گزارش پانا از واکنش‌ها به گزافه‌گویی مارکو روبیو علیه تمدن کهن ایران؛
سیلی تاریخ به توهم هالیوودی کاخ سفید؛ اتحاد چهره‌های ایرانی و پاسخ قاطع به تحریف تاریخ توسط «روبیو»
تهران (پانا) - سخنرانی جنجالی و توهین‌آمیز «مارکو روبیو» وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا در آتن و ادعاهای تاریخی وی علیه تمدن ایران باستان، با موجی گسترده از واکنش‌های قاطع در میان مقامات ارشد سیاسی، دیپلمات‌ها، پژوهشگران تاریخ و باستان‌شناسان کشور روبه‌رو شد؛ واکنشی فراگیر که این خطابه هالیوودی را بخشی از یک «جنگ شناختی» ناکام برای لاپوشانی شکست‌های راهبردی واشنگتن و سرپوش‌گذاشتن بر بحران بی‌ریشگی تاریخی آمریکا توصیف کرد.
ماجرا از آنجا آغاز شد که مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، در جریان سفر به یونان و سخنرانی در بنای آکروپولیس (تپه پینیکس آتن)، با دستکاری نبردهای ۲۵۰۰ سال پیش و توصیفی هالیوودی از تقابل ایران و یونان ادعا کرد: «۴۸۰ سال پیش از میلاد مسیح، ارتش‌های خشایارشا وارد این شهر شدند، معابد و زیارتگاه‌ها را به آتش کشیدند و آکروپولیس را با خاک یکسان ساختند… هخامنشیان ۴۸۰ سال پیش از میلاد با حمله به یونان آنجا را غارت کردند و ریشه ایرانی‌ها به این غارتگران برمی‌گردد!»
روبیو در ادامه با پیوند زدن این تحریف تاریخی به دوگانه «جنگ تمدنی شرق و غرب» و تلاش برای مشروعیت‌بخشی به سیاست‌های خصمانه و تحریم‌های ضدایرانی واشنگتن، رهبران و ملت ایران را با تعابیری موهن توصیف کرد و در اقدامی آشکار برای انسان‌زدایی از جامعه ایران، اتهاماتی نظیر «پرستش مرگ» و بهره‌گیری از «کودکان انتحاری» را به فرهنگ ایرانی نسبت داد؛ گزافه‌گویی‌هایی که در واقع تلاشی از سر استیصال برای گره زدن آمریکای بدون ریشه تاریخی به میراث اروپا و همراه کردن متحدان مردد غربی بود.
واکنش قاطع دستگاه دیپلماسی و دولتمردان؛ «ما از امپراتوری رو به افول شما مانا‌تریم»
این ادعاهای سخیف با پاسخ‌های صریح و تحلیلی چهره‌های برجسته حوزه سیاست خارجی کشور مواجه شد:
محمدجواد ظریف (وزیر پیشین امور خارجه): ظریف با اشاره به اینکه روبیو از جناح مخالف مذاکره است و سخنانش بازیافت سخیف نظریه هانتینگتون در دهه ۹۰ میلادی است، گفت: «آقای روبیو که خودش عددی نیست؛ کسی که برای او سخنرانی نوشته هم سواد نداشته و نفهمیده چه گفته است. نادانی و قدرت‌پرستی چنان روبیو را کور کرده تا نبیند ایران چگونه مهاجمان را در فرهنگ خود هضم کرده است. ما از همه ماناتر بودیم و از امپراتوری رو به افول او نیز ماندگارتریم.»
اسماعیل بقائی (سخنگوی وزارت امور خارجه): بقائی این اقدام را جلوه‌ای از جنگ شناختی دانست و نوشت: «هنگامی که تاریخ به ابزاری برای مشروعیت‌بخشی به قدرت تبدیل شود، گام بعدی دیگر فهم گذشته نیست، بلکه تقدیس قدرت فی‌نفسه است.» وی افزود روبیو ناخواسته اعتراف کرد که ایران نه یک جغرافیای صِرف، بلکه یک منش و ایده چندهزارساله است که رمزش در تعامل‌پذیری و تسامح فرهنگی نهفته است، نه فتوحات نظامی.
فاطمه مهاجرانی (سخنگوی دولت): سخنگوی دولت با اشاره به ریشه‌داری فرهنگ ایرانی تاکید کرد: «ایران، نام بلند تمدنی است که با خرد، فرهنگ و مدارای مردمانش از فراز هزاران سال عبور کرده است. نه تحریف تاریخ می‌تواند از شکوه این ملت بکاهد و نه ترورهای کور، قامت این سرزمین را خم کند.»
سید رضا صالحی امیری (وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی): وی با تاکید بر اینکه با ایران باید با زبان احترام سخن گفت، یادآور شد: «ایران را نمی‌توان با یک جنگ یا یک حکومت تعریف کرد. تمدن یونان نیز ملک انحصاری آمریکا نیست؛ سقراط و افلاطون بیش از تقدیس قدرت، درباره عدالت، اخلاق و فرجام ویرانگر غرور قدرت هشدار داده‌اند. قدرت‌ها می‌آیند و می‌روند، اما ملت‌های متکی بر حافظه و هویت باقی می‌مانند.»
علی‌اکبر صالحی (رئیس بنیاد ایران‌شناسی و وزیر خارجه پیشین): صالحی با یادآوری منشور کوروش خطاب به وزیر آمریکایی گفت: «سرزمین کوروش کبیر که اسیران را آزاد می‌کرد و به پیروان دیگر احترام می‌گذاشت، دشمن تمدن نیست. حالا که از تمدن گفتید، نظرتان در مورد تهدیدات ترامپ چیست که بارها تهدید کرد تمدنی را نابود می‌کند و آن را به عصر حجر برمی‌گرداند؟»
علیرضا هدایت‌پور (معاون همکاری‌های فرهنگی مرکز دیپلماسی عمومی وزارت خارجه): وی با بیان اینکه تبدیل تاریخ به ابزار تقابل تمدنی امری مردود است، به منشور کوروش به عنوان سند مدارا و همچنین ماجرای تاریخی قتل‌عام مردم «میلوس» توسط آتنی‌ها اشاره کرد و ضرورت پیگیری حقوقی و ثبت جهانی تهدیدات فرهنگی بر اساس کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه را یادآور شد.
هشدارهای مقامات دفاعی و امنیتی؛ «به سرنوشت والرین دچار خواهید شد»
ارکان قانون‌گذاری و ساختار دفاعی کشور نیز پاسخی بازدارنده و تاریخی به تهدیدات ضمنی واشنگتن دادند:
محمدباقر قالیباف (رئیس مجلس شورای اسلامی): قالیباف در پیامی کوبنده خطاب به مقامات کاخ سفید نوشت: «در طول تاریخ، ما ایرانیان با کسانی روبه‌رو شده‌ایم که خود را سروران جهان اعلام کردند و کوشیدند تمدن‌های کهن را محو کنند. آنان با آتش آمدند، اما با گرد و خاک و خواری رفتند. کسانی که به دنبال میراث اسکندر هستند، سرنوشت والرین را خواهند داشت؛ زانو خواهید زد!»
سرلشکر محسن رضایی (دبیر شورای عالی امنیت ملی): رضایی با هشدار درباره بازخوانی درس‌های تاریخ تصریح کرد: «وقتی پس از شکست و تحقیر در برابر ایران، به آتن می‌روند تا روایتی از جنگ تمدنی شکل دهند، بهتر است بخش مهم دیگری از تاریخ را هم بخوانند؛ جایی‌که امپراطور روم، در برابر شاپور اول ساسانی زانو زد. کسی که پای تاریخ را به میان می‌کشد، باید برای تکرارش هم آماده باشد!»
سردار سرتیپ ابن‌الرضا (سرپرست وزارت دفاع): وی با تاکید بر اینکه تقابل تمدنی بازی با آتش است، اظهار داشت: «تمدن ایران محصول امروز و دیروز نیست که با چند اظهارنظر کینه‌توزانه خدشه‌دار شود. کسانی که با این ادبیات سخن می‌گویند یا تاریخ را نمی‌شناسند یا در محاسبات راهبردی با آتش بازی می‌کنند. این دست‌وپا زدن‌ها ناشی از استیصال و شکست آمریکا در میدان است و ایران با اتکا به بنیه علمی، صنعتی و دفاعی خود پاسخ هر تهاجمی را خواهد داد.»
ابراهیم عزیزی (رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس): عزیزی با اشاره به تناقض رفتاری آمریکا گفت: «کشوری که شروع تاریخش با قتل عام بومیان بوده و لحظه‌ای از استعمار و خون‌ریزی دست نکشیده، هخامنشیان را که نخستین بیانیه حقوق بشر دنیا را نوشته‌اند، به جنایت متهم می‌کند! ذات خبیثشان مشکل با اصل ایران و ایرانی است.»
رمزگشایی نخبگان و باستان‌شناسان؛ از حقایق لشکرکشی باستان تا بحران هویت آمریکا
جامعه‌شناسان، تحلیلگران رسانه و اساتید تاریخ باستان هم با بررسی مستندات تاریخی، پوچی ادعاهای وزیر خارجه آمریکا را برملا ساختند:
علت واقعی لشکرکشی خشایارشا: دکتر مهرداد ملک‌زاده (باستان‌شناس و عضو هیئت علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی) و حمیدرضا جلایی‌پور (جامعه‌شناس) به استناد دیدگاه‌های تاریخی از جمله دیدگاه دکتر تورج دریایی تشریح کردند که حضور سپاه ایران در سال ۴۸۰ پیش از میلاد، عملیاتی تنبیهی در پاسخ به تجاوز اولیه آتنی‌ها در آتش زدن «سارد» (مرکز ساتراپی هخامنشی) بود. ملک‌زاده با یادآوری سخن ناپلئون بناپارت مبنی بر یک‌طرفه بودن روایات یونانی، تاکید کرد که بر خلاف هجمه اسکندر که تخت‌جمشید را سوزاند، فتح هخامنشیان مسیر تمدنی یونان را نبست؛ بلکه بلافاصله پس از آن، عصر طلایی فلسفه با افلاطون و ارسطو متولد شد؛ همان‌طور که هگل نیز تسامح هخامنشیان را تایید کرده است.
بربر در برابر انیرانی: علی هژبری (باستان‌شناس) با کالبدشکافی واژگان باستانی نشان داد که یونانیان همه غیریونانی‌ها را «بربر» (وحشی) می‌نامیدند و پایه استعمار مدرن را گذاشتند، در حالی که ایرانیان دیگران را صرفا «انیرانی» (غیرایرانی) خوانده و به مقدسات آنان در بابل و مصر احترام می‌گذاشتند. وی با انتقاد از کم‌کاری سینمای داخلی در مقابله با پروژه‌هایی نظیر فیلم ضدایرانی «۳۰۰»، تاکید کرد آثار باستانی ایران تجلی صلح و مداراست و جنایات آمریکا علیه سرخ‌پوستان و سیاه‌پوستان لکه ننگی است که با خطابه پاک نمی‌شود.
جعبه‌ابزار جنگ شناختی راست افراطی: محمدرضا نوروزپور (معاون امور رسانه‌ای و تبلیغات وزارت ارشاد) و ماشاءالله شمس‌الواعظین (روزنامه‌نگار پیشکسوت) این خطابه را کپی‌برداری از دکترین «یا با ما یا با تروریست‌ها»ی جرج بوش و دروغ‌های تسلیحاتی کالین پاول در سال ۲۰۰۳ ارزیابی کردند. آنان با برشمردن تکنیک‌هایی چون «قاب‌بندی خیر و شر مطلق»، «پمپاژ هراس موجودیتی»، «انسان‌زدایی از ملت ایران» و «تاریخ‌سازی گزینشی»، تصریح کردند هدف روبیو خفه‌کردن دیپلماسی، باج‌گیری اخلاقی از اروپا و زمینه‌سازی برای تجاوز نظامی و تداوم تحریم‌های ظالمانه دارویی و معیشتی است.
عقده بی‌ریشگی در پشت ویترین کهن اروپا: غلامعلی دهقان و دیگر تحلیلگران تصریح کردند که آمریکا به عنوان کشوری نوبنیاد با قدمت حدود ۲۵۰ سال که قوام آن حاصل هجوم مهاجران و تبعیدی‌ها بوده است، با بحران هویتی نسل جوان خود روبه‌روست. روبیو با این نمایش ناشیانه کوشید خلأ تاریخی و بی‌ریشگی ایالات متحده را پشت تاریخ کهنسال یونان و روم مخفی کند.
نگرانی غرب از قدرت اقناع‌گری ایران: عباس سلیمی‌نمین (مدیر دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران) یادآور شد که هراس آمریکا از موشک یا قدرت سخت ایران نیست، بلکه از قدرت نرم، تمدنی و اقناع‌گری ملت ایران است که در برابر تجاوز بیرونی متحدتر می‌شود؛ کینه‌ای که سبب شده تا تندروهای واشنگتن با ادعاهای موهومی مثل حمله ایران به کالیفرنیا، دست به دامن دروغ‌های تمدنی شوند.
شکست پروژه شکاف تمدنی
اظهارات نسنجیده مارکو روبیو در آکروپولیس نشان داد هیئت حاکمه تندرو در واشنگتن پس از ناکامی در میدان‌های نظامی، امنیتی و اقتصادی، این‌بار شمشیر تحریف را علیه ریشه‌های تمدنی و هویتی ایران کشیده است. با این حال، اجماع یکپارچه چهره‌های سیاسی، نظامی و نخبگان علمی کشور پیامی روشن به همراه داشت: تمدن چندهزارساله ایران که مهاجمان تاریخ را در فرهنگ متعالی خود هضم و متجاوزان را به زانو درآورده است، با پروپاگاندای سطحی و خوانش‌های گزینشی آسیب نخواهد دید و ملت ایران با تکیه بر حقانیت تاریخی و توانمندی درون‌زای خود، مسیر استقلال و مقاومت را تداوم خواهد بخشید.
ارسال دیدگاه