طلای سرخ تحت تاثیر گرمایش جهانی

نام «زعفران» برای هر ایرانی اهل خراسان، یادآور تصویری ملموس از نوعی گل‌ زیبا و بنفش‌، زمین های کشت، خستگی شیرین، زردی دست‌ پس از پاک کردن زعفران و پلوی خوش عطر زعفرانی است.

کشور ایران به عنوان بزرگترین تولید کننده و صادر کننده زعفران در جهان شناخته می‌شود؛ گیاهی که علاوه بر عطر و طعم ناب، خواص دارویی و درمانی فراوانی دارد. ویژگی های زعفران سبب شده این گل بنفش نه فقط یک محصول کشاورزی، بلکه بخش مهمی از هویت فرهنگی و اقتصادی کشورمان محسوب شود.

زعفران گیاهی پاییزگل است یعنی با سرد شدن هوا در اواخر مهر یا اوایل آبان گل می‌دهد. اما موکول شدن این زمان به اواخر آبان و یا ماه آذر، بروز تاخیر در گل دادن زعفران را نشان می‌دهد.

رویش زعفران به عوامل طبیعی و انسانی گوناگونی همچون گرمای پاییز و نیاز سرمایی، زمان آبیاری، تغذیه زمین کشت، اندازه پیاز و عمق کاشت بستگی دارد که در این بین، «دما» و اقلیم از مهمترین عوامل محسوب می‌شوند.

ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، تحت تاثیر بیشترین پیامدهای تغییر اقلیم واقع شده، و نشانه‌های این تحول در دهه‌های اخیر در قالب گرما و افزایش دما قابل مشاهده است.

تحقیقات انجام شده نشان می‌دهد میانگین دمای کشور طی چند دهه گذشته بیش از ۲.۷ درجه سانتی‌گراد افزایش یافته است. این عدد نشان‌دهندۀ شدت روند گرم‌شدن کشور ما نسبت به بسیاری از مناطق جهان است.

تاخیر یک الی دو هفته‌ای گل‌دهی و برداشت زعفران در چند سال اخیر و تاثیر زیاد گرما بر این تاخیر از یک‌سو، و گرمای بی‌سابقه جهانی از سوی دیگر، وارد نشدن شوک دمایی مناسب به مزارع سر موعد مقرر برای ورود به فاز گل دهی را تایید می‌کنند.

اگرچه در سالهای اخیر تغییرات ناگهانی دما نظیر گرمای شدید گلدهی را برای حدود یک هفته به تأخیر انداخته است. اما کشاورزان همچنان با رعایت اصول علمی کشت زعفران و توجه به جزئیات مهم، می‌توانند طلای سرخ ایران را با کیفیت و کمیت بالاتری تولید کنند و سودآوری مزارع خود را افزایش دهند.