مسجد؛ خانه‌ای برای شکوفایی استعدادهای قرآنی و فرهنگی نسل نوجوان
تهران (پانا) – هجدهمین دوره مسابقات قرآنی «مدهامتان» با تأکید بر مسجد‌محوری، رقابت تیمی و پایبندی به استانداردهای فنی، در حال آماده‌سازی برای مرحله نهایی در همدان است. مسئولان برگزاری معتقدند این رویداد می‌تواند نمونه‌ای از همکاری مؤثر دستگاه‌های قرآنی کشور باشد.
«قره‌شیخلو»، رئیس ستاد عالی هماهنگی مسابقات قرآن کشور، در نشست خبری این دوره از مسابقات گفت: «با وجود دشواری‌ها و محدودیت‌ها، این دوره با انگیزه قرآنی مناسبی طراحی و مدیریت شده و امیدواریم مرحله نهایی هم با کیفیت مطلوب برگزار شود.»
وی همکاری ستاد برگزاری مسابقات و دبیرخانه ستاد عالی را نخستین ویژگی مهم این دوره دانست و افزود: «این تعامل باعث شده ظرفیت‌های دو مجموعه در کنار هم قرار گیرد و کیفیت فنی مسابقات بالاتر برود. این تجربه می‌تواند برای دیگر دستگاه‌های فعال در حوزه مسابقات قرآن الگو باشد.»
به گفته رئیس ستاد عالی، سالانه بیش از ۴۰ دستگاه در کشور برای کارکنان، خانواده‌ها یا مخاطبان خود مسابقات قرآنی برگزار می‌کنند و ارتباط آن‌ها با دبیرخانه ستاد می‌تواند سطح فنی این رویدادها را ارتقا دهد.
فاصله گرفتن از سلیقه‌محوری
قره‌شیخلو التزام به استانداردهای فنی را دومین ویژگی این دوره عنوان کرد و گفت مسابقات قرآنی هم مانند هر رویداد رقابتی دیگر به چارچوب و ضابطه مشخص نیاز دارد.
وی اظهار کرد: «گاهی در برخی رویدادها سلیقه مدیران بیش از ضوابط فنی اثر دارد، اما در این مسابقات تلاش شده مقررات مورد تأیید دبیرخانه ستاد عالی درست اجرا شود.»
وی رعایت این ضوابط را عاملی برای افزایش اعتماد شرکت‌کنندگان و ارتقای سطح حرفه‌ای مسابقات قرآنی کشور دانست.
بازگشت قرآن به مسجد
رئیس ستاد عالی هماهنگی مسابقات قرآن، مسجد‌محوری را یکی دیگر از نقاط قوت «مدهامتان» خواند و با اشاره به تجربه نسل خود گفت: «در دهه ۶۰ بسیاری از مسابقات قرآن خودجوش و در مساجد برگزار می‌شد و نوجوانان و جوانان از همین مسیر با فعالیت‌های قرآنی آشنا می‌شدند. کم‌کم این فضا کمرنگ شد و مسابقات بیشتر به رویدادهای سازمانی و دستگاهی تبدیل شد.»
وی احیای مسابقات مسجد‌محور را راهی برای بازگشت نوجوانان و جوانان به فعالیت‌های قرآنی و فرهنگی مساجد دانست.
رقابت تیمی؛ وجه تمایز «مدهامتان»
قره‌شیخلو با اشاره به گروهی بودن مسابقات، که از دوره گذشته آغاز شده است، توضیح داد در هر گروه افرادی با مهارت‌های گوناگون از جمله قاری، حافظ، قصه‌گو و مؤذن حضور دارند و امتیاز نهایی به عملکرد کل گروه تعلق می‌گیرد.
وی گفت: «بیشتر مسابقات قرآنی فردی است، اما اینجا افراد باید در قالب یک گروه فعالیت کنند و نتیجه برای کل مجموعه ثبت می‌شود. این موضوع در کنار رقابت قرآنی، تمرینی برای کار گروهی هم هست.»
استفاده از ظرفیت استان‌ها
رئیس ستاد عالی همچنین از به‌کارگیری داوران متنوع از نقاط مختلف کشور در مراحل استانی و نیمه‌نهایی خبر داد و گفت این رویکرد در مرحله نهایی نیز ادامه می‌یابد.
به گفته وی، «ظرفیت‌های قرآنی خوبی در استان‌ها وجود دارد که کمتر دیده می‌شوند و فرصت کمتری برای حضور در رویدادهای ملی پیدا می‌کنند. وقتی فعالیتی در سطح کشور انجام می‌شود، باید همه این ظرفیت‌ها به میدان بیایند و تمرکز فقط بر مرکز کشور نباشد.»
ملا‌نوری: مسجد باید قلب تپنده محله باشد
حجت‌الاسلام والمسلمین «ملا‌نوری» نیز در این نشست با قدردانی از دست‌اندرکاران مسابقات، بر ضرورت بازگشت مسجد به جایگاه محوری در فعالیت‌های قرآنی، فرهنگی، هنری، آموزشی و اجتماعی تأکید کرد.
وی با اشاره به حضور بیش از ۱۸۰۰ گروه در مراحل مختلف مسابقات گفت: «شکل‌گیری هر یک از این گروه‌ها حاصل تلاش مدیران کانون‌های فرهنگی هنری مساجد، مسئولان شهرستانی و استانی و فعالان قرآنی است که از سطح محله تا مرحله ملی در این رویداد نقش داشته‌اند.»
کانون‌ها مکمل مسجدند، نه جایگزین آن
ملا‌نوری نخستین محور سخنان خود را مسجد‌محوری عنوان کرد و گفت: «اصالت کار با مسجد است و کانون فرهنگی هنری باید مکمل مسجد و دستیار فرهنگی امام جماعت باشد.»
وی افزود هدف این نیست که کنار مسجد مرکزی مستقل ساخته شود و فعالیت فرهنگی از مسجد جدا شود، بلکه باید کارکردهای تاریخی مسجد دوباره تقویت شود.
وی با اشاره به نقش مساجد در پیروزی انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس گفت: «در مقاطعی از این ظرفیت غفلت شد، اما تحولات سال‌های اخیر دوباره اهمیت نقش محوری مسجد را یادآوری کرد.»
۲۸ هزار کانون فرهنگی هنری در کشور فعال است
به گفته ملا‌نوری، بیش از ۲۸ هزار کانون فرهنگی هنری مسجدی در کشور فعالیت می‌کنند و در حوزه‌های فرهنگ، کتاب‌خوانی، قرآن، هنر و رسانه مأموریت دارند.
وی ادامه داد: در حوزه هنر، سرود و نمایش از محورهای اصلی است و در حوزه رسانه هم مأموریت‌های تازه‌ای برای تربیت خبرنگاران مسجدی، ایجاد شبکه‌های رسانه‌ای و تولید محتوای مناسب تعریف شده است. به گفته وی، این مأموریت‌ها به مساجد دارای کانون محدود نیست و هدف، تقویت ظرفیت رسانه‌ای همه مساجد کشور است.
«مدهامتان»؛ مسابقه‌ای برای بچه‌های مسجد
ملا‌نوری درباره رویکرد دوره هجدهم گفت این رقابت‌ها مشخصاً برای اعضای کانون‌های فرهنگی هنری مساجد طراحی شده است. به گفته وی، از دوره هفدهم تمرکز بر حضور اعضای واقعی مساجد و تشکیل گروه‌های تیمی بوده و این رویه ادامه یافته است.
وی افزود با توجه به محدودیت‌های مساجد کوچک، امسال امکان انتخاب بخشی از اعضای تیم از مساجد همجوار در شرایط مشخص فراهم شده است، اما اصل بر این است که شرکت‌کنندگان از بدنه فعال مسجد باشند.
حرفه‌ای‌سازی فعالیت‌های مسجدی
این مسئول فرهنگی با تأکید بر ضرورت حرفه‌ای شدن فعالیت‌های مسجدی گفت نباید چنین تصور شود که کار حرفه‌ای فقط بیرون از مسجد انجام می‌شود و فعالیت هنری یا قرآنی در مسجد، سطحی و آماتور است.
وی اظهار کرد: «بسیاری از قله‌های قرآنی کشور مسیر خود را از همین مساجد و محافل قرآنی خانگی آغاز کرده‌اند و باید این ظرفیت حرفه‌ای دوباره به مسجد برگردد.»
ملا‌نوری با اشاره به استفاده از داوران شاخص و تعیین استانداردهای مشخص در «مدهامتان» افزود تلاش شده سطح داوری ارتقا یابد و شرکت‌کنندگان بر پایه شاخص‌های حرفه‌ای سنجیده شوند.
شوراهای تخصصی برای حوزه‌های فرهنگی و هنری
وی از تشکیل شوراهای فنی و علمی با حضور استادان و کارشناسان در حوزه‌هایی مانند تئاتر، رسانه و فعالیت‌های قرآنی خبر داد و تأکید کرد هر فعالیت هنری در مسجد باید متناسب با فضای آن طراحی شود.
به گفته وی، در حوزه موسیقی، قالب‌هایی مانند مناجات‌خوانی، سحرخوانی و چاوشی‌خوانی ظرفیت احیا و توسعه دارند و می‌توان آن‌ها را به شکل حرفه‌ای دنبال کرد.
مسجد؛ محل آموزش زندگی
ملا‌نوری در بخش دیگری از سخنان خود گفت: «مسجد باید محل آموزش زندگی باشد و فعالیتش به عبادت رسمی محدود نشود. باید در حوزه قرآن، ورزش، فعالیت اجتماعی، مشاوره، آموزش و دانش‌افزایی نقش داشته باشد و به قلب تپنده محله تبدیل شود.»
وی با اشاره به وجود حدود ۱۲ هزار کتابخانه در مساجد کشور گفت این ظرفیت برای پاسخ‌گویی به نیاز امروز خانواده‌ها و دانش‌آموزان، به تقویت منابع، فناوری و امکانات تازه نیاز دارد.
رسانه؛ ضرورت امروز مسجد
وی همچنین بر اهمیت رسانه تأکید کرد و گفت در شرایطی که اطلاعات نادرست به‌سرعت منتشر می‌شود و روایت‌های ناصحیح جای واقعیت را می‌گیرد، مسجد باید در این عرصه هم فعال باشد. به گفته وی، تربیت نیروهای رسانه‌ای و تولید محتوای دقیق می‌تواند بخشی از نقش جدید مسجد در جامعه امروز باشد.
رقابت گروهی و تقویت روحیه تعاون
ملا‌نوری تیمی بودن مسابقات را از نقاط قوت این دوره دانست و گفت رقابت گروهی علاوه بر جذابیت بیشتر، روحیه همکاری و زندگی جمعی را تقویت می‌کند.
وی با اشاره به تجربه دوره گذشته گفت: «شور و هیجانی که هنگام معرفی تیم‌های برگزیده در سالن شکل گرفت، نشان داد فعالیت قرآنی می‌تواند برای نوجوانان و جوانان به تجربه‌ای زنده، اجتماعی و جذاب تبدیل شود.»
وی در پایان تأکید کرد: «فعالیت فرهنگی و هنری نباید به امری محدود و فانتزی برای گروهی خاص تبدیل شود، بلکه باید در متن زندگی مردم باشد؛ به‌گونه‌ای که دانش‌آموز، دانشجو، کشاورز، کاسب و معلم در کنار زندگی روزمره، با قرآن، فرهنگ و هنر هم ارتباط مستمر داشته باشند.»
مرحله نهایی هجدهمین دوره مسابقات قرآنی «مدهامتان» در شهر همدان برگزار می‌شود.
رها اردشیری
ارسال دیدگاه