باوجود شرایط سخت کاری تاب‌اوری صنایع حفظ شده است

قاسم خرمی در نشست رتبه‌بندی شرکت‌های برتر ایران با اشاره به پیشینه رویداد رتبه بندی گفت: رتبه‌بندی شرکت‌های برتر ایران از سال ۱۳۷۷ آغاز شد و امروز ارزیابی‌ها با ۳۳ شاخص مختلف در حال انجام است. با توجه به پیچیدگی‌های روزافزون در صنایع و کسب‌وکارها، شاخص‌های جدیدی نیز برای سال‌های آینده در دست برنامه‌ریزی است که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به مولفه‌های زیست‌محیطی اشاره کرد.

رئیس سازمان مدیریت صنعتی با تاکید بر نقش داده‌های رتبه‌بندی شرکت‌های برتر ایران در شناخت وضعیت اقتصادی کشور، گفت: رصد مستمر عملکرد بنگاه‌ها و ارزیابی میزان تاب‌آوری آنها می‌تواند به سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان در تصمیم‌گیری دقیق‌تر، کاهش ریسک و ترسیم مسیر توسعه صنایع کمک کند.

وی با رد برخی شایعات در خصوص هزینه‌های این رویداد تصریح کرد: برخلاف برخی گفته‌ها، سازمان مدیریت صنعتی برای ارزیابی و رتبه‌بندی شرکت‌های برتر هیچ هزینه‌ای دریافت نمی‌کند. تنها بنگاه‌هایی که تمایل دارند از داده‌ها و تحلیل‌های سازمان برای خرید خدمات مشاوره و توسعه استفاده کنند، مکلف به پرداخت هزینه هستند که این موضوع نیز مسئله‌ای کاملاً داوطلبانه و بر اساس تفاهم است.

سازمان مدیریت صنعتی؛ مخزن «دی‌ان‌ای» صنایع کشور است

رئیس سازمان مدیریت صنعتی خاطر نشان کرد: دی‌ان‌ای صنایع کشور در اختیار سازمان مدیریت صنعتی است و این سازمان با تکیه بر بیش از ۵۰۰۰ ارزیاب و کارشناس، در تلاش است تا چشم‌اندازی دقیق و روشن از آینده فعالیت‌های صنعتی و عملکرد بنگاه‌ها و سازمان‌ها ارائه دهد.

ارزیابی تاب‌آوری بنگاه‌ها در سال‌های سخت

خرمی گفت: سال گذشته آزمونی جدی برای ارزیابی تاب‌آوری صنایع و بنگاه‌های کشور بود و شرکت‌هایی که طی سال‌های گذشته با سازمان همکاری داشته‌اند، توانستند نقاط قوت و ضعف خود را شناسایی کنند و در شرایط دشوار یک سال اخیر، تاب‌آوری بیشتری در حفظ کسب‌وکار خود نشان دهند.

وی ادامه داد: این رویداد شاخصی برای ارزیابی بنگاه‌هاست و در بررسی‌های ما مشخص شد که شرکت‌ها پس از «جنگ ۴۰ روزه» تاب‌آوری بیشتری نسبت به «جنگ ۱۲ روزه» داشتند و در همین راستا، کمپین «دوباره می‌سازمت وطن» نیز در سازمان مدیریت صنعتی برای حفظ تاب‌آوری بنگاه‌ها و سازمان‌ها راه‌اندازی شد.

رئیس سازمان مدیریت صنعتی تصریح کرد: انتظار می‌رود سازمان‌ها و نهادهای دولتی نیز بیش از گذشته از خدمات آموزشی و مشاوره‌ای که به توسعه کسب‌وکارها کمک می‌کند، استفاده کنند. همچنین از سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان کشور تقاضای جدی داریم تا با ورود به این عرصه از داده‌ها و اطلاعاتی که به شکل رایگان در اختیار آن‌ها قرار می‌گیرد، برای سیاست‌گذاری در سطح کلان کشور بهره ببرند.

خرمی افزود: فرایند رتبه‌بندی صرفا کار برندینگ برای بنگاه‌ها نیست؛ در مرحله نخست، این رتبه‌بندی تصویر کلانی از اقتصاد کشور ارائه می‌دهد و امکان مقایسه شرکت‌های تراز داخلی با بنگاه‌های برتر دنیا را فراهم می‌کند. علاوه بر این، گزارش‌های محرمانه‌ای برای مقامات و مسئولین دولتی ارسال می‌شود تا تصویر دقیق‌تری از واقعیت‌های اقتصادی برای تصمیم‌گیری داشته باشند. سرمایه‌گذاران نیز با بررسی این داده‌ها می‌توانند عملکرد، تاب‌آوری و مدیریت ریسک خود را ارزیابی و نقشه راه دقیق‌تری ترسیم کنند.

رئیس سازمان مدیریت صنعتی با تاکید بر هدف‌گذاری برای رقابت‌پذیر کردن صنایع کشور، درباره مشارکت سرمایه‌گذاران خارجی گفت: مشارکت سرمایه‌گذاران خارجی و شرکای داخلی به دلیل شرایط اخیر پیچیدگی‌های خاص خود را دارد. پیش از شدت گرفتن تحریم‌ها نیز، سرمایه‌گذاران خارجی به دلیل نبود داده‌های مشخص و سازمان‌یافته از وضعیت عملکرد شرکت‌ها، نمی‌توانستند به نتیجه مطلوبی در مشارکت با شرکای ایرانی برسند و عدم شفافیت در عملکرد شرکت‌ها، میزان سودآوری و زنجیره ارزش آن‌ها، ریسک مشارکت برای سرمایه‌گذاران خارجی را افزایش می‌داد.

خرمی با اشاره به قابلیت‌های این ارزیابی در تحلیل روندها گفت: رتبه‌بندی می‌تواند مشخص کند کدام بنگاه‌ها دارای ریسک هستند و کدام حوزه‌ها به سمت توسعه حرکت می‌کنند. در حالی که برخی معتقدند تحریم‌ها اثری بر کشور ندارد، ما در سازمان مدیریت صنعتی با در دست داشتن داده‌های مشخص از عملکرد واحدهای تولیدی، می‌توانیم تصویر جامعی از اقتصاد کشور ارائه دهیم. 

وی گفت: امروز خوشبختانه تاب‌آوری کشور حفظ شده و صنایع اهمیت ارزیابی عملکرد خود را درک کرده‌اند و امیدواریم شرایط موجود با سربلندی به پایان برسد و شاهد رشد و توسعه روزافزون بنگاه‌های اقتصادی کشور باشیم.

رتبه‌بندی شرکت‌ها باید به تصمیم‌گیری بهتر مدیران و سیاست‌گذاران منجر شود

در ادامه نشست، مدیر رتبه‌بندی شرکت‌های برتر ایران‌ با تشریح فلسفه و فرآیند رتبه‌بندی شرکت‌ها گفت: هدف این مرکز صرفا انتشار فهرستی از شرکت‌های برتر نیست، بلکه تلاش می‌کنیم با تبدیل داده به اطلاعات و سپس تحلیل، تصویری روشن از عملکرد بنگاه‌ها در اختیار مدیران و تصمیم‌گیران قرار دهیم تا مبنایی برای تصمیم‌گیری‌های دقیق‌تر باشد.

بهنام فیض‌آبادی با اشاره به سابقه حدود سه دهه رتبه‌بندی شرکت‌ها در سازمان مدیریت صنعتی اظهار کرد: فرآیند رتبه‌بندی شرکت‌های برتر از سال ۱۳۷۷ در سازمان مدیریت صنعتی آغاز شد و این مدل با بهره‌گیری از الگوهای معتبر بین‌المللی شکل گرفت. در طول این سال‌ها نیز متناسب با نیازهای اقتصادی کشور، شاخص‌های مورد ارزیابی توسعه پیدا کرده و امروز عملکرد شرکت‌ها بر اساس ۳۳ شاخص بررسی می‌شود.

وی افزود: در این فرآیند، اطلاعات هزاران شرکت از منابع مختلف و همچنین گزارش‌های حسابرسی‌شده‌ای که شرکت‌ها ارائه می‌کنند، جمع‌آوری و پس از بررسی و پردازش، مبنای رتبه‌بندی قرار می‌گیرد و در نهایت ۵۰۰ شرکت برتر در گروه‌های مختلف معرفی می‌شوند.

فیض‌آبادی تاکید کرد: هدف مرکز رتبه‌بندی صرفا تهیه یک فهرست و برگزاری یک رویداد نیست.تلاش ما این است که اطلاعاتی فراتر از اعداد و صورت‌های مالی در اختیار مدیران و حاکمیت قرار گیرد تا مشخص شود چه عواملی در شکل‌گیری عملکرد و جایگاه یک شرکت موثر بوده است.

وی با بیان اینکه رتبه‌بندی شرکت‌ها در هفت حوزه اصلی انجام می‌شود، گفت: اندازه و رشد شرکت، سودآوری و عملکرد، بهره‌وری، صادرات، نقدینگی، وضعیت بدهی و ارزش بازار از جمله حوزه‌هایی هستند که در ارزیابی‌ها مورد توجه قرار می‌گیرند.

مدیر رتبه‌بندی شرکت‌های برتر ایران ادامه داد: در ارزیابی عملکرد بنگاه‌ها، تنها میزان فروش یا سود شرکت مورد توجه نیست؛ بلکه شاخص‌هایی مانند رشد فروش، فروش سرانه، ارزش افزوده ایجادشده، رشد دارایی‌ها و رشد اشتغال نیز اهمیت دارند و می‌توانند تصویر دقیق‌تری از عملکرد واقعی یک بنگاه ارائه کنند.

وی تصریح کرد: اعداد و اطلاعات مالی در واقع بازتاب تصمیم‌های مدیریتی و استراتژی‌های بنگاه هستند. برای نمونه، رشد فروش می‌تواند نتیجه سیاست‌های توسعه بازار باشد و تغییر در ساختار دارایی‌ها نیز ممکن است حاصل تصمیم‌های سرمایه‌گذاری شرکت باشد. بنابراین تحلیل این داده‌ها می‌تواند به مدیران کمک کند دلایل تغییر جایگاه خود را بهتر شناسایی کنند.

فیض‌آبادی با اشاره به طبقه‌بندی شرکت‌ها در ۳۲ گروه صنعتی گفت: این طبقه‌بندی بر مبنای استاندارد ISIC انجام می‌شود تا شرکت‌ها علاوه بر ارزیابی جایگاه عمومی خود، بتوانند عملکردشان را با سایر بنگاه‌های فعال در گروه صنعتی خود نیز مقایسه کنند.

وی افزود: یک مدیر ارشد باید همواره بداند شرکتش در چه جایگاهی قرار دارد، رقبای آن کجا ایستاده‌اند و در کدام شاخص‌ها از رقبا عملکرد بهتری دارد و در چه شاخص‌هایی نیازمند بهبود است. این مقایسه یکی از کارکردهای مهم رتبه‌بندی شرکت‌هاست.

مدیر رتبه‌بندی شرکت‌های برتر ایران خاطرنشان کرد: تلاش مرکز این است که از «داده» به «اطلاعات»، از اطلاعات به «تحلیل» و از تحلیل به «بینش» برسیم؛ به‌گونه‌ای که مدیران بنگاه‌ها و تصمیم‌گیران اقتصادی بتوانند بر مبنای شناخت دقیق‌تری از وضعیت موجود، تصمیم‌های بهتری برای آینده اتخاذ کنند.

وی گفت: عملکرد بنگاه‌ها در نهایت بخشی از تصویر اقتصاد کلان کشور را شکل می‌دهد و اگر مدیران بتوانند تصمیم‌های موثرتری اتخاذ کنند، آثار آن در سطح اقتصاد و جامعه نیز نمایان خواهد شد.

فیض‌آبادی در ادامه از برنامه این مرکز برای توسعه خدمات تحلیلی خبر داد و اظهار کرد: یکی از برنامه‌های در دست اجرا، طراحی و ارائه یک دستیار هوش مصنوعی برای مدیران است تا آنها بتوانند علاوه بر گزارش‌های تخصصی، از ظرفیت بانک اطلاعاتی مرکز رتبه‌بندی برای انجام تحلیل‌های عمیق‌تر و دقیق‌تر استفاده کنند.

وی همچنین به برنامه‌های جدید در رتبه‌بندی شرکت‌ها اشاره کرد و گفت: موضوع اقتصاد چرخشی و زنجیره تامین بسته از جمله محورهایی است که در دوره جدید مورد توجه قرار گرفته و تلاش می‌کنیم شرکت‌های فعال در این حوزه نیز در ارزیابی‌های جدید مورد شناسایی و معرفی قرار گیرند.مدیر رتبه‌بندی شرکت‌های برتر ایران همچنین از تداوم طرح رتبه‌بندی بنگاه‌های کوچک و متوسط خبر داد و افزود: با همکاری سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی، مدلی متناسب با شرایط شرکت‌های کوچک و متوسط طراحی شده و پس از اجرای نخستین دوره آن در سال گذشته، این طرح در سال جاری نیز دنبال خواهد شد.

فیض‌آبادی گفت: فلسفه اصلی رتبه‌بندی این است که عملکرد بنگاه‌ها در برابر مدیران و تصمیم‌گیران قرار گیرد؛ به تعبیری، رتبه‌بندی می‌تواند مانند آینه‌ای باشد که به مدیران کمک می‌کند وضعیت امروز خود را بهتر ببینند و مسیر مناسب‌تری برای آینده انتخاب کنند.