تشریح پنج عرصه برای گسترش فعالیت‌های تربیتی و فرهنگی دانش‌آموزان/ مدرسه باید زمینه‌ساز مسئولیت‌پذیری و نقش‌آفرینی دانش‌آموزان باشد

به گزارش پانا، صادق حسین‌زاده‌ملکی در ششمین نشست برخط با معاونان پرورشی و فرهنگی و مربیان امور تربیتی مدارس سراسر کشور که ۱۱ آبان برگزار شد، ضمن قدردانی از تلاش فعالان حوزه پرورشی در آغاز سال تحصیلی و اجرای برنامه‌های تربیتی، به تشریح محورهای فعالیت این حوزه در شرایط کنونی پرداخت.

بررسی ظرفیت نقش‌آفرینی دانش‌آموزان علاقه‌مند در برنامه‌های چهارشنبه‌ها، تشریح برنامه‌های فرهنگی و تربیتی مدارس برای یوم‌الله ۱۳ آبان و تبیین رهنامه راهبردی فعالیت‌های تربیتی و فرهنگی دانش‌آموزان و فرهنگیان، از جمله محورهای این نشست بود.

ضرورت بازگشت فعالیت‌های پرورشی به متن برنامه مدرسه

حسین‌زاده‌ملکی با اشاره به جایگاه فعالیت‌های پرورشی در نظام تعلیم و تربیت اظهار کرد: در دهه‌های گذشته، فعالیت‌های پرورشی در متن برنامه‌های مدرسه و فرایند یادگیری جایگاه پررنگ‌تری داشت، اما به‌تدریج در برخی موارد به فعالیت‌های فوق‌برنامه و گاه خارج از برنامه درسی محدود شد. ازاین‌رو، باید برای تقویت جایگاه تربیت در برنامه درسی و افزایش نقش تربیتی معلمان در جریان آموزش تلاش کرد.

وی با بیان اینکه تحقق این هدف نیازمند برنامه‌ریزی و فراهم‌کردن فرصت‌های عملی است، به ظرفیت پیش‌بینی یک روز پرورشی و ورزشی در مدارس اشاره کرد و افزود: چنین فرصتی می‌تواند زمینه مناسبی برای توسعه فعالیت‌های تربیتی و افزایش سهم فعالیت‌های پرورشی در برنامه مدرسه فراهم کند.

معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش‌وپرورش با تاکید بر تفاوت میان آموزش و پرورش گفت: در آموزش، انتقال محتوا و کسب شایستگی‌ها در کانون توجه قرار دارد، اما در فعالیت‌های پرورشی باید موقعیت‌هایی فراهم شود که دانش‌آموز در آن‌ها تجربه کند، مسئولیت بپذیرد و بتواند در محیط پیرامون خود اثرگذار باشد.

لزوم و اهمیت نقش‌آفرینی دانش‌آموزان

وی یکی از محورهای مهم فعالیت‌های پرورشی را فراهم‌کردن فرصت مشارکت واقعی دانش‌آموزان دانست و تصریح کرد: دانش‌آموزان نباید صرفا در جایگاه مخاطب یا حاضران نمادین برنامه‌ها قرار گیرند؛ بلکه باید متناسب با علاقه، توانایی و آمادگی خود، فرصت تجربه مسئولیت و اجرای فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی را داشته باشند.

حسین‌زاده‌ملکی گفت: از چهارشنبه ۱۳ آبان ماه به بعد، می‌توان به‌تدریج زمینه اداره و اجرای این برنامه‌ها را به دانش‌آموزانی سپرد که علاقه‌مندند متناسب با توانایی و استعداد خود نقش‌آفرینی کنند.

وی افزود: دانش‌آموزان علاقه‌مند می‌توانند در بخش‌های متعدد برنامه‌های فرهنگی، مشارکت داشته باشند. همچنین ظرفیت حضور و مشارکت آنان در فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی، برنامه‌های همدلی و مواسات و آموزش‌های متناسب با سن و توانایی‌شان قابل استفاده است.

معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش‌وپرورش تاکید کرد: هدف، فراهم‌کردن زمینه بروز توانمندی‌ها و مسئولیت‌پذیری دانش‌آموزان است؛ بنابراین باید به علاقه و انتخاب آنان توجه شود و فرصت مشارکت برای دانش‌آموزانی که تمایل به نقش‌آفرینی دارند، فراهم باشد.

اهمیت پیوند مدرسه، مسجد و محله

حسین‌زاده‌ملکی با اشاره به اهمیت محله‌محوری و مسجدمداری در فعالیت‌های تربیتی گفت: مدرسه نباید نهادی جدا از محیط اجتماعی پیرامون خود باشد؛ بلکه لازم است ارتباطی مؤثر و کاربردی با مسجد و محله برقرار کند و در شناسایی و پیگیری مسائل فرهنگی و اجتماعی محیط پیرامونی نقش داشته باشد.

معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش‌وپرورش همچنین با نقل خاطره‌ای از دیدار فعالان دانش‌آموزی با رهبر شهید در سال ۱۳۸۰، بر ضرورت اعتماد به توانمندی نوجوانان تاکید کرد.

ابلاغ رهنامه «در میدان حاضر» با پنج عرصه فعالیت

وی از ابلاغ رهنامه راهبردی فعالیت‌های تربیتی و فرهنگی دانش‌آموزان و فرهنگیان با شعار «در میدان حاضر» خبر داد و گفت: این رهنامه سوم آبان با امضای وزیر آموزش‌وپرورش ابلاغ شده است.

حسین‌زاده‌ملکی پنج عرصه اصلی این رهنامه را شامل خیابان، میدان و محله با محوریت مسجد؛ مدرسه به‌عنوان ستاد پشتیبانی فرهنگی و تربیتی؛ کلاس درس؛ فضای مجازی و رسانه و فضاهای پرورشی و ورزشی برشمرد.

وی با اشاره به پیش‌بینی ۹ محور موضوعی در این رهنامه، از جمله روایت حقیقت، روایت قهرمانان و روایت رهبری، افزود: برنامه‌های تربیتی و فرهنگی مدارس می‌تواند با توجه به این عرصه‌ها و محورها و متناسب با ظرفیت‌ها و شرایط هر مدرسه طراحی و اجرا شود.

معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش‌وپرورش فراهم‌کردن فرصت مشارکت برای دانش‌آموزان، معلمان و اولیا را از محورهای مهم اجرای این رهنامه دانست و بر توجه به علاقه، توانمندی و شرایط مخاطبان تاکید کرد.

۱۳ آبان؛ فرصتی برای بازخوانی رویدادهای تاریخ معاصر

حسین‌زاده‌ملکی در ادامه با اشاره به مناسبت ۱۳ آبان، بر اهمیت بهره‌گیری از ظرفیت برنامه‌های مدرسه برای آشنایی دانش‌آموزان با رویدادهای تاریخ معاصر ایران تاکید کرد.

وی بازخوانی مستند رویدادهای تاریخی، گفت‌وگو درباره زمینه‌ها و پیامدهای آن‌ها و تقویت شناخت تاریخی و قدرت تحلیل دانش‌آموزان را از محورهای قابل توجه برنامه‌های این مناسبت دانست.

حسین‌زاده ملکی مطالعه منابع تاریخی، از جمله کتاب «ایستگاه خیابان روزولت» را پیشنهاد کرد.

معرفی بسته‌های فرهنگی و محتوای قابل استفاده در مدارس

معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش‌وپرورش با اشاره به تولید و عرضه محصولات فرهنگی و تربیتی برای استفاده مدارس، از بسته‌های «ایرانمون» و از جمله «ایرانمون ۳» با عنوان «روایت مردی که تمام نمی‌شود» نام برد.

وی با بیان اینکه محصولات متنوعی در قالب بسته‌های نمایشگاهی، فایل‌های مجازی، کلیپ، موشن‌گرافی، انیمیشن، سرود، بازی و سرگرمی تولید شده است، گفت: این محتواها می‌توانند متناسب با نیاز مدرسه در کلاس درس، فضاهای پرورشی و برنامه‌های فرهنگی مورد استفاده قرار گیرند.

حسین‌زاده‌ملکی همچنین به ظرفیت پایگاه پرورشی به نشانی parvareshiran.ir اشاره کرد و توضیح داد: مدارس می‌توانند با مراجعه به این پایگاه و ثبت درخواست با اطلاعات مدرسه، از محصولات فرهنگی و تربیتی پیش‌بینی‌شده استفاده کنند. به گفته وی، امکان دریافت تعدادی از محصولات به‌صورت رایگان نیز برای مدارس در نظر گرفته شده است.

وی از بسته «اتاق فرمان» نیز به‌عنوان یکی از مجموعه‌های محتوایی برای ارائه و گفت‌وگوی دانش‌آموزی یاد کرد و بر استفاده از قالب‌های متنوع و متناسب با مخاطب نوجوان تاکید کرد. 

معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش‌وپرورش با اشاره به تولید سرودهای دانش‌آموزی، از جمله «ایران خدایی»، «باید برخاست»، «شبیه لاله‌ها»، «نسل زد» و «ایرانمون»، این آثار را از ظرفیت‌های قابل استفاده در فعالیت‌های فرهنگی و هنری مدارس برشمرد.

تشکل‌های دانش‌آموزی؛ بستری برای تجربه مسئولیت اجتماعی

وی با تاکید بر ظرفیت تشکل‌های دانش‌آموزی گفت: تشکل‌هایی مانند اتحادیه انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان، بسیج دانش‌آموزی، هلال‌احمر، پیشتازان، شوراهای دانش‌آموزی، همیار مشاور، یاریگران زندگی، هیئت‌های مدارس و دیگر گروه‌های دانش‌آموزی می‌توانند زمینه مناسبی برای رشد مهارت‌های اجتماعی، مسئولیت‌پذیری و فعالیت گروهی فراهم کنند.

حسین‌زاده‌ملکی افزود: باید از ظرفیت این مجموعه‌ها برای ایجاد فرصت‌های متنوع فعالیت و شناسایی استعدادهای دانش‌آموزان استفاده کرد تا هر دانش‌آموز بتواند متناسب با علاقه و توانایی خود در یک فعالیت سازنده حضور داشته باشد.

کانون‌های فرهنگی و تربیتی؛ پشتیبان فعالیت‌های مدرسه

وی به نقش کانون‌های فرهنگی و تربیتی در تکمیل فعالیت‌های مدارس اشاره کرد و گفت: این کانون‌ها می‌توانند با ارائه برنامه‌ها و بسته‌های متنوع فرهنگی، هنری و ورزشی، پشتیبان مدارس باشند.

حسین‌زاده‌ملکی با اشاره به بسته «تپش» اظهار کرد: بخشی از این بسته‌ها برای استفاده کانون‌ها پیش‌بینی شده است تا با همکاری مدارس، زمینه اجرای برنامه‌های پرورشی و ورزشی فراهم شود.

معاون پرورشی و فرهنگی وزیر آموزش‌وپرورش همچنین بر اهمیت برگزاری اردوهای بانشاط و برخوردار از محتوای تربیتی تاکید کرد و توسعه فرصت‌های فعالیت در فضاهای پرورشی و ورزشی را ضروری دانست.

«نقشینه»؛ بستری برای توسعه فرصت‌های فعالیت دانش‌آموزان

حسین‌زاده‌ملکی به برنامه «نقشینه» اشاره کرد و گفت: این برنامه از سال گذشته آغاز شده و در سال جاری نیز مورد بازنگری و به‌روزرسانی قرار گرفته است. نسخه جامع‌تر آن نیز در مسیر ابلاغ قرار دارد.

وی نقشینه را بستری برای توسعه جشنواره‌ها، مسابقات و فعالیت‌های فرهنگی و هنری مدارس دانست و افزود: هدف این است که دانش‌آموزان با سلیقه‌ها و استعدادهای مختلف بتوانند در فرصت‌هایی متنوع و در محیطی امن و مناسب، توانمندی‌های خود را نشان دهند.

حسین‌زاده ملکی، تقویت نقش مدرسه در تربیت اجتماعی، گسترش ارتباط مدرسه با مسجد و محله و فراهم‌کردن فرصت‌های متنوع برای مشارکت دانش‌آموزان را از محورهای مهم فعالیت‌های پرورشی برشمرد.