دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران: حفاظت از خاک و آب، ضرورتی راهبردی برای توسعه پایدار است

 

حسن فرطوسی در هشتمین کنفرانس ملی حفاظت خاک و آبخیزداری با اشاره به اهمیت این رویداد و ضرورت تبادل تجربه‌های ملی و بین‌المللی اظهار کرد: خاک و آب بنیان امنیت غذایی، پایداری زیست‌بوم‌ها و رفاه جوامع انسانی هستند. در کشوری مانند ایران که عمدتاً دارای اقلیم خشک و نیمه‌خشک است، چالش‌هایی همچون مدیریت منابع آب، فرسایش خاک، خشکسالی و تخریب سرزمین، حفاظت از خاک و مدیریت جامع حوزه‌های آبخیز را به ضرورتی راهبردی برای تحقق توسعه پایدار تبدیل کرده است.

وی افزود: پیامدهای این چالش‌ها تنها به کاهش حاصلخیزی زمین محدود نمی‌شود، بلکه کیفیت منابع آب، تنوع زیستی، معیشت جوامع محلی و تاب‌آوری سرزمین را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. ازاین‌رو، مقابله مؤثر با این مسائل به رویکردی جامع نیاز دارد که بر شواهد علمی و همکاری میان رشته‌های تخصصی، دستگاه‌های اجرایی و جوامع محلی استوار باشد.

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران با بیان اینکه حفاظت از منابع طبیعی باید بخشی جدایی‌ناپذیر از برنامه‌ریزی توسعه باشد، تصریح کرد: مسئولیت ما در قبال نسل‌های آینده ایجاب می‌کند که حفاظت از آب و خاک را به‌عنوان بخشی از سیاست‌های پایدار کشور دنبال کنیم.

ظرفیت برنامه‌های یونسکو برای مدیریت پایدار منابع آب و خاک

فرطوسی با اشاره به برنامه‌های علمی یونسکو گفت: یکی از اولویت‌های اصلی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد، تقویت همکاری‌های علمی بین‌المللی و بهره‌گیری از دانش برای پاسخ‌گویی به چالش‌های توسعه پایدار است.

وی ادامه داد: برنامه بین‌الدولی آب‌شناسی یونسکو با تمرکز بر توسعه دانش، تقویت ظرفیت‌های علمی، بهبود همکاری‌ها و افزایش ارتباط میان علم و سیاست‌گذاری، فرصت ارزشمندی برای تبادل دانش و تجربه در زمینه مدیریت پایدار منابع آب فراهم می‌کند. پیوند میان مدیریت حوزه‌های آبخیز، حفاظت خاک و مقابله با فرسایش نیز از موضوعاتی است که می‌تواند در چارچوب این برنامه مورد توجه قرار گیرد.

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران همچنین به برنامه انسان و زیست‌کره یونسکو اشاره کرد و گفت: این برنامه با تأکید بر پیوند میان حفاظت از طبیعت، پژوهش‌های علمی و توسعه پایدار، ظرفیت‌هایی برای تقویت مدیریت پایدار زیست‌بوم‌ها و افزایش مشارکت جوامع محلی فراهم می‌کند.

وی افزود: این رویکردها نشان می‌دهند که حفاظت از خاک و آب زمانی اثربخشی بیشتری خواهد داشت که در چارچوب مدیریت یکپارچه منابع طبیعی دنبال شود.

نقش مراکز علمی وابسته به یونسکو در انتقال دانش و تجربه

فرطوسی با اشاره به نقش مراکز نوع دوم یونسکو در حوزه آب اظهار کرد: این مراکز با اتکا به ظرفیت‌های علمی کشورهای میزبان، در توسعه پژوهش‌های کاربردی، آموزش و توانمندسازی، تبادل دانش و تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی نقش مهمی ایفا می‌کنند.

وی مرکز بین‌المللی مدیریت جامع حوزه‌های آبخیز و منابع زیستی در مناطق خشک و نیمه‌خشک را یکی از ظرفیت‌های مهم کشور در این زمینه دانست و گفت: مأموریت این مرکز با چالش‌هایی مانند فرسایش خاک، مدیریت پایدار منابع آب و خاک و ارتقای تاب‌آوری سرزمین ارتباط مستقیم دارد.

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران با قدردانی از مدیریت این مرکز و حمایت‌های سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور افزود: برگزاری کنفرانس و فراهم‌کردن زمینه تبادل تجربه‌های ملی و بین‌المللی، نمونه‌ای ارزشمند از پیوند فعالیت‌های علمی با نیازهای اجرایی کشور است.

وی ادامه داد: همکاری این مرکز با سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری می‌تواند به تقویت هم‌افزایی میان پژوهش و اجرا و توسعه راهکارهای علمی و کاربردی در حوزه منابع طبیعی کمک کند.

گسترش همکاری‌های علمی و بین‌المللی

فرطوسی با تأکید بر ضرورت تداوم همکاری‌های تخصصی گفت: شبکه‌های علمی و پژوهشی با استمرار فعالیت‌ها و گسترش ارتباط با دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی، دستگاه‌های اجرایی، شبکه‌های تخصصی یونسکو و دیگر نهادهای بین‌المللی می‌توانند در توسعه راهکارهای علمی و عملی برای مدیریت پایدار حوزه‌های آبخیز نقش مؤثری داشته باشند.

وی افزود: انتقال دستاوردهای علمی و تجربیات کشور به سطح منطقه‌ای و بین‌المللی، در کنار بهره‌گیری از دانش و تجربیات سایر کشورها، می‌تواند ظرفیت‌های ملی را برای مواجهه با چالش‌های مشترک محیط‌زیستی تقویت کند.

دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران تأکید کرد: کمیسیون ملی یونسکو از گسترش همکاری‌های علمی میان مرکز بین‌المللی مدیریت جامع حوزه‌های آبخیز و منابع زیستی، دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و نهادهای مرتبط حمایت می‌کند و از ابتکارهایی که در چارچوب مأموریت‌ها و اولویت‌های یونسکو به تقویت مدیریت یکپارچه منابع طبیعی منجر شوند، استقبال خواهد کرد.

فرطوسی در پایان ضمن قدردانی از برگزارکنندگان هشتمین کنفرانس ملی حفاظت خاک و آبخیزداری، مدیران، استادان، پژوهشگران و نمایندگان نهادهای بین‌المللی حاضر در این رویداد، ابراز امیدواری کرد که دستاوردهای کنفرانس زمینه‌ساز گسترش دانش، تقویت همکاری‌های علمی و حفاظت مؤثرتر از سرمایه‌های طبیعی کشور و تحقق اهداف توسعه پایدار باشد.