حکمرانی هوش مصنوعی درمسیر تحول سکوی ملی آموزش بزرگسالان

به گزارش اداره اطلاع‌رسانی و روابط عمومی اداره کل آموزش‌وپرورش شهرستان‌های استان تهران، همایش تخصصی «افق نوین در آموزش مستمر بزرگسالان» با حضور محمدرضا محمدزاده، معاون امور آموزشی سازمان نهضت سوادآموزی، در آستانه کلاس‌گذاری سال جاری برگزار شد.

محمدزاده در این همایش با اشاره به نقش هوش مصنوعی در تحول آموزش اظهار داشت: این دهه را می‌توان دهه حکمرانی هوش مصنوعی و یکی از بزرگ‌ترین تحولات جهان پس از انقلاب صنعتی دانست؛ تحولی که مفهوم سواد، نقش آموزش‌دهنده و شیوه دسترسی افراد به فرصت‌های یادگیری را دگرگون خواهد کرد.

وی افزود: سکوی ملی آموزش بزرگسالان با هدف ایجاد بستری فراگیر، هوشمند و انعطاف‌پذیر برای توسعه یادگیری مادام‌العمر طراحی شده است. این سامانه با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و ظرفیت‌های هوش مصنوعی، امکان دسترسی آسان‌تر بزرگسالان به فرصت‌های آموزشی را فراهم می‌کند.

معاون امور آموزشی سازمان نهضت سوادآموزی تصریح کرد: هدف این سامانه تنها انتقال محتوا از طریق ابزارهای دیجیتال نیست، بلکه ایجاد تجربه‌ای یادگیری‌محور است که در آن مسیر آموزش، محتوای ارائه‌شده و شیوه بازخورددهی، متناسب با سطح سواد، نیازها، توانایی‌ها و سرعت یادگیری هر فرد تنظیم شود.

وی با تأکید بر نقش مکمل هوش مصنوعی و نه جایگزینی آن با معلم گفت: مغز انسان با برخورداری از خودآگاهی، خلاقیت، تفکر انتقادی، قدرت معناآفرینی، همدلی و داوری اخلاقی، توانمندی‌هایی دارد که با پردازش ماشینی قابل مقایسه نیست. هوش مصنوعی می‌تواند در تحلیل داده‌ها، شناسایی نیازهای آموزشی، پیشنهاد مسیرهای یادگیری و مدیریت منابع انسانی نقش مؤثری ایفا کند، اما هرگز جایگزین توانایی‌های انسانی و نقش تربیتی معلم نخواهد شد.

محمدزاده با اشاره به تغییر نقش آموزش‌دهنده در الگوی نوین آموزش اضافه کرد: آموزش‌دهنده دیگر صرفاً انتقال‌دهنده محتوا نیست؛ بلکه طراح تجربه‌های یادگیری، معمار زیست‌بوم آموزشی، تحلیل‌گر داده‌های یادگیری و تسهیل‌گر خلاقیت است. با این حال، هیچ الگوریتمی نمی‌تواند جایگزین ارتباط انسانی، حمایت عاطفی، ایجاد انگیزه و هدایت تربیتی معلم شود.

وی ادامه داد: پردازش و ارائه آموزش‌های یکسان برای همه یادگیرندگان پاسخ‌گوی نیازهای امروز نیست. فناوری هوش مصنوعی می‌تواند در تدوین نسخه‌های شخصی‌سازی‌شده یادگیری و متناسب‌سازی آموزش با ویژگی‌های هر فرد نقش‌آفرین باشد؛ البته به شرط آنکه این فرایند بر پایه محتوای معتبر، طراحی آموزشی مناسب، دسترسی عادلانه و نظارت انسانی انجام گیرد.

معاون امور آموزشی سازمان نهضت سوادآموزی تحول آموزش بزرگسالان را بر سه ضلع اساسی استوار دانست و تبیین کرد: زیرساخت‌ها و فناوری‌های نوین، محتوای مهارت‌محور و متناسب با نیاز جامعه و توانمندسازی نیروی انسانی، سه ضلع اصلی این تحول هستند. در همین چارچوب، چهار محور اصلی شامل هوش مصنوعی، سواد بزرگسالان، تحولات ملی و جهانی این حوزه و موضوعات جاری آموزش باید به صورت پیوسته مورد بررسی قرار گیرد.

وی در پایان هدف نهایی این برنامه را ارتقای سوادآموزی از مهارت‌های پایه به توانایی‌های نوین عنوان کرد و گفت: هدف نهایی آن است که سوادآموزی از آموزش مهارت‌های پایه فراتر رود و به مجموعه‌ای از توانایی‌های نوین همچون سواد دیجیتال، سواد رسانه‌ای، تفکر نقادانه، حل مسئله و زیست آگاهانه منجر شود. معرفی و توسعه سکوی ملی آموزش بزرگسالان، فرصتی برای پیوند ظرفیت‌های فناوری با تجربه و خرد انسانی است و موفقیت این برنامه به مشارکت فعال مدیران، کارشناسان، معلمان، آموزش‌دهندگان و همه کنشگران عرصه سوادآموزی وابسته است.