گزارش پانا از رشته قنادی و کیک‌پزی؛
رئیس اتحادیه قنادان: هنرستان‌ها باید آموزش عملی قنادی را جدی بگیرند + پادکست/ اینفو
تهران (پانا) - رئیس اتحادیه دارندگان قنادی، شیرینی‌فروشی و کافه‌قنادی، با اشاره به کمبود نیروی انسانی متخصص در این صنف گفت: آموزش‌های عملی باید بخش اصلی دوره‌های آموزشی قنادی باشد تا هنرجویان پس از فارغ‌التحصیلی بتوانند مستقیماً وارد بازار کار شوند.
رشته قنادی و کیک‌پزی را می‌توان یکی از رشته‌های مهارتی، خلاقانه و آینده‌دار در حوزه صنایع غذایی و هنرهای کاربردی دانست؛ رشته‌ای که در آن دانش‌آموز علاوه بر یادگیری مهارت‌های عملی، با مفاهیمی مانند خلاقیت، دقت، نظم، بهداشت مواد غذایی، شناخت مواد اولیه، اصول تولید و ارائه محصول نیز آشنا می‌شود.
قنادی تنها به پخت کیک و شیرینی محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از دانش و مهارت‌های تخصصی شامل تهیه انواع کیک، شیرینی، نان، دسر، شکلات، محصولات خمیری و تزئینات حرفه‌ای را دربرمی‌گیرد. هنرجو در این مسیر می‌تواند از سطح مقدماتی آغاز کرده و به‌تدریج به مهارت‌های تخصصی و حرفه‌ای دست پیدا کند.
پیشینه تاریخی و فرهنگی
قنادی و نان‌پزی در ایران تنها یک فعالیت اقتصادی نیست، بلکه بخشی از فرهنگ و میراث خوراکی کشور به شمار می‌رود. تنوع اقلیمی و فرهنگی ایران باعث شده است که در مناطق مختلف کشور، انواع گوناگونی از نان‌ها، شیرینی‌ها و خوراکی‌های سنتی شکل بگیرد و بسیاری از این مهارت‌ها نسل‌به‌نسل منتقل شوند.
برای مثال، هر منطقه و شهر ایران می‌تواند بخشی از هویت فرهنگی خود را در نان و شیرینی‌های محلی آن نشان دهد؛ از نان‌های سنتی گرفته تا انواع شیرینی‌های مناسبتی و محلی. یونسکو نیز در پرونده «فرهنگ پخت و اشتراک نان‌های مسطح» که در سال ۲۰۱۶ ثبت جهانی شد، به حضور این سنت در ایران و نقش خانواده‌ها، نانوایی‌های سنتی و انتقال مهارت‌ها از استاد به شاگرد اشاره کرده است.
این پیشینه نشان می‌دهد که آموزش حرفه‌ای قنادی و نان‌پزی می‌تواند در کنار ایجاد فرصت‌های شغلی، به حفظ و توسعه بخشی از میراث فرهنگی و ذائقه ایرانی نیز کمک کند.
رشته‌ای خلاق و مهارت‌محور
یکی از ویژگی‌های مهم این رشته، ترکیب هنر و مهارت فنی است. هنرجو باید هم به اصول دقیق پخت توجه داشته باشد و هم بتواند در طراحی، تزئین و ارائه محصول خلاقیت به خرج دهد.
در دنیای امروز، کیک و شیرینی تنها یک ماده غذایی نیستند و در بسیاری از مناسبت‌ها مانند جشن‌ها، اعیاد و مراسم خانوادگی، نقش مهمی در ایجاد خاطره و زیبایی بصری دارند. به همین دلیل، مهارت در طراحی و تولید محصولات قنادی می‌تواند زمینه‌ای برای بروز استعدادهای هنری و خلاقانه دانش‌آموزان نیز فراهم کند.
بازار کار و اهمیت نیروی ماهر
صنعت قنادی و تولید محصولات غذایی به نیروی انسانی ماهر و آموزش‌دیده نیاز دارد. با گسترش قنادی‌ها، کافه‌ها، هتل‌ها، رستوران‌ها، کارگاه‌های تولید شیرینی و کسب‌وکارهای خانگی و کوچک، فرصت‌های متنوعی برای افرادی که مهارت حرفه‌ای کسب کرده‌اند ایجاد می‌شود.
از طرف دیگر، در این حوزه صرفاً داشتن مدرک کافی نیست و مهارت واقعی، کیفیت کار، تجربه و خلاقیت اهمیت بالایی دارد. به همین دلیل، آموزش مهارتی از سنین پایین‌تر می‌تواند به تربیت نیروی انسانی توانمند و متخصص کمک کند.
این رشته همچنین ظرفیت مناسبی برای کارآفرینی دارد. هنرجوی توانمند می‌تواند پس از کسب تجربه، مسیر شغلی خود را از فعالیت حرفه‌ای در مجموعه‌های تولیدی آغاز کرده و در ادامه به سمت راه‌اندازی کارگاه، قنادی، کسب‌وکار سفارش‌محور یا برند شخصی حرکت کند.
ظرفیت درآمدزایی
قنادی از جمله حوزه‌هایی است که مهارت و تخصص می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر ارزش اقتصادی محصول داشته باشد. محصولی که با کیفیت مناسب، طراحی خلاقانه و استاندارد حرفه‌ای تولید شود، می‌تواند ارزش افزوده بیشتری ایجاد کند.
از این منظر، تربیت نیروی ماهر در رشته قنادی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا افزایش مهارت نیروی انسانی می‌تواند به ارتقای کیفیت تولید، توسعه کسب‌وکارهای کوچک و ایجاد فرصت‌های شغلی کمک کند. بنابراین، این رشته را می‌توان یکی از مسیرهای مناسب برای مهارت‌آموزی، اشتغال و کارآفرینی دانست.
ظرفیت حضور در بازارهای خارج از کشور
یکی دیگر از ظرفیت‌های قابل توجه این حوزه، قابلیت عرضه محصولات قنادی و شیرینی در بازارهای خارج از ایران است. محصولات غذایی و به‌ویژه شیرینی‌ها و محصولات سنتی می‌توانند در معرفی فرهنگ و ذائقه ایرانی نیز نقش داشته باشند.
وجود بازار کار مناسب برای نیروهای متخصص قنادی در خارج از ایران، علاوه بر ایجاد امکان فعالیت حرفه‌ای، می‌تواند زمینه‌ای برای توسعه کسب‌وکارهای ایرانی و صادرات محصولات قنادی و شیرینی‌های ایرانی فراهم کند. در صورت برخورداری از دانش فنی، رعایت استانداردهای تولید و بسته‌بندی و شناخت بازار، مهارت‌آموختگان این رشته می‌توانند در آینده در مسیر توسعه محصولات ایرانی برای بازارهای بین‌المللی نیز نقش‌آفرینی کنند.
امکان ادامه تحصیل و رشد تخصصی
مسیر قنادی یک مسیر متوقف‌شونده در هنرستان نیست. هنرجو می‌تواند پس از کسب مهارت‌های پایه، دانش و تخصص خود را در زمینه‌هایی مانند قنادی حرفه‌ای، نان و شیرینی، هنرهای آشپزی، صنایع غذایی، مدیریت رستوران و
حوزه‌های مرتبط با گردشگری و هتلداری توسعه دهد.
همچنین شرکت در دوره‌های تخصصی و کسب مهارت‌های تکمیلی می‌تواند زمینه رشد حرفه‌ای فرد را فراهم کند و به او اجازه دهد در آینده در یک حوزه تخصصی مانند کیک‌دیزاین، شکلات، دسر، نان‌های تخصصی یا شیرینی‌های سنتی فعالیت کند.
رشته‌ای که نه صرفاً یک مهارت برای پخت شیرینی، بلکه یک هنرصنعت خلاق است
رشته قنادی و کیک‌پزی ترکیبی از هنر، علم، مهارت، خلاقیت و کارآفرینی است. این رشته از یک سو ریشه در فرهنگ و سنت‌های غذایی ایران دارد و از سوی دیگر می‌تواند با فناوری، آموزش نوین و بازارهای جدید پیوند بخورد.
ایران با برخورداری از تنوع گسترده نان‌ها، شیرینی‌ها و خوراکی‌های محلی، ظرفیت قابل توجهی برای حفظ، بازآفرینی و معرفی این میراث در قالب محصولات حرفه‌ای دارد. آموزش اصولی و مهارتی این رشته در هنرستان‌ها می‌تواند به تربیت نیروی انسانی متخصص، توسعه کسب‌وکارهای کوچک، ایجاد اشتغال و در آینده، معرفی و عرضه محصولات ایرانی در بازارهای داخلی و خارجی کمک کند.
از این منظر، قنادی و کیک‌پزی را می‌توان نه صرفاً یک مهارت برای پخت شیرینی، بلکه یک هنرصنعت خلاق، فرهنگی و اقتصادی دانست که می‌تواند برای نسل جوان زمینه‌ای برای یادگیری مهارت، اشتغال، کارآفرینی و رشد حرفه‌ای فراهم آورد.
علی بهره‌مند رئیس اتحادیه دارندگان قنادی، شیرینی‌فروشی و کافه‌قنادی در گفت‌وگو با پانا با اشاره به وضعیت نیروی انسانی در صنف قنادی اظهار کرد: «در حال حاضر این صنف با مشکل جدی کمبود نیروی انسانی، به‌ویژه نیروی متخصص، مواجه است و با وجود فعالیت آموزشگاه‌های آزاد مختلف، خروجی بسیاری از آنها متناسب با نیاز بازار کار نیست.»
وی افزود: «در برخی آموزشگاه‌های آزاد، مباحث بیشتر به‌صورت تئوری آموزش داده می‌شود و هنرجو پس از پایان دوره، مهارت عملی کافی برای فعالیت در یک کارگاه قنادی را ندارد و در نهایت ممکن است تنها بتواند در حد تهیه برخی شیرینی‌های خانگی فعالیت کند.»
تأکید بر آموزش عملی در هنرستان‌ها
رئیس اتحادیه قنادان با اشاره به فعالیت هنرستان‌ها در حوزه شیرینی و قنادی گفت: آموزش تئوری لازم است، اما مهم‌تر از آن آموزش عملی است. فردی که از هنرستان یا آموزشگاه فارغ‌التحصیل می‌شود باید بتواند وارد یک کارگاه قنادی شود و در فرآیند واقعی تولید فعالیت کند.
بهره‌مند با اشاره به تجربه برخی مجموعه‌های آموزشی در این زمینه اظهار کرد: «اخیراً مجموعه‌هایی در کنار آموزش تئوری، آموزش عملی را نیز دنبال کرده‌اند و این رویکرد می‌تواند به تربیت نیروی مورد نیاز صنعت کمک کند.»
وی ادامه داد: «اگر هنرجو مهارت عملی لازم را کسب کند، پس از پایان دوره می‌تواند مستقیماً وارد محیط کار شود و برای کارگاه نیز نیروی آماده‌تری خواهد بود.»
بازار کار قنادی ظرفیت جذب نیروی جدید دارد
بهره‌مند با اشاره به ظرفیت اشتغال در این صنف گفت: «در حال حاضر به دلیل کمبود نیروی انسانی، فرصت مناسبی برای ورود دانش‌آموزان علاقه‌مند به رشته‌های مرتبط با قنادی وجود دارد.»
وی افزود: «بازار کار این صنعت ظرفیت جذب نیرو دارد و تقریباً هر تعداد نیروی ماهر که وارد این حوزه شود، امکان فعالیت برای او وجود خواهد داشت؛ البته شرط اصلی، برخورداری از مهارت عملی و توانایی انجام کار است.»
رئیس اتحادیه دارندگان قنادی، شیرینی‌فروشی و کافه‌قنادی تأکید کرد: «صرف آموزش تئوری برای ورود به این صنعت کافی نیست و هنرجو باید بتواند مهارتی را که آموخته در یک کارگاه واقعی به کار بگیرد.»
هنرستان‌های جوار صنعت؛ راهکاری برای اتصال آموزش و بازار کار
وی درباره ایجاد هنرستان‌های جوار صنعت و همکاری میان هنرستان‌ها و کارگاه‌های قنادی نیز گفت: «این مدل می‌تواند بسیار مؤثر باشد؛ چراکه هم برای صنف و هم برای افرادی که به دنبال ورود به بازار کار هستند، منفعت دارد.»
بهره‌مند خاطرنشان کرد: «این صنعت به نیروی ماهر نیاز دارد و ایجاد ارتباط میان هنرستان‌ها و کارگاه‌های قنادی می‌تواند فاصله میان آموزش و بازار کار را کاهش دهد.»
وی با اشاره به شرایط واحدهای صنفی گفت: «حتی در مجموعه شخصی خودم نیز به‌صورت روزانه با مشکل تأمین نیروی انسانی مواجه هستم و این موضوع نشان می‌دهد که ظرفیت مناسبی برای اشتغال نیروهای آموزش‌دیده در صنعت قنادی وجود دارد.»
آرمیتا رزاقیان
ارسال دیدگاه