نماز باید در متن زندگی جاری باشد؛ از تربیت دانش‌آموزان شروع کنیم

حجت‌الاسلام والمسلمین محسن قرائتی امروز، در آیین اختتامیه سی‌وسومین اجلاس سراسری نماز در حرم مطهر رضوی، نماز را مجموعه‌ای جامع از آموزه‌های معنوی و تربیتی دانست و اظهار کرد: هرچه درباره کمال انسان بررسی کنیم، نمی‌توانیم آن را از نماز جدا بدانیم؛ زیرا نماز با اخلاق، خانواده، مسئولیت اجتماعی و رعایت حقوق دیگران ارتباط مستقیم دارد.

قرائتی با اشاره به اینکه صرف انجام حرکات ظاهری نماز برای تحقق اهداف آن کافی نیست، اظهار کرد: نماز زمانی می‌تواند نقش تربیتی خود را ایفا کند که با شرایط و حقیقت آن همراه باشد و آثارش در زندگی انسان دیده شود.

وی با بیان اینکه آموزه‌های اسلامی حتی در هنگام عبادت نیز به حقوق اطرافیان توجه دارند، افزود: انسان نباید به بهانه انجام عبادت از نیازهای خانواده و دیگران غافل شود. در روایت‌های اسلامی آمده است که پیامبر اکرم(ص) هنگام شنیدن گریه کودکی، نماز را کوتاه می‌کردند تا مادر کودک دچار دشواری نشود.

رئیس ستاد اقامه نماز کشور این رفتار را نشانه پیوند عبادت با مسئولیت‌پذیری دانست و تأکید کرد: نماز از زندگی مردم جدا نیست و رعایت حال دیگران باید در همه شرایط، حتی هنگام عبادت، مورد توجه قرار گیرد.

وی همچنین با تأکید بر جایگاه سلام و ادب در فرهنگ اسلامی گفت: توجه به سلام و احترام، از جمله آدابی است که باید در رفتار روزمره و هنگام ورود به مکان‌های مقدس نیز رعایت شود.

قرائتی یکی از راه‌های مؤثر برای ترغیب مردم به نماز را توجه دادن آنان به نعمت‌های خداوند دانست و گفت: قرآن کریم بارها انسان را به یادآوری نعمت‌های الهی دعوت می‌کند؛ بنابراین باید کمک کنیم مردم نعمت‌هایی را که هر روز در زندگی خود تجربه می‌کنند، بشناسند و درباره آنها بیندیشند.

وی با تأکید بر ضرورت پیوند بیشتر قرآن با زندگی روزمره افزود: قرآن نباید صرفاً به مراسم و مناسبت‌های خاص محدود شود، بلکه باید در تصمیم‌ها، رفتارها و انتخاب‌های مردم حضور داشته باشد.

رئیس ستاد اقامه نماز کشور ادامه داد: برای ترویج معارف قرآنی، لازم است افرادی در محیط‌های مختلف بتوانند مفاهیم قرآن را با زبانی ساده و قابل فهم برای مردم توضیح دهند. اگر خودمان توانایی تفسیر قرآن نداریم، می‌توانیم از افراد آگاه و توانمند در این زمینه کمک بگیریم.

وی با تأکید بر اینکه اثرگذاری آموزش دینی لزوماً به طولانی بودن سخنرانی‌ها وابسته نیست، اظهار کرد: گاهی بیان یک نکته قرآنی در چند دقیقه، اگر روشن و متناسب با نیاز مخاطب باشد، می‌تواند اثر بیشتری داشته باشد.

قرائتی با انتقاد از شیوه‌هایی که در آنها ظاهر فعالیت‌های قرآنی بر محتوای آموزشی غلبه می‌کند، گفت: هدف از فعالیت قرآنی باید فهم درست آیات و عمل به آنها باشد، نه صرفاً برگزاری برنامه‌هایی با عنوان قرآن.

وی افزود: مطالب دینی باید متناسب با ظرفیت مخاطب ارائه شوند. اگر آموزش‌ها بیش از اندازه پیچیده باشند، ممکن است مخاطب نتواند با آنها ارتباط برقرار کند؛ ازاین‌رو، ساده‌گویی و انتخاب شیوه مناسب برای انتقال مفاهیم اهمیت فراوانی دارد.

رئیس ستاد اقامه نماز کشور با اشاره به ضرورت استفاده از سخنان کوتاه و مفید در آموزش معارف دینی تصریح کرد: باید بتوانیم پیام‌های دینی را روشن، مختصر و متناسب با نیازهای مردم بیان کنیم تا زمینه فهم و به‌کارگیری آنها در زندگی فراهم شود.

قرائتی با تأکید بر ضرورت حضور فعال روحانیون در محیط‌های آموزشی گفت: هر روحانی باید ارتباطی مستمر با یک مدرسه داشته باشد؛ چراکه اگر قرار است نسل آینده با نماز و قرآن مأنوس شود، باید تربیت دینی را از مدرسه جدی بگیریم.

وی افزود: ارتباط مستقیم با دانش‌آموزان، شناخت نیازهای آنان و استفاده از شیوه‌های مناسب برای انتقال مفاهیم دینی، از الزامات ترویج فرهنگ نماز در میان نسل جدید است.

رئیس ستاد اقامه نماز کشور همچنین بر ضرورت آموزش مهارت‌های ارتباطی به روحانیون و استادان دانشگاه تأکید کرد و گفت: برخورداری از دانش به‌تنهایی برای انتقال مفاهیم کافی نیست و فعالان این حوزه باید روش صحیح آموزش و ارتباط با مخاطبان، به‌ویژه نوجوانان و جوانان، را نیز بیاموزند.

قرائتی در پایان با تأکید بر نقش مسئولان فرهنگی در گسترش فرهنگ نماز خاطرنشان کرد: زنده نگه داشتن نماز در جامعه نیازمند ارتباط مستمر با مردم و حضور مؤثر در میان دانش‌آموزان است؛ بنابراین باید به سراغ نسل جدید برویم، زبان آنان را بشناسیم و مفاهیم دینی را متناسب با نیازهایشان ارائه کنیم.