مشاور دبستان دخترانه شهید افضلی ناحیه ۳ کرج:
کمبود مشاور، سلامت روان دانش‌آموزان ابتدایی را با چالش مواجه کرده است
کرج(پانا)- مشاور دبستان دخترانه شهید افضلی ناحیه ۳ کرج با تأکید بر نقش سلامت روان در یادگیری دانش‌آموزان ابتدایی گفت: کمبود مشاور، سلامت روان دانش‌آموزان ابتدایی را با چالش مواجه کرده است زیرا اضطراب جدایی، مشکلات خانوادگی، سبک‌های نادرست فرزندپروری و پرخاشگری از مهم‌ترین چالش‌های دانش‌آموزان این مقطع است.
فاطمه فیروزگاه در گفت‌وگو با پانا، با اشاره به مهم‌ترین چالش‌های روانی و رفتاری دانش‌آموزان دوره ابتدایی عنوان کرد: «اضطراب جدایی، طلاق والدین، سبک‌های نادرست فرزندپروری و پرخاشگری از جمله مشکلاتی است که در این مقطع با آن مواجه هستیم. در مدارس دخترانه نیز حساسیت‌های عاطفی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این مسائل می‌توانند تمرکز دانش‌آموز را بر یادگیری کاهش دهند و در صورت تداوم، زمینه‌ساز افت تحصیلی و انزوای اجتماعی شوند.»
وی با تأکید بر ضرورت کاهش اضطراب امتحان افزود: «در دوره ابتدایی، امتحان نباید به عاملی برای نگرانی دانش‌آموز تبدیل شود. در بسیاری از موارد، اضطراب والدین نیز بر فرزندان تأثیر می‌گذارد. اجرای صحیح ارزشیابی توصیفی و آموزش والدین برای پرهیز از سنجش ارزشمندی فرزندان براساس نمره، از راهکارهای مؤثر در این زمینه است.»
این مشاور مدرسه، اعتمادسازی را از پیش‌شرط‌های موفقیت در مشاوره دانست و گفت: «ترس از قضاوت شدن و نگرانی درباره رعایت نشدن رازداری، از موانع مراجعه دانش‌آموزان به مشاور است. با حضور در حیاط مدرسه، صف صبحگاه و گفت‌وگوهای دوستانه تلاش می‌کنم اعتماد دانش‌آموزان را جلب کنم تا مشاور را فردی امن برای بیان مشکلات خود بدانند.»
فیروزگاه بااشاره به اهمیت شناسایی زودهنگام مشکلات روانی و رفتاری دانش‌آموزان بیان کرد: «افت تحصیلی ناگهانی، گوشه‌گیری، کاهش تعامل با دیگران و تغییرات محسوس رفتاری می‌توانند از نشانه‌های هشداردهنده باشند. مشاور با مشاهده رفتار دانش‌آموز و گفت‌وگو با معلمان، برای شناسایی به‌موقع مشکلات و ارائه حمایت‌های لازم اقدام می‌کند.»
وی درباره وظایف مشاوران در دوره ابتدایی گفت: «در این مقطع، هدایت تحصیلی به معنای انتخاب رشته مطرح نیست؛ بلکه آموزش مهارت‌های زندگی، تاب‌آوری، حل مسئله، نه گفتن و کنترل خشم از فعالیت‌های مهم مشاوران است. هدف، تقویت سلامت روان و آماده‌سازی دانش‌آموزان برای مواجهه با چالش‌های دوره‌های بعدی زندگی است.»
این مشاور با ابراز نگرانی از کاهش سن استفاده از فضای مجازی بیان کرد: «استفاده نادرست و بی‌رویه از فضای مجازی می‌تواند بر اعتمادبه‌نفس، تاب‌آوری و توانایی مدیریت هیجان‌ها تأثیر بگذارد. آموزش خانواده‌ها درباره استفاده صحیح از فضای مجازی و ارتقای سوادرسانه‌ای والدین، از اقدامات ضروری در این زمینه است.»
فیروزگاه همچنین افزود: «حمایت و وابستگی بیش از حد، کنترل‌گری شدید و شیوه‌های نادرست فرزندپروری می‌توانند استقلال و اعتمادبه‌نفس کودک را کاهش دهند. مقایسه فرزندان با همسالان نیز ممکن است موجب افزایش اضطراب و تضعیف اعتمادبه‌نفس آنان شود.»
وی همکاری میان مدرسه و خانواده را ضروری دانست و گفت: «هماهنگی معلم، خانواده و مشاور در شناسایی و رفع مشکلات دانش‌آموزان اهمیت بسیاری دارد. معلمان به دلیل ارتباط مستمر با دانش‌آموزان، معمولاً نخستین افرادی هستند که تغییرات رفتاری آنان را مشاهده می‌کنند و می‌توانند با اطلاع‌رسانی به مشاور، زمینه پیگیری به‌موقع را فراهم کنند.»
این مشاور مدرسه درباره رعایت اصول حرفه‌ای در جلسات مشاوره هم بیان کرد: «رازداری از اصول اساسی حرفه مشاوره است؛ با این حال، در شرایطی که سلامت جسمی یا جانی دانش‌آموز در معرض خطر باشد، لازم است با رعایت مصالح کودک، افراد یا نهادهای مسئول برای تأمین امنیت او در جریان قرار گیرند.»
فیروزگاه با اشاره به کمبود نیروی مشاور در مدارس استان البرز گفت: «نسبت مشاور به تعداد دانش‌آموزان، به‌ویژه در استان پرجمعیتی مانند البرز، متناسب با نیازهای موجود نیست. مسئولیت چندصد دانش‌آموز بر عهده یک مشاور، فرصت ارائه خدمات فردی و پیگیری مستمر مشکلات را محدود می‌کند. تأمین نیروی متخصص و افزایش ساعات مشاوره در مدارس ضروری است.»
وی درباره برنامه‌های پیشگیرانه مدارس عنوان کرد: «طرح‌هایی مانند نماد، یعنی نظام مراقبت اجتماعی دانش‌آموزان، در صورت اجرای به‌موقع و اصولی می‌توانند در شناسایی و پیشگیری از آسیب‌ها مؤثر باشند. همچنین آموزش مهارت‌هایی مانند مدیریت خشم، نه گفتن و همدلی از طریق بازی، نمایش و قصه‌گویی می‌تواند به تقویت سلامت روان دانش‌آموزان کمک کند.»
این مشاور درباره ارجاع دانش‌آموزان به مراکز تخصصی گفت: «زمانی که مشکل دانش‌آموز از حیطه خدمات حمایتی و آموزشی مشاور مدرسه فراتر برود، او از طریق فرایند ارجاع به مراکز مشاوره رازی زیر نظر آموزش‌وپرورش معرفی می‌شود تا خدمات تخصصی مورد نیاز را دریافت کند.»
فیروزگاه همچنین بر ضرورت توانمندسازی معلمان تأکید کرد و افزود: «برگزاری دوره‌های ضمن خدمت برای آشنایی معلمان با نشانه‌های مشکلاتی مانند اضطراب، افسردگی و بیش‌فعالی ضروری است. شناخت این نشانه‌ها به معلمان کمک می‌کند تا در صورت مشاهده علائم نگران‌کننده، موضوع را به‌موقع با مشاور در میان بگذارند.»
وی ادامه داد: «لازم است جایگاه مشاور در دوره‌های ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم تقویت شود. همچنین توجه به سلامت‌روان معلمان و مشاوران و پیشگیری از فرسودگی شغلی آنان اهمیت زیادی دارد.»
این مشاور مدرسه بیان کرد: «تخصصی‌سازی فرایند مشاوره و درمان، ایجاد ارتباط میان مدارس و مراکز سلامت و فراهم کردن دسترسی رایگان والدین به دوره‌های مهارت‌های فرزندپروری از اقدامات ضروری است. مسئولان باید حوزه مشاوره را سرمایه‌گذاری برای سلامت روان و آینده دانش‌آموزان بدانند، و روی آن سرمایه‌گذاری کنند.»
فیروزگاه در پایان عنوان کرد: «پوشش بیمه‌ای خدمات روان‌شناختی و مشاوره و اختصاص ساعات کافی برای ارائه خدمات مشاوره در همه مدارس، از مهم‌ترین مطالبات من به‌عنوان مشاور است. مشاوران باید فرصت کافی برای انجام وظایف تخصصی خود داشته باشند و درگیر امور اجرایی غیرمرتبط نشوند تا بتوانند بر سلامت روان دانش‌آموزان تمرکز کنند.»
ارسال دیدگاه