف ولسکی)، شاهنشاهی هخامنشی (جیمز مانوئل کوک)، مقالات ایرانشناسی تقیزاده، یونانیان و بربرها (امیرمهدی بدیع، ۳ جلد)، تاریخ هرودوت، تاریخ جهان باستان کمبریج (۶ جلد) و دین مهر در جهان باستان اشاره کرد.
ثاقبفر به خاطر ترجمه کتاب ۱۵ جلدی «یونانیان و بربرها» جایزه کتاب سال را دریافت کرده است. همچنین ۸ جلد از مجموعه ۱۴ جلدی «تاریخ هخامنشیان» هم با ترجمه او منتشر شده است.
مرتضی ثاقبفر، نویسنده و مترجم حوزه تاریخ، دی ماه امسال به علت سکته مغزی درگذشت.
*نوشین دخت نفیسی؛ پیشكسوت فرهنگ و موزهداری در ایران
دكتر نوشیندخت نفیسی متولد اردیبهشتماه ۱۳۰۹ در تهران بود. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در دبیرستان رازی تهران به زبان فرانسه گذراند و درجه H.A از دانشگاه كلكته در رشته تاریخ و تمدن اسلامی، زبان و تمدن فرانسه از دانشگاه پاریس، درجه كارشناسی از دانشگاه تهران داشت. او به زبانهای انگلیسی، فرانسه، عربی و ایتالیایی آشنایی داشت.
دکتر نفیسی ۱۶ اردیبهشت ماه به علت سكته مغزی در بیمارستان شهدا تهران دار فانی را وداع گفت.
*محمدرضا علیان جاسبی؛ مدیر انتشارات پیام آزادی
محمدرضا علیان جاسبی سال ۱۳۲۷ در تهران به دنیا آمد، او از سال ۱۳۵۷ فعالیت انتشاراتی خود را با تاسیس «انتشارات پیام آزادی» آغاز کرد.
علیان جاسبی علاوه بر حضور در هیئت مدیره انتشارات، قائم مقام انجمن اسلامی ناشران و کتابفروشان، عضو انجمن فرهنگی ناشران کودک و نوجوان و عضو هیئت مدیره مجمع ناشران انقلاب اسلامی نیز بود.
پیام آزادی بیش از ۸۰۰ عنوان کتاب با شمارگانی بیش از ۳۰ میلیون جلد را در کارنامه خود دارد؛ به عنوان اولین ناشر نمونه کشوری در حوزه کودک و نوجوان در سال ۱۳۷۰ و ناشر برگزیده دفاع مقدس، ناشر برگزیده خادم قرآن و چند نوبت ناشر نمونه نمایشگاههای بینالمللی کتاب تهران نیز انتخاب شد.
علیان که دیرهنگامی بود با نشر و کتاب سر و کار داشت، از دو سال پیش با بیماری سخت سرطان دست و پنجه نرم میکرد.
یک هفته قبل از درگذشت جمعی از ناشران و اهل فرهنگ برای او مراسم نکوداشتی ترتیب دادند تا اینکه در نهایت ۲۹ مهرماه در منزلش در تهران در گذشت.
*شاهرخ اورامی؛ هنرمند و شاعر نامدار و برجسته کردستانی
شاهرخ اورامی متولد ۱۳۳۲ شهرستان سنندج بود و یکی از عاشقان ادبیات کردی و فارسی به شمار می رفت.
وی سال ها در حوزه شعر و ادبیات به جامعه ادبی استان و کشور خدمت کرد و شعرهایش در نشریات استانی و ملی بارها به چاپ رسیده است.
اورامی دارای مجموعه ای شعر فارسی به نام "ترا من دوست دارم را چه کردی؟" و نیز دیوان شعر کردی به نام "مهر رضوی در آئینه ادبای کرد" شامل مجموعه اشعار شاعران کرد زبان در وصف اهل بیت (ع) است.
اشعار وی در مراسم مذهبی و ماه مولود پیامبر (ص) در کردستان خوانده می شود و از ارادتمندان و دوستداران خاندان رسول اسلام(ص) و اهل بیت(ع) به حساب می آید.
اورامی در سن ۵۹ سالگی به دلیل ایست قلبی در بیمارستان توحید سنندج دار فانی را وداع گفت.
ارسال دیدگاه