از صلح در شاهنامه تا صلح شرافتمندانه/ تأکید بر ریشه‌های صلح‌جویی در فرهنگ ایرانی

به گزارش مؤسسه فرهنگی و مطالعاتی بزرگمهر حکیم، مراسم روز جهانی صلح با محوریت جایگاه صلح در فرهنگ و اندیشه ایرانی، با تأکید بر روایت‌های شاهنامه و مفهوم صلح شرافتمندانه به همت بنیاد ایران فرهنگی و با حضور جمعی از اهالی فرهنگ و ادب برگزار شد.

دکتر محمد رسولی، شاهنامه‌شناس و تاریخ‌دان، در این رویداد با استناد به بخش‌هایی از شاهنامه فردوسی، از سنت دیرینه مدارا و صلح‌جویی در فرهنگ ایران سخن گفت و تأکید کرد: ایرانیان در روایت فردوسی، مردمی جنگ‌طلب نیستند و حتی در زمان برخورداری از قدرت، حفظ صلح و رفتار انسانی با شکست‌خوردگان را مورد توجه قرار داده‌اند.

وی با اشاره به داستان منوچهر و نبرد ایرانیان با سلم و تور افزود: پس از پیروزی ایرانیان، با شکست‌خوردگان رفتاری انسانی صورت گرفت، آن هم در شرایطی که ایرانیان از قدرت تعیین‌کننده‌ای برخوردار بودند. 

رسولی سخنان منوچهر در این بخش از شاهنامه را نمونه‌ای کهن از توجه به کرامت انسانی دانست و گفت: در شاهنامه، قدرت و پیروزی الزاماً با جنگ‌طلبی همراه نیست.

در ادامه، پروفسور داریوش فرهود نیز با اشاره به سخنان دیگر صاحب‌نظران حاضر در این مراسم گفت: صلح امری نیک است، اما باید شرافتمندانه باشد، نه صلحی که رنگ تسلیم در برابر متجاوز داشته باشد.

وی با بیان اینکه جنگ‌های ایرانیان در روایت‌های تاریخی و فرهنگی کشور عمدتاً جنبه دفاعی داشته است، افزود: هرگاه ایران مورد حمله قرار گرفته، ایرانیان در برابر تجاوز ایستادگی کرده‌اند.

فرهود همچنین با استناد به متون ایرانی، خشم و آز ، را از عوامل جنگ‌افروزی برشمرد و تأکید کرد که جنگ فی‌نفسه نمی‌تواند امری نیک باشد.

همچنین در ادامه، دکتر نادر کریمیان سردشتی با مروری بر سیر صلح در تاریخ ایران و جهان، عرفان ایرانی را از جریان‌های مؤثر در شکل‌گیری اندیشه انسان‌دوستی، صلح‌جویی و مدارا در فرهنگ ایران دانست.

دکتر محمدعلی دادخواه نیز به بررسی مفهوم صلح از منظر حقوق بین‌الملل پرداخت.

آروز رازدان با خوانش بخشی از جلد نخست کتاب ایران فرهنگی، تاریخ پرچم در ایران را مرور کرد و مسعود رحیم‌زاده، به معرفی انجمن صلح در جنوب ایران پرداخت.

در پایان این مراسم، از شماری از پژوهشگران و فعالان فرهنگی با اهدای لوح سپاس و یادبود تقدیر شد.