ایده فیلمی که از داستان‌های کهن ایرانی آمد/ قصه‌ای با مفاهیم عمیق انسانی

مهدیه سادات احمدی سلیمانی که ششمین تجربه خود در حوزه انیمیشن را در چهل‌وسومین جشنواره فیلم کوتاه تهران ارائه کرده است در گفت‌وگو با پانا درباره مسیر ورودش به دنیای انیمیشن گفت: من سال‌ها فضای سینما را تجربه کرده بودم؛ هم در رشته سینما و کارگردانی تحصیل کرده‌ام و هم پیش از این تجربه تولید فیلم داشته‌ام. با این حال، همیشه ایده‌ها و سوژه‌هایی به ذهنم می‌رسید که احساس می‌کردم امکان نمایش آنها در قالب فیلم رئال وجود ندارد. به همین دلیل همیشه علاقه داشتم به سمت انیمیشن بروم. از طرف دیگر، از کودکی نقاشی می‌کشیدم و علاقه زیادی به نقاشی داشتم و همین علاقه در کنار تجربه‌ای که در سینما داشتم، باعث شد به سمت انیمیشن گرایش پیدا کنم.

وی درباره ایده شکل‌گیری «ماه یا ماهی» و انتخاب یک داستان از ادبیات کهن بیان کرد: من به داستان‌های کهن ایرانی و همین‌طور ادبیات کهن کشورهای دیگر علاقه زیادی دارم. این داستان را هم سال‌ها قبل خوانده بودم و از همان زمان برایم جذاب بود. یکی از ویژگی‌های این نوع داستان‌ها این است که شخصیت‌ها ممکن است حیوانات باشند، اما در پس رفتار و کنش آنها، مفاهیم عمیق انسانی مطرح می‌شود. این موضوع به من اجازه می‌دهد مفاهیم جدی را با زبانی ساده‌تر و در عین حال عمیق روایت کنم.

احمدی سلیمانی با اشاره به ارتباط فیلم با تجربه‌های شخصی خود ادامه داد: معمولاً تجربیات شخصی‌ام را به سوژه‌هایی برای کارهایم تبدیل می‌کنم. در آثار قبلی‌ام هم اغلب یک جرقه از جایی شکل گرفته است؛ گاهی خودم با موضوعی مواجه شده‌ام و گاهی شاهد شرایطی بوده‌ام که دیگران در آن قرار داشته‌اند. این تجربه‌ها و مشاهده‌ها در نهایت کنار هم قرار گرفته‌اند و به ایده ساخت یک اثر رسیده‌ام.

کارگردان «ماه یا ماهی» درباره مضمون اصلی این انیمیشن توضیح داد: فیلم درباره اشتباه آدم‌هایی است که تصور می‌کنند دقیقاً می‌دانند دنبال چه چیزی هستند، اما در مسیر تلاششان به نتیجه نمی‌رسند. آنها گاهی آن‌قدر درگیر یک تصویر اشتباه می‌شوند که واقعیت اطرافشان را نمی‌بینند و برای رسیدن به چیزی که تصور می‌کنند، می‌تواند برایشان مفید باشد، خودشان را به زحمت زیادی می‌اندازند.

وی افزود: مسئله زمانی جدی‌تر می‌شود که فرد، درست در لحظه‌ای که می‌توانسته از آنچه در اختیار داشته بهره کافی ببرد، دست از تلاش می‌کشد. پایان‌بندی «ماه یا ماهی» هم دقیقاً به همین موضوع اشاره دارد؛ اینکه گاهی انسان به دلیل تصور و برداشت اشتباه، فرصت دیدن واقعیت و استفاده از چیزی را که در اختیارش قرار دارد از دست می‌دهد.

احمدی سلیمانی درباره هنرمندانی که در حوزه انیمیشن از آنها تأثیر گرفته است، گفت: من کارهای آقای زرین‌کلک را خیلی دوست دارم و همیشه مجذوب سادگی در شیوه اجرا و داستان‌گویی ایشان بوده‌ام. هنوز هم بسیاری از آثارشان را بارها و بارها تماشا می‌کنم. در کنار ایشان، آثار میازاکی را هم بسیار دوست دارم و از کودکی تا امروز به کارهای او علاقه داشته‌ام.

وی در پایان درباره ادامه مسیر خود در انیمیشن‌سازی نیز اظهار کرد: حتماً به انیمیشن‌سازی ادامه می‌دهم. به طور کلی، انیمیشن‌سازی و فیلم‌سازی با وجود تمام سختی‌هایی که دارند، برای من بسیار دوست‌داشتنی هستند. در انیمیشن هم در بحث تولید و هم تأمین بودجه با دشواری‌های زیادی مواجه هستیم و ساخت یک اثر نیازمند آرامش فکری و صبر زیادی است. گاهی مسیر تولید واقعاً سخت و فرسایشی می‌شود، اما علاقه من به این کار آن‌قدر زیاد است که وقتی مشغول ساخت یک پروژه هستم، بخش زیادی از سختی‌ها و خستگی‌ها را فراموش می‌کنم.