پاسخ آمریکا به طرح ایران ناکافی و ناقص بود/ ایران برای تأمین منافع ملی از مسیر دیپلماسی جدی است

«اسماعیل بقایی» سخنگوی وزارت امور خارجه در ابتدای نشست خبری روز سه‌شنبه ۲۸ مهرماه با اصحاب رسانه گفت: نشست، امروز را مزین به نام دو شهید می‌کنیم. دو مادر، دو خواهر و دو دختر ایرانی از جامعه بانوان فعال اجتماعی استان سیستان و بلوچستان بودند. مادرکشی و خواهر‌کشی بدترین جنایت در حق یک کشور و جامعه است. دکتر نصرت افتخاری و افسانه عقیلا از بانوان فعال استان بودند و مادر چند فرزند که زندگی خود را وقف پیشرفت جامعه کرده بودند. شهادت این دو بانوی ایرانی را به بانوان و مادران و دختران ایران به ویژه مردم سیستان و بلوچستان تسلیت می‌گویم.

وی ادامه داد: دو هفته گذشته، فعالیت‌های زیادی در حوزه دیپلماسی انجام شد و رئیس‌جمهور دیدارهای متعددی داشت و وزارت خارجه نیز در نشست‌های مختلفی شرکت کرد. همزمان شاید تنش‌ها در منطقه هستیم و لازم است به عنوان وظیفه خودمان، از نسل‌کشی در غزه یاد کنیم. اشغالگری فلسطین و توسعه‌طلبی رژیم صهیونیستی، عامل اصلی مشکلات منطقه ماست. نشست سازمان همکاری‌های اسلامی به عنوان سازمانی که با فلسفه حمایت از فلسطین تشکیل شده بود، از این حیث بسیار اهمیت داشت.

نباید میان میدان جنگ ‌و میدان دیپلماسی برای احقاق حق ملت ایران ‌تفکیک قائل شد‌

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش‌ که «با توجه به تجربه پیمان‌شکنی‌های مکرر آمریکا و پایبند نبودن هیئت حاکمه این کشور به تعهدات خود، اساساً چه اصراری بر مذاکره با این کشور وجود دارد و مذاکره با آن چه فایده‌ای دارد؟ وزارت امور خارجه هم‌زمان چه مسیری را برای خاتمه جنگ و ایجاد آرامش در منطقه دنبال می‌کند؟» گفت: ما بر هیچ چیزی اصرار نداریم، جز تأمین منافع ملی ایران. آنچه برای ما اصل است، صیانت از منافع و امنیت ملی ایران است. دغدغه و موضع ما، ایران است؛ چه از طریق دیپلماسی و چه از طریق دفاع.

وی ادامه داد: در رابطه با آمریکا، بله، سابقه پیمان‌شکنی این کشور بسیار روشن است. اگر همین دو سال اخیر را ملاحظه کنید و سپس به سال ۲۰۱۸ برگردید، می‌بینید که این کشور از آن زمان تاکنون مدام عهد و پیمان خود را نقض کرده است. اما ما به‌عنوان دستگاه دیپلماسی مجاز نیستیم صرفاً به دلیل تجارب تلخ گذشته، در انجام وظیفه خود کوتاهی کنیم. ما موظف هستیم برای تأمین منافع ملی ایران، از هر ابزاری که در دسترس داریم، استفاده کنیم. در این چارچوب، دیپلماسی خود بخشی از دفاع و بخشی از مبارزه ماست. نباید میان میدان جنگ و مبارزه از یک سو و میدان دیپلماسی برای احقاق حق ملت ایران از سوی دیگر، تفکیک قائل شد.

بقائی خاطرنشان کرد: اگر در پیشبرد دیپلماسی تعلل کنیم، حتماً مردم خودمان و افکار عمومی خواهند گفت که شما جدی نبودید و جنگ را انتخاب کردید. بنابراین، اگر کمترین احتمالی بدهیم که ممکن است از طریق دیپلماسی بتوانیم مانع تشدید تنش شویم، حتماً باید این مسیر را طی کنیم.

‌سفر لاوروف در چارچوب رایزنی‌های مستمر دو کشور انجام شد

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سؤالی درباره شایعات مطرح شده در خصوص سفر لاوروف به تهران و اینکه ادعا شده تمرکز این سفر مذاکرات ایران و آمریکا بوده و آیا در خصوص غنی‌سازی گفت‌وگو شده؟ گفت: خیر ما از مواضع اصولی خود مطلقا عدول نکردیم. چون مواضع ما در راستای منافع ملی ایران است. سفر لاوروف در چارچوب رایزنی‌های مستمر دو کشور است. این سفر از مدت‌ها قبل در دستورکار بود.

وی افزود: در جریان دیدار، تمرکز ما روی همه موضوعاتی بوده که در راستای تأمین منافع ملی دو کشور قرار دارد و طبیعی است در خصوص مسائل منطقه از جمله اوکراین، خلیج فارس و ... صحبت شود و بحث هسته‌ای هم در این مباحث مطرح شد. روسیه همیشه اعلام کرده که هر کاری بتواند برای کاهش تنش انجام می‌دهد و ما از رویکرد مثبت و سازنده روسیه در این موضوع تقدیر کردیم.

ایران مانع تصویب دو بند در قطعنامه سازمان همکاری اسلامی شد/ نباید بخشی از جامعه اسلامی را برچسب‌گذاری کنیم

 سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش‌ که «وزیران امور خارجه سازمان همکاری اسلامی قطعنامه‌ای با عنوان همبستگی با عربستان سعودی در برابر تجاوزهای حوثی‌های یمن تصویب کرده‌اند، موضع جمهوری اسلامی ایران با توجه به سخنان وزیر خارجه در حاشیه این اجلاس در بغداد و تاکید بر تحفظ در برابر قطعنامه و حتی اعلام مخالف، چه خواهد بود؟» گفت: باید قطعنامه را از بیاینه بغداد‌ تفکیک کرد. مهم‌ترین مصوبه شورای وزیران سازمان همکاری اسلامی در نشست بغداد، بیانیه پایانی است که معمولاً با اجماع تصویب می‌شود. آنچه حدود یکی دو ساعت پیش از تصویب بیانیه مطرح شد، این بود که نباید مواردی در متن بیانیه درج شود که موجب تفرقه میان کشورهای اسلامی شود. مشخصاً منظور، موضوع یمن بود.

وی ادامه داد: اینکه در یک نشست اسلامی، بخشی از جامعه اسلامی را برچسب‌گذاری کنیم، با فلسفه تشکیل سازمان همکاری اسلامی و آرمان وحدت و انسجام اسلامی مغایرت دارد. ما بارها بر این موضوع تأکید کردیم و در نهایت نیز مانع از درج دو بند مشخص درباره یمن شدیم؛ بندهایی که از ادبیاتی برخوردار بودند که از نظر ما به هیچ عنوان در راستای مصالح  امت اسلامی نبود.

بقائی خاطرنشان کرد: ما بارها تأکید کرده‌ایم که مسئله یمن باید از طریق گفت‌وگو و مصالحه میان عربستان و یمن حل‌وفصل شود. مردم یمن بیش از یک دهه تحت محاصره‌ای غیرقانونی و غیرانسانی قرار داشته‌اند و نمی‌توان با توسل به زور و استفاده از قوای نظامی، مسئله یمن را حل کرد.

وی افزود: درباره قطعنامه‌ای که به آن اشاره کردید نیز مخالفت خود را اعلام کردیم؛ زیرا محتوای آن، همان‌طور که توضیح دادم، به هیچ عنوان در راستای منافع امت اسلامی نبود. افزون بر این، رویه‌ها و آیین کار سازمان نیز در این زمینه رعایت نشده بود. قاعدتاً چنین قطعنامه‌هایی باید از قبل مورد بحث و بررسی قرار گیرند، اما این موضوع در روز دوم در حین نشست مطرح شد. انتظار داشتند که با اجماع تصویب شود که مقدور نبود. مخالفت خود را اعلام کردیم و از نظر ما این قطعنامه مصوبه سازمان تلقی نمی‌شود چون ایین کار سازمان رعایت نشده است.

توقف تردد در مرزهای ایران و پاکستان به مسائل فنی مربوط است و قطعا رفع می‌شود

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره علت تداوم توقف تردد در گذرگاه‌های مرزی ایران و پاکستان و گمانه‌زنی‌ها درباره انگیزه اسلام‌آباد از این اقدام گفت: اجازه بدهید از قضاوت و نیت‌خوانی پرهیز کنیم. آنچه به ما اعلام شده، وجود برخی مسائل فنی است که برای رفع آن‌ها تلاش می‌کنند. می‌دانید که صادرات از طرف ما ادامه دارد و در طرف مقابل، تردد متوقف شده است.

بقایی با اشاره به روابط دوستانه ایران و پاکستان اظهار کرد: رابطه ما با پاکستان رابطه‌ای ممتاز با پیشینه‌ای بسیار مهم است. ایران نخستین کشوری بود که پاکستان مستقل را به رسمیت شناخت و از آن زمان، روابط دوستانه‌ای میان دو کشور برقرار بوده است. اکنون نیز می‌توان گفت که در یکی از فرازهای روابط دوجانبه قرار داریم و هر دو کشور مصمم هستند این دوستی و رابطه خوب را ارج بنهند.

وی ادامه داد: در حوزه‌های مردمی، تجارت و بازرگانی نیز به‌تبع روابط خوب سیاسی دو کشور، طی سال‌های اخیر شاهد اوج‌گیری روابط بوده‌ایم. از این جهت، گسترش روابط دو کشور به نفع هر دو ملت است و خوشبختانه رهبران دو کشور نیز در این زمینه ثابت‌قدم بوده‌اند.

سخنگوی وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: قطعاً این موضوع را حل خواهیم کرد. دوستان پاکستانی از همان ابتدا به ما اعلام کردند که برخی مسائل فنی و به‌روزرسانی‌های فنی وجود دارد که باید انجام شود و آن‌ها در حال رفع این مسائل هستند.

بقائی افزود: طی روزهای اخیر، این موضوع هم در تماس‌های تلفنی مطرح شده است و هم در صورت سفر مقام‌های پاکستانی به ایران یا سفر مقام‌های ایرانی به اسلام‌آباد، حتماً در اولویت گفت‌وگوهای ما قرار خواهد داشت.

بازنشر موضع قطر درباره حملات ایران جای گله ندارد

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره واکنش قطر به بازنشر موضع این کشور درباره اهداف حملات ایران و اتهام برخورد گزینشی به تهران گفت: ما با قطر مراودات خوبی داریم. درباره موضوعی که اشاره کردید، گزینش این موضع از سوی ما نشانه حسن نیت است. ما کار نادرستی نکردیم که موضعی را که قطری‌ها صادقانه بیان کرده بودند، برجسته کردیم.

وی ادامه داد: قطری‌ها در یک سند رسمی اعلام کرده بودند که ضربات دفاعی ایران صرفاً علیه اهداف نظامی و پایگاه‌های نظامی آمریکا بوده است. باید خوشحال باشند که اولاً خودشان این موضوع را بیان کرده‌اند و ثانیاً ما به‌جای برجسته کردن برخی اتهام‌های ناروا، یک موضع واقعی و صادقانه را که از سوی آنها مطرح شده بود، انتخاب و بازنشر کردیم. فکر نمی‌کنم این موضوع جای گله داشته باشد.

ایران در قبال کشورهای منطقه بزرگوارانه رفتار کرده است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «شاهد برگزاری نشست وزیران امور خارجه شورای همکاری خلیج فارس در منامه بودیم که در پایان آن بیانیه‌ای صادر شد. در این بیانیه، ادعاهایی علیه ایران مطرح و بر لزوم پرداخت خسارات از سوی ایران تأکید شد. همچنین، خواستار رسیدگی به موضوع هسته‌ای ایران و ازسرگیری گفت‌وگوهای ایران و آمریکا شدند. موضع ایران درباره رویکرد کشورهای حاشیه خلیج فارس چیست؟» گفت: انتظار ما این است که مقام‌های کشورهای حوزه خلیج فارس در این خرده فرمایشات کمی تأمل کنند. ما تجربه بسیار تلخی را پشت سر گذاشته‌ایم. تکرار گزاره‌هایی که بارها مطرح شده‌اند، نه نشان‌دهنده حسن نیت است و نه با اصول حسن همجواری سازگاری دارد؛  کمکی به ایجاد اعتماد میان ایران و کشورهای حوزه خلیج فارس نمی‌کند.

وی افزود: ایران در قبال اتفاقاتی که رخ داد، واقعاً بزرگوارانه رفتار کرده است. ما می‌دانیم و خود آن کشورها نیز می‌دانند که از قلمرو و امکانات آنها برای تجاوز نظامی علیه ایران استفاده شد یا سوءاستفاده صورت گرفت. این یک ادعا نیست؛ بلکه موضوعی است که طرف متجاوز، یعنی آمریکا، در بالاترین سطح به آن اذعان کرده است. مقام‌های آمریکایی از کشورهای حاشیه خلیج فارس نام برده و به دلیل نقش آنها در کمک به تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، از آنها تجلیل کرده‌اند.

بقائی خاطرنشان کرد: این واقعیت را باید در نظر داشته باشند. اینکه ضربات دفاعی ایران علیه پایگاه‌ها و امکاناتی را که برای حمله به ایران مورد استفاده قرار می‌گرفتند، به‌عنوان تجاوز نظامی ایران معرفی کنند، تأثیری بر واقعیت امر نخواهد داشت. ما همواره تأکید کرده‌ایم و باز هم تکرار می‌کنیم که خواهان حسن همجواری با کشورهای حوزه خلیج فارس هستیم؛ اما شرط روشن آن این است که اجازه ندهند از قلمرو و امکاناتشان برای تعرض به یک کشور همسایه و مسلمان استفاده شود.

از برگزاری نشست مشترک ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس حمایت می‌کنیم

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ابتکار عراق برای برگزاری نشست مشترک ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس و آمادگی تهران برای عملیاتی شدن این پیشنهاد گفت: ما همواره برای گفت‌وگو و تعامل با کشورهای منطقه آمادگی داشته‌ایم. آخرین مورد نیز پیشنهاد برگزاری نشست سلاله بود که دیگران در آخرین لحظات مانع برگزاری آن شدند.

وی افزود: پیشنهاد برگزاری نشست مشترک کشورهای حاشیه خلیج فارس به‌علاوه ایران و عراق، از مدت‌ها قبل مطرح بوده است. یک مورد از این نشست‌ها نیز در حاشیه یکی از نشست‌های مجمع عمومی سازمان ملل متحد برگزار شد. دوستان عراقی همواره این ایده را پیگیری کرده‌اند و ما نیز از آن حمایت کرده‌ایم.

سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: همچنان معتقدیم این پیشنهاد خوبی است و به‌طور کلی از هر گام و پیشنهادی که در راستای تقویت اعتماد میان کشورهای منطقه باشد، حمایت می‌کنیم

کشورهای منطقه باید به دور از فشارهای آمریکا به سازوکار امنیتی قابل اتکا دست یابند

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «نظر وزارت امور خارجه درباره پیشنهاد روسیه برای مشارکت کشورهای منطقه خلیج فارس، اردن و اعضای دائم شورای امنیت در تأمین امنیت خلیج فارس و تنگه هرمز چیست؟» گفت:  بحثی که درباره پیشنهاد روسیه مطرح شد، در رسانه‌ها تقطیع شد. موضوعی که روسیه مطرح کرده بود، این بود که ایران، چین و روسیه هرکدام طرح‌هایی را برای امنیت جمعی و تأمین امنیت در منطقه خلیج فارس ارائه کرده‌اند و روسیه نیز پیگیر این موضوع است.

وی ادامه داد: می‌دانیم که روسیه از چند سال قبل پیشنهادهایی را برای تقویت سازوکارهای امنیت جمعی در منطقه خلیج فارس و به‌طور کلی غرب آسیا مطرح کرده است و این موضوع را در فرصت‌های مناسب پیگیری می‌کند. اصل اینکه کشورهای منطقه برای تأمین امنیت خود باید به کشورهای همین منطقه متکی باشند، نه بازیگرانی که نشان داده‌اند هیچ ارزش و اهمیتی برای امنیت واقعی کشورهای منطقه قائل نیستند و تنها دغدغه‌شان تأمین امنیت طرف متجاوز و توسعه‌طلب است، مورد تأیید ماست.

بقائی تاکید کرد: تحقق این هدف مستلزم آن است که کشورهای منطقه فرایند اعتمادسازی را با یکدیگر آغاز کنند و بتوانند به دور از فشارهای خارجی و اعمال نفوذ آمریکا و دیگر طرف‌هایی که هیچ وقعی به امنیت کشورهای منطقه نمی‌نهند، به یک سازوکار امنیتی قابل اتکا دست پیدا کنند.

امیدواریم موضوع حجاب در جمهوری آذربایجان با احترام به حقوق اساسی مردم حل شود

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره موضع جمهوری اسلامی ایران در قبال محدودیت‌های اعمال‌شده درباره حجاب در جمهوری آذربایجان و علت اعلام نشدن موضع رسمی از سوی تهران گفت: مردم آذربایجان مردمی رشید و بصیر هستند و درباره صیانت از باورها و اعتقادات خود، از جمله موضوع حجاب که هم برای ما و هم برای مردم جمهوری آذربایجان و دیگر مسلمانان اهمیت دارد، خودشان تشخیص می‌دهند که چگونه و به بهترین نحو، با در نظر گرفتن مصالح کشورشان، صدای خود را به گوش دولت برسانند.

وی افزود: امیدواریم در کشوری که روابط خوبی با آن داریم و پیوندهای برادری و مودت میان دو کشور نیازی به توضیح ندارد، این موضوع در فضایی مبتنی بر تفاهم، با در نظر گرفتن ارزش‌های مشترک و احترام به حقوق اساسی مردم، حل‌وفصل شود.

لازمه امنیت منطقه‌ای، احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی کشورهاست

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «وزارت امور خارجه قطر اعلام کرده است که هرگونه توافق با ایران باید نگرانی‌های امنیتی همه طرف‌ها، به‌ویژه کشورهای حاشیه خلیج فارس، را برطرف کند و منطقه نیز به یک چارچوب امنیتی جدید نیاز دارد. در نشست شورای وزیران سازمان همکاری اسلامی نیز موضوع تأمین امنیت منطقه و دیدگاه‌های کشورهای حاشیه خلیج فارس مطرح شد. موضع ایران درباره هرگونه ابتکار یا پیشنهاد برای ایجاد ترتیبات امنیتی جدید در منطقه چیست؟» گفت:  اتفاقاً مطالبه ما از کشورهای منطقه نیز همین است. اگر در ایجاد یک سازوکار امنیتی منطقه‌ای جدی هستند، نخستین گام این است که مانع سوءاستفاده طرف‌های خارج از منطقه از قلمرو خود برای تهدید و حمله به کشورهای دیگر شوند. اصل کلیدی در این زمینه، حسن همجواری میان کشورهاست که لازمه آن، احترام متقابل به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر است.

وی افزود: در شرایطی که این کشورها میزبان طرف متجاوز هستند؛ طرفی که عملاً از خاک و پایگاه‌های نظامی این کشورها برای حمله به کشوری دیگر سوءاستفاده کرده است، واقعاً نمی‌توان از حسن همجواری سخن گفت.

آمریکا هیچ قدر و منزلتی برای ابتدایی‌ترین موازین حقوق بین‌الملل قائل نیست

‌سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسشی درباره اقدام پنتاگون در به‌تعویق‌انداختن انتشار گزارش داخلی مربوط به حمله به مدرسه میناب که به نوعی سفیدشویی و تطهیر جنایات صورت‌گرفته در میناب است، گفت: این موضوع را خیلی جدی نگیرید؛ نه تحقیقاتشان را و نه به‌تعویق‌انداختن انتشار نتایج آن را. مگر قرار است ملاک توصیف یک جنایت، نظر طرفی باشد که خودش مرتکب آن جنایت شده است؟

وی ادامه داد: آمریکا فقط در میناب، لامرد و سیریک مرتکب جنایت نشد. از نظر ما و از منظر حقوق بین‌الملل، نه صرفاً از دیدگاه ایران، کل اقدامات نظامی و حملاتی که طی جنگ ۴۰روزه و پس از آن انجام شد، به دلیل ارتکاب جنایت تجاوز، جنایت محسوب می‌شود. از منظر بین‌المللی نیز اینکه آمریکا حتی حاضر نیست درباره یک جنایت محرز که بدون تردید عامدانه و حساب‌شده بود و با این هدف صورت گرفت که در همان ساعات نخست، حداکثر رعب و وحشت را در دل ایرانیان ایجاد کند و اراده مستحکم آنان را برای دفاع از ایران تضعیف کند؛ حتی در حد لفظی مسئولیت بپذیرد، خود گواه دیگری بر این واقعیت است که با طرفی قانون‌شکن مواجه هستیم که هیچ قدر و منزلتی برای ابتدایی‌ترین موازین حقوق بین‌الملل قائل نیست.

بقائی خاطر نشان کرد: خودداری از حمله به غیرنظامیان، اصلی اساسی است که اتفاقاً کشورهای غربی نیز بر آن تأکید کرده‌اند. البته ریشه این اصل به صدها سال قبل و به فرهنگ ایرانی و اسلامی بازمی‌گردد؛ فرهنگی که در آن، احترام به غیرنظامیان در زمان جنگ یک اصل است. با این حال، کشورهای غربی پس از فجایعی که در جریان دو جنگ جهانی شاهد آن بودند، خود نیز این قواعد را تدوین کردند؛ اما اکنون حاضر نیستند حتی به قواعدی که خود بر آنها تأکید داشته‌اند، پایبند بمانند. این مسئله بسیار معنادار است.

 مدافعان ایران آماده دفع هرگونه شرارت از سوی متجاوزان هستند 

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «برخی منابع عبری‌زبان گزارش داده‌اند که مقام‌های اسرائیلی در دیدارهایی با برخی طرف‌های منطقه‌ای، احتمال وقوع جنگ علیه ایران را بررسی کرده‌اند. موضع ایران در این خصوص چیست؟» گفت: ما با این احتمال زندگی می‌کنیم و شب و روز با آن مواجه هستیم. همین الان که با شما صحبت می‌کنیم، در شرایط صلح قرار نداریم. وقتی محاصره دریایی ما ادامه دارد و مرتباً ملت ایران را از جهات مختلف تهدید می‌کنند، طبیعی است که موظف باشیم هر احتمالی را در هر لحظه مدنظر قرار دهیم.

وی افزود: با این حال، خیالمـان راحت است که مدافعان ایران، با درس گرفتن از تجارب دو سال گذشته، با توکل بر خدا و با اتکا به پشتوانه مردمی، آماده دفع هرگونه شرارت از سوی متجاوزان هستند.

حل ریشه‌ای بحران سوخت در اروپا مستلزم پایان تجاوز به ایران است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات رئیس‌جمهور فرانسه مبنی بر ارتباط اعتراضات و ناآرامی‌های داخلی این کشور با جنگ ایران و وضعیت تنگه هرمز گفت: واقعیتی در این سخنان نهفته است و آن اینکه «این جهان کوه است و فعل ما ندا». آنچه خودشان انجام داده‌اند یا در انجام آن قصور ورزیده‌اند، تبعاتی دارد که باید بپذیرند.

وی افزود: فرانسه به‌عنوان عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد، بر اساس حقوق بین‌الملل متعهد بود در برابر تجاوز نظامی آشکار آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران موضع بگیرد؛ اما متأسفانه شاهد بودیم که این کشور و برخی دیگر از کشورهای اروپایی، آشکارا یا به‌صورت تلویحی از این تجاوز حمایت کردند.

بقائی ادامه داد: پیام مشهور ردوبدل‌شده میان رؤسای جمهور آمریکا و فرانسه را فراموش نکرده‌ایم که در آن گفته شده بود می‌توانیم کارهای عظیمی درباره ایران انجام دهیم. از همان زمان این تصور تقویت شد که فرانسه در جریان طراحی آمریکا و رژیم صهیونیستی برای حمله به ایران قرار داشته است.

سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار کرد: اگر در این سخنان صداقتی وجود دارد و مشکلات داخلی فرانسه و دیگر کشورهای اروپایی ناشی از افزایش قیمت سوخت است و افزایش قیمت سوخت نیز به بحران در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز بازمی‌گردد، پس مسئولیت دارند که برای حل ریشه‌ای این مشکل اقدام کنند.

وی تأکید کرد: ریشه مشکل، تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و تداوم محاصره دریایی ایران است. باید رابطه علت و معلول را به‌درستی دید. این بخشی از قانون خلقت است؛ نمی‌توان در برابر بی‌عدالتی و ظلم بی‌تفاوت بود یا از آن حمایت کرد و در عین حال انتظار داشت از تبعات آن در امان ماند.

‌سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حضور ایران در اجلاس آتی همکاری‌های آسیا و اقیانوسیه و اینکه آیا در حاشیه این اجلاس، مذاکرات یا گفت‌وگوهایی با طرف آمریکایی انجام می‌شود؛ گفت:  ما چرا باید در این اجلاس شرکت کنیم؟ تا جایی که اطلاع دارم، اصلاً عضو این سازمان نیستیم.

مانع پیشرفت مذاکرات، زیاده‌خواهی آمریکاست

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره مانع اصلی پیشرفت مذاکرات میان ایران و آمریکا، این عامل را زیاده‌خواهی آمریکا دانست.

سازمان ملل برای بازداشتن آمریکا از اقدامات ناامن‌ساز در تنگه هرمز اقدام کند

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره پیشنهاد سازمان ملل متحد برای تسهیل عبور محموله‌های کود شیمیایی از تنگه هرمز با هدف جلوگیری از اختلال در تأمین مواد اولیه کشاورزی و زنجیره تولید غذا گفت: از مدت‌ها قبل چنین بحث‌هایی مطرح بوده است. ما همواره از مباحث بشردوستانه حمایت کرده‌ایم و تلاش کرده‌ایم برای انتقال محموله‌هایی با ماهیت بشردوستانه کمک کنیم.

وی افزود: با این حال، مشکل را باید به‌صورت ریشه‌ای حل کرد. علت ناامنی در تنگه هرمز روشن است و آن، تداوم اقدامات مداخله‌جویانه و تجاوزکارانه آمریکا است.

سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: سازمان ملل متحد به‌عنوان نهادی که مسئولیت روشنی در صیانت از صلح و امنیت بین‌المللی دارد، قاعدتاً اگر خواهان حل اصولی این موضوع است، باید برای بازداشتن آمریکا از تداوم اقدامات ناامن‌ساز خود در تنگه هرمز و خلیج فارس کمک کند

ایران هیچ‌گاه به دنبال سیطره‌طلبی در منطقه نبوده است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آیا ایران به‌دنبال تبدیل‌شدن به قدرت هژمون در منطقه است؟ اگر چنین هدفی ندارد، پاسخ ایران به ادعای برخی کشورهای عربی مبنی بر اینکه در صورت تضعیف‌نشدن ایران، این کشور به آن‌ها حمله خواهد کرد، چیست؟» گفت:  موضوع مثل روز روشن است؛ ایران هیچ‌گاه به دنبال سیطره‌طلبی در منطقه نبوده است. اساساً باید بررسی کرد که اصطلاح «هژمونی» از کجا وارد ادبیات منطقه شده است. ما به‌عنوان کشوری که در این منطقه ریشه داریم، نیازی به اعمال زور برای سلطه بر کشورهای دیگر نداریم.

وی ادامه داد: رویکرد ایران همواره مبتنی بر همکاری و تعامل بوده است. ما معتقدیم که هیچ طرفی در منطقه نه می‌تواند و نه باید در مسیر هژمون‌شدن، به معنای سیطره بر کشورهای دیگر از طریق قلدری، حرکت کند. چنین مسیری را به هیچ عنوان تأیید نمی‌کنیم. اگر ایران در دفاع از خود مصمم است و در پاسخ به تجاوز نظامی بیگانگان با جدیت عمل می‌کند، به این معنا نیست که سودای سیطره‌طلبی بر منطقه را دارد.

بقائی خاطرنشان کرد: تنها طرفی که در منطقه ما به دنبال توسعه‌طلبی است و این رویکرد را نیز پنهان نمی‌کند و از تعابیری مانند «اسرائیل بزرگ» استفاده می‌کند، رژیم صهیونیستی است. دلیل این رویکرد نیز ترس است. طرفی که در این منطقه ریشه ندارد، از طریق زور، نسل‌کشی و کشتار به دنبال آن است که کل منطقه را مطیع خود کند. بنابراین، به کشورهای منطقه توصیه می‌کنیم به هیچ عنوان مقهور و مغلوب آدرس‌های غلط نشوند. ایران دوست همه کشورهای منطقه است.

مداخله بیشتر کشورهای اسلامی در جنگ یمن، اوضاع را پیچیده‌تر می‌کند

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره گزارش‌های ضدونقیض از احتمال حمایت نظامی مصر از عربستان در جنگ یمن و دعوت شیخ الازهر به توقف درگیری‌ها و تشکیل کمیته میانجی‌گری اسلامی، و اینکه آیا در تماس‌های مستمر وزیران امور خارجه ایران و مصر، از جمله دیدار سیدعباس عراقچی با همتای مصری خود در حاشیه اجلاس سازمان همکاری اسلامی، این موضوع و راه‌های پایان جنگ مطرح شده است، گفت: موضوع یمن در همه گفت‌وگوها، اعم از رایزنی با وزیران امور خارجه کشورهای اسلامی و گفت‌وگو با دبیرکل سازمان همکاری اسلامی، مطرح شد.

وی افزود: امنیت و ثبات در شبه‌جزیره عربستان برای ما و همه کشورهای منطقه اهمیت دارد؛ با این حال، هرگونه مداخله بیشتر را به نفع صلح و امنیت منطقه نمی‌دانیم و معتقدیم که این اقدام صرفاً وضعیت را پیچیده‌تر خواهد کرد.

سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: بر این باوریم که مسئله یمن باید از طریق گفت‌وگو و بر مبنای نقشه راهی که چند سال قبل درباره آن تفاهم شد، حل‌وفصل شود.

وی ادامه داد: آقای دکتر عراقچی در گفت‌وگو با همتای مصری خود، مواضع ایران را به‌صراحت بیان کردند و تأکید شد که هرگونه مداخله بیشتر کشورهای اسلامی در این وضعیت، نه‌تنها به بهبود اوضاع کمک نمی‌کند، بلکه قطعاً شرایط را دشوارتر خواهد کرد.

بدون توجه به لفاظی‌های دیگران، روابط با روسیه و چین را پیش می‌بریم

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «در حالی که آقای عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، همکاری‌های تهران و مسکو را در نزدیک‌ترین سطح در طول تاریخ روابط دو کشور ارزیابی می‌کنند، دونالد ترامپ مدعی شده است که روسیه و چین کمک چندانی به ایران نمی‌کنند و حمایت آن‌ها صرفاً لفظی است. آیا مسکو و پکن صرفاً از درگیری ایران و آمریکا برای تأمین منافع ژئوپلیتیکی خود استفاده می‌کنند یا در عمل نیز به ایران کمک کرده‌اند؟» گفت: 

وی ادامه داد: من قرار نیست درباره لفاظی‌های مقام‌های آمریکایی در خصوص روابط دوجانبه ایران با دوستانش اظهارنظر کنم. شما نمی‌توانید مانع شوید که مقام‌های آمریکایی درباره هر موضوعی صحبت کنند؛ این به خودشان مربوط است. گاهی وقت‌ها هم اجازه بدهیم در توهمات خودشان بمانند. آنچه محرز است، این است که روابط ایران با روسیه و چین بر مبنای منافع متقابل شکل گرفته است. ما ساده‌انگار نیستیم و می‌دانیم که همه کشورها منافع خودشان را دارند. در عین حال، ما نیز منافع متقابل خود را با روسیه و چین تعریف کرده‌ایم.

بقائی خاطرنشان کرد: قراردادها و توافق‌هایی که با این دو کشور داریم، مشخص است و بدون توجه به لفاظی‌های دیگران، مصمم هستیم روابطمان را ان‌شاءالله به پیش ببریم.‌

بیانیه مشترکی میان روسیه و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس صادر نشده است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره بیانیه مشترک روسیه با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس که نکات منفی علیه ایران در آن بوده است؛ گفت:  این هم جز خبرسازی‌هاست. اساساً نشست وزیر امور خارجه روسیه با وزرای امور خارجه کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، بیانیه مشترکی نداشته است. بیانیه‌ای که درباره آن صحبت می‌شود، بیانیه خود کشورهای شورای همکاری خلیج فارس است که در آن نکاتی درباره ایران مطرح شده است. همین‌جا نیز این سؤال مطرح شد و من به آن پاسخ دادم. بنابراین، اساساً بیانیه مشترکی میان روسیه و کشورهای حاشیه خلیج فارس صادر نشده است

در پاسخ به پرسشی درباره منافع چین از جنگ ایران: اگر رقیب اشتباه می‌کند، مانعش نشوید

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره این تحلیل که چین و در مرتبه بعدی روسیه، برندگان اصلی جنگ‌های تحمیلی علیه ایران هستند و اینکه آیا در رایزنی‌های تهران و پکن درباره نقش چین در کاهش تنش‌های منطقه‌ای گفت‌وگویی انجام شده است، گفت: طبیعی است که کشورها به دنبال تأمین منافع خود باشند. پندی وجود دارد که نمی‌دانم دقیقاً به چه کسی منتسب است، اما می‌گوید اگر دشمنان یا رقبای شما مشغول ارتکاب اشتباه هستند، اصلاً مانع آنها نشوید.

یک‌جانبه‌گرایی تهاجمی آمریکا صلح و امنیت بین‌المللی را تهدید می‌کند

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات رئیس جمهور آمریکا در ترجیح منافع آمریکا بر منافع سازمان ملل متحد و نظم جهانی و میزان صداقت ترامپ گفت: فکر می‌کنم مردم آمریکا دیدگاه خود را خیلی صریح اعلام کرده‌اند. آن‌ها در راهپیمایی‌هایی که با عنوان «نه به پادشاه» برگزار می‌شود، اعلام کرده‌اند که به هیچ عنوان رضایت ندارند پول، منابع و جان آمریکایی‌ها صرف جنگی تجاوزکارانه شود که صرفاً در راستای مطامع و توسعه‌طلبی یک رژیم در منطقه ما قرار دارد.

وی ادامه داد: اظهارات مقام‌های آمریکایی درباره بی‌ارزش تلقی‌کردن هنجارها و نهادهای بین‌المللی، نمونه دیگری از تهدیدی است که آمریکا متوجه سازمان ملل متحد و تمام سازوکارهای ایجادشده پس از جنگ جهانی دوم می‌کند. تحریم قضات دادگاه‌های بین‌المللی و اقداماتی که آمریکا در قبال بسیاری از سازمان‌های بین‌المللی، از جمله سازمان ملل متحد، انجام داده است، نشان‌دهنده رویکرد بسیار مخرب این کشور در مسائل مرتبط با صلح و امنیت بین‌المللی است.

بقائی خاطرنشان کرد: این وضعیت ایجاب می‌کند که کشورها در چارچوب‌های چندجانبه تلاش کنند با روندی مقابله کنند که روز گذشته نیز در اظهارات وزیر محترم امور خارجه به آن اشاره شد؛ یعنی یک‌جانبه‌گرایی تهاجمی یا ستیزه‌جویانه آمریکا که صلح و امنیت بین‌المللی را به‌طور کلی تهدید می‌کند.

‌سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره آخرین وضعیت مذاکرات ایران و آمریکا و پاسخ واشنگتن به طرح هفت‌روزه ایران گفت: اظهارات ضدونقیض مقام‌های آمریکایی امر جدیدی نیست. آنچه برای ما اهمیت دارد، این است که دنیا و مردم خودمان دیدند که ما با حسن نیت، آنچه را لازم می‌دانستیم و تأمین‌کننده منافع کشور بود، در قالب‌هایی روشن و از طریق میانجی قطری به طرف آمریکایی منعکس کردیم.

وی افزود: حدود مواضع، خواسته‌ها و مطالبات ما نیز روشن است. پیامی که از طرف مقابل دریافت شد، ناکافی و ناقص بود و ما مواضع خود را در این زمینه بیان کردیم.

سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: همچنان بر همین اساس و بر مبنای هفت مطالبه خود حرکت می‌کنیم. برخی از این موارد با عنوان «هفت شرط» مطرح شده‌اند، اما این مطالبات موضوعات عجیب‌وغریبی نیستند؛ مواردی هستند که پیش‌تر در تفاهم ۲۸ خرداد درج شده بودند و در هر صورت، مطالباتی مشروع و به‌حق برای ایران به شمار می‌روند.

وی تصریح کرد: رفع محاصره دریایی و توقف جنگ در همه جبهه‌ها، مطالباتی کاملاً منطقی و مشروع هستند. بنابراین، طرف آمریکایی باید در این زمینه واقعاً تصمیم بگیرد. مراجع مختلف نظام نیز بارها تأکید کرده‌اند که جمهوری اسلامی ایران، همان‌طور که در پیشبرد دیپلماسی برای تأمین منافع کشور و صیانت از صلح و امنیت منطقه جدی است، در دفاع از کیان ایران نیز مصمم و ثابت‌قدم خواهد بود.

کشورهای اروپایی اکنون پیامدهای سیاست راضی‌سازی آمریکا را در خیابان‌های خود مشاهده می‌کنند

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره شکاف میان آمریکا با متحدان خود مانند اوکراین، گفت: به نظر می‌رسد آمریکا با نوعی سردرگمی مواجه شده است. آمریکا خود را درگیر یک تجاوز نظامی در منطقه ما کرده و هم‌زمان، سطح مداخلاتش در سایر مناطق جهان نیز طی چند دهه گذشته به بالاترین میزان رسیده است. اقداماتی که آمریکا در آمریکای لاتین انجام می‌دهد، به هیچ عنوان در راستای صلح و امنیت بین‌المللی نیست.

وی ادامه داد: کشورهای اروپایی اکنون پیامدهای سیاست راضی‌سازی آمریکا را در خیابان‌های خود مشاهده می‌کنند و بهای این سیاست را می‌پردازند. مقام‌های این کشورها می‌گویند اتفاقاتی که در پایتخت‌های اروپایی رخ می‌دهد، ناشی از نارضایتی مردم از وضعیت سوخت و مشکلات روزمره است؛ اما یکی از دلایل این وضعیت، همین سیاست‌های آمریکا در سطح جهانی است. امیدواریم این تحولات واقعاً موجب بیداری کشورها شود تا بدانند با همراهی و همدستی با طرفی که ارزشی برای هنجارهای بین‌المللی قائل نیست، نمی‌توانند حتی در داخل کشورهای خود نیز صلح و امنیت را تأمین کنند.

هرگونه مماشات در برخورد با مشکلات امنیتی در هر سوی مرز می‌تواند به سرایت ناامنی منجر شود

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره امنیت در مرزهای و موضوع مهاجران در شرق کشور، گفت: این موضوع، مسئله‌ای طولانی‌مدت است. امنیت مرزهای شرقی موضوع امروز و دیروز نیست، بلکه همواره یکی از محورهای دستور کار ما بوده است؛ هم در تعامل با افغانستان و هم در گفت‌وگوها و تعاملات با پاکستان. هر سه کشور به‌خوبی می‌دانند که امنیت، کالایی مشترک و در عین حال گران‌بهاست و هرگونه سستی یا مماشات در برخورد با مشکلات امنیتی در هر سوی مرز می‌تواند به سرایت ناامنی به سوی دیگر منجر شود. به نظرم، این درک مشترک بسیار مهم است.

وی ادامه داد: در تمامی گفت‌وگوهایی که با مقام‌های پاکستان یا افغانستان داریم، این موضوع مورد توجه قرار می‌گیرد. تدابیر خوبی نیز در تعامل با طرف افغانستانی و طرف پاکستانی اندیشیده شده است. امیدواریم همکاری‌های مشترک در زمینه مبارزه با تروریسم، ان‌شاءالله از هرگونه اقدام ناامن‌کننده و تروریستی در هر یک از این کشورها جلوگیری کند.