مدیرکل دفتر آموزش دوره دوم متوسطه وزارت آموزشوپرورش:
مجلات رشد باید تفکر، خلاقیت و مهارت حل مسئله را در دانشآموزان تقویت کنند
مشهد (پانا)- مدیرکل دفتر آموزش دوره دوم متوسطه وزارت آموزشوپرورش با تأکید بر ضرورت تحول در شیوههای آموزش و یادگیری، چهار مأموریت اصلی مجلات رشد را دانشافزایی، برانگیختن تفکر، توسعه مهارتها و پیوند دانش با زندگی عنوان کرد.
ابراهیم رفیعی در بیستوسومین نشست معاونان و نمایندگان مجلات رشد استانهای کشور، سخنان خود را با اشاره به جایگاه تاریخی، فرهنگی و علمی خراسان آغاز کرد و این سرزمین را خاستگاه خورشیدهای فرهنگی و علمی متعددی دانست.
وی با اشاره به جایگاه حضرت رضا(ع) در سرزمین خراسان اظهار کرد: خراسان سرزمین خورشیدهای تابانی است که حضرت رضا(ع) درخشانترین آنهاست و در طول تاریخ نیز خورشیدهای فرهنگی و علمی متعددی از این خطه طلوع کردهاند که یکی از مهمترین آنها زبان فارسی است.
رفیعی افزود: خراسان خاستگاه زبان فارسی است؛ زبانی که از این سرزمین کهن و فرهنگپرور به دیگر سرزمینها گسترش یافته است. عرفان اسلامی نیز از این سرزمین زرخیز طلوع کرده و بزرگان و شاعرانی همچون مولانا، جلوههایی از عشق، معرفت و اندیشه را از این خطه به جهان معرفی کردهاند.
وی با اشاره به پیشینه آموزشی خراسان بیان کرد: این سرزمین در شکلگیری نظامهای آموزشی نیز جایگاه تاریخی دارد و نظام مدارس نظامیه که با ابتکار خواجه نظامالملک توسی شکل گرفت، بخشی از این پیشینه ارزشمند است.
مدیرکل دفتر آموزش دوره دوم متوسطه وزارت آموزشوپرورش در ادامه با طرح این پرسش که «چرا مجلات رشد را منتشر میکنیم؟» به ضرورت تحول در نظام آموزش و یادگیری پرداخت و اظهار کرد: جهان امروز دستخوش تغییرات اساسی شده و آموزشوپرورش دیگر نمیتواند صرفاً بر الگوی تکمحوری گذشته، یعنی محوریت معلم و کتاب درسی، تکیه کند.
وی افزود: شرایط امروز بهگونهای تغییر کرده است که نمیتوان فرآیند آموزش را تنها با یک الگوی واحد پیش برد؛ بنابراین آموزشوپرورش باید تنوع و تکثر در روشهای آموزش و یادگیری را به رسمیت بشناسد و بهجای مقاومت در برابر این تغییرات، به استقبال آن برود.
رفیعی تأکید کرد: در نظام یادگیری امروز، نمیتوان دانشآموز را به کلاس درس و کتاب درسی محدود کرد، بلکه باید فرآیند یادگیری چندمنبعی، شبکهای و بههمپیوسته را پذیرفت و برای آن برنامهریزی کرد.
وی در ادامه با تشریح تحول مفهوم مدرسه در گذر زمان گفت: در گذشته مدرسه صرفاً یک ساختمان و مکان فیزیکی محسوب میشد، اما بهتدریج بهعنوان یک نهاد اجتماعی و آموزشی شناخته شد و امروزه میتوان آن را فضایی پویا و شبکهای از تعاملات و تبادلات دانست.
رفیعی ادامه داد: در چنین فضایی، مرز میان یاددهنده و یادگیرنده تغییر میکند و یاددهی و یادگیری بهصورت همزمان اتفاق میافتد؛ به این معنا که افراد در کنار یاد گرفتن، به دیگران نیز آموزش میدهند.
وی با تأکید بر نقش مجلات رشد در ایجاد ارتباط میان ارکان مختلف نظام آموزشی تصریح کرد: مجلات رشد میتوانند بهعنوان رسانههایی جامع و کمکآموزشی، زمینه ارتباط و تعامل میان بخشهای مختلف جامعه آموزشی را فراهم کنند.
وی خاطرنشان کرد: مجله ذاتاً یک قالب و بستر است، نه محتوا؛ بنابراین محتوای آن باید با مشارکت اعضا و فعالان جامعه آموزشی تولید شود.
رفیعی با اشاره به ضرورت گسترش فرصتهای یادگیری فراتر از کلاس درس اظهار کرد: دانشآموزان برای تقویت پژوهش، تفکر، خلاقیت، تجربهاندوزی و مهارت حل مسئله، به فرصتهایی فراتر از آموزش رسمی در کلاس درس نیاز دارند.
وی در همین زمینه به ظرفیتهای مختلف یادگیری در کنار محیط رسمی مدرسه اشاره کرد و افزود: پژوهشسراها بهعنوان کانون پژوهش و تجربه، کتابخانهها بهعنوان کانون جستوجو و مطالعه، آزمایشگاهها بهعنوان کانون آزمایش و مشاهده، فضاهای علمی بهعنوان بستر کشف و پرسشگری، جشنوارهها بهعنوان زمینه رقابتهای علمی و مراکز فرهنگی بهعنوان کانون یادگیری اجتماعی، از جمله ظرفیتهایی هستند که میتوانند در مسیر یادگیری دانشآموزان نقشآفرینی کنند.
مدیرکل دفتر آموزش دوره دوم متوسطه وزارت آموزشوپرورش در ادامه، چهار مأموریت اصلی مجلات رشد را تشریح کرد و گفت: نخستین مأموریت این مجلات، دانشافزایی و ارائه محتوای علمی معتبر، روزآمد و متناسب با نیاز مخاطبان است؛ محتوایی که باید طیف گستردهای از مخاطبان، از کودکان دوره پیشدبستانی تا معلمان و مخاطبان تخصصی را پوشش دهد.
وی دومین مأموریت را برانگیختن تفکر دانست و اظهار کرد: مجلات رشد باید با طرح پرسشهای چالشبرانگیز، زمینه تفکر و تأمل را در ذهن دانشآموزان ایجاد کنند و بهجای انتقال صرف اطلاعات، قدرت پرسشگری آنها را توسعه دهند.
رفیعی توسعه مهارتها را سومین مأموریت این مجلات عنوان کرد و افزود: تقویت مهارتهای نرم از جمله تفکر انتقادی، خلاقیت، سواد علمی و رسانهای و توانایی حل مسئله باید در محتوای مجلات رشد مورد توجه قرار گیرد.
وی چهارمین مأموریت را ایجاد پیوند میان دانش و زندگی دانست و تأکید کرد: محتوای مجلات باید بهگونهای باشد که مخاطبان بتوانند آموختههای خود را در زندگی روزمره به کار بگیرند.
رفیعی همچنین با اشاره به تنوع مخاطبان مجلات رشد از جمله دانشآموزان، معلمان، مدیران و خانوادهها، به شیوههای مختلف انتشار این مجلات در قالب چاپی، تعاملی و دیجیتال پرداخت.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از مشکلات دسترسی مخاطبان به مجلات رشد اظهار کرد: مجلات رشد، بهویژه در حوزههای تخصصی، با وجود برخورداری از محتوای علمی و دانشگاهی ارزشمند، گاهی آنطور که باید به دست مخاطبان نمیرسند؛ زیرا ممکن است مخاطبان از وجود این محتوا آگاهی کافی نداشته باشند یا شبکه توزیع بهگونهای عمل نکند که دسترسی به مجلات برای آنها آسان باشد.
رفیعی بر ضرورت تقویت بستر های ارتباطی و شبکه توزیع مجلات رشد تأکید کرد تا محتوای علمی و آموزشی تولیدشده به درستی در اختیار مخاطبان قرار گیرد.
ارسال دیدگاه