/نگاهی به فیلم سینمایی هیچ کجا؛ هیچ کس/
شیبانی با هیچ کجا هیچ کس مخاطب را وادار به دیدن پایان فیلم می کند
خبرگزاری پانا: با نگاهی به فیلم هیچ کجا هیچ کس در می یابیم که ابراهیم شیبانی به خوبی توانسته مخاطب را در ایت فیلم تا پایان به روی صندلی های خود بنشاند و پیش بینی پایان فیلم را برای مخاطب سخت کرده است.
به گزارش خبرنگار فرهنگی پانا، فیلم با بازی غلو آمیز رضا کیانیان آغاز می شود؛ کمی جلوتر متوجه میشویم اغراق وی در ایفای نقش این اپیزود نه تنها بی دلیل نبوده بلکه برای نشان دادن ضرب آهنگ آن لحظه از داستان، چاشنی استرس کمی هم دارد. بلافاصله با نمایش وقایعی نامربوط به غیر خطی بودن سبک روایت داستان پی برده و با تصاویری چون پاک کردن اثر انگشت (رضا کیانیان)، فرار هراسان (مهناز افشار)، گروگان گیری (صابرابر)، خرید سلاح (محمدرضا فروتن) از آتیلا پسیانی و صحنههایی از این دست به فضای جنایی فیلم پی میبریم.
المانهایی در این فیلم محرز است مثل اینکه گویی همه مردم بر این باورند که وقتی خانمها به یک مأمور (پلیس) میرسند باید از ترس، نگران حجابشان باشند. (نه اینکه صرفاً حجابشان را رعایت کنند) یا در صحنه صرافی که تماشاگر، احتمال سرقت را داده ولی هنوز جریان علنی دزدی در پیش رو نیست و بعداً میفیمیم که دزدی کلانی در این سکانس اتفاق افتاده، صدای اخبار رادیو، زمینه واضح تصویر است که از اختلاص سه هزار میلیاردی معروف صحبت میکند و نقل قول محسنی اژهای؛ که باید بررسی کرد فیلمساز از به کار بردن این نشانههای واضح چه منظوری داشته است!
سبک روایت غیر خطی در حد خوبی پرداخته شده و با اینکه این قصه به صورت خطی میتوانست جذابیت بیشتری داشته باشد، نباید امتیاز تدوین را در در این فیلم نادیده گرفت. حسن دیگری که به ذهن میرسد و شاید اگر با سلیقهای دیگر تحلیل کنیم (نقد محتوا) اینگونه هم نباشد، پرداختن نسبتاً سطحی ولی واقعی به شخصیتهایی است که به شدت خاکستری و نسبیاند. افرادی که از عقاید و باورهای خود نه تنها به آرامش نمیرسند بلکه در عذاب روزمرگی و عادات خودآزارانه به سر برده و اکثراً متاعشان را به چیز پوچی باختهاند یا در اثر غفلت میبازند و یا خواهند باخت؛ چنانچه در پایان بازی که به خوبی برای فیلم ایجاد شده نیز شاهد کاراکترهایی هستیم که همچنان به سوی باخت میروند.
فیلم قابل هیچ کجا، هیچکس که مخاطب را تا پایان به دنبال جواب این سؤال میکشاند و به نوعی بی پاسخ میماند که دلیل انتخاب این عنوان چیست، مجموعهای از احساسات نا خوشاید و غمگین را با نمایش افراد بازنده، نا متناسب، نامعقول و قصههای تلخشان به تماشاگر انتقال میدهد تا جایی که در اواخر فیلم یکی از شخصیتهای اصلی، علناً برای بچهای که در حال آمدن به دنیا است، ابراز تأسف میکند...
اما انتقاداتی نیز به گوشههایی از کار وارد است مثل انتخاب افسانه چهره آزاد برای نقش مادر مهران (محمدرضا فروتن)؛ مثال دیگر اینکه وقتی کیانیان، افشار را با اتوموبیلش ربوده و به بیراهه میزند منطقی برای صرف نظر وی از این تصمیم و بازگشت دوباره به جاده و بیشتر، نشاندن مهناز افشار پشت رول، نمیبینیم. جالب اینکه جلوتر افشار هم با وی هماهنگ میشود. دختری که شاگرد صرافی است گویا علم غیب میداند و اصلاً خود صرافی معلوم نیست مغازه است یا هتل!
تیراندازی بدون مقدمه کیانیان از پشت شیشه به مردی که حتی چهره او را نمیبیند هیچ دلیلی ندارد، به خصوص که از او یک انسان مقید یا بهتر متعصب میبینیم که بی گدار به آب نمیزند. تناقضات شخصیتی و اختلال در تعریف کاراکترها نیز به وفور به چشم میخورد؛ به اندازهای که احساس میشود فیلمساز قصدعمدی از این اقدام داشته باشد؛ مثلاً یلدا را به عنوان دختری ایدئولوژیک، صاحب شعور و تشخیص شخصی و بسیار اخلاقی میبینیم در حالی که عاشق (داوود - صابر ابر) جوانی به شدت نامناسب، معتاد و بی عرضه است که به انحای مختلف از بی لیاقتی وی معرفی داده میشود.
تناقض ویژه دیگر در مورد این کاراکتر اینکه برای کمک به زنی روستایی، اتوموبیل را ترک کرده و مهران را با سکههای طلا تنها میگذارد در حالی که خودش در اپیزودهای قبلی گفته اصلاً به وی اعتماد ندارد! و نکته جالب دیگر اینکه با وجود جوانی و بی تجربگی، گویا قابله (زائو)هم هست! در این موضوع شخصیت داوود هم شاهد مثال مناسبی است؛ هم معتاداست، هم وفادار؛ هم شجاع است و هم بسیار ترسو و بی عرضه؛ عاشق است ولی به راحتی به عشقش دروغ میگوید...
فیلم برای نشان دادن درگیری و جنگ بین افکار و رفتار انسانی تمام تلاش خود را کرده ولی در بعضی نقاط از منطق و مبنای طبیعی دور شده است.
پ.حسینی
ارسال دیدگاه