مهارت‌آموزی در هنرستان‌های هتلداری؛ از آموزش عملی تا ورود به صنعت گردشگری

صنعت گردشگری به عنوان یکی از پیشران‌های اصلی اقتصاد غیرنفتی، همواره با چالش کمبود نیروی انسانی متخصص و استاندارد روبرو بوده است. آمارها نشان می‌دهد که کیفیت خدمات اقامتی، تأثیر مستقیمی بر میزان ماندگاری توریست و سرانه درآمد ارزی دارد.

در همین راستا، شورای عالی آموزش و پرورش با هدف پر کردن این خلأ مهارتی در بازار کار، گام جدیدی را برداشته و رشته تخصصی «هتلداری» را به سرفصل‌های هنرستان‌های کاردانش اضافه کرده است. این تصمیم که از سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ اجرایی می‌شود، نویدبخش تربیت نسلی از نیروی کار ماهر است که دقیقاً بر اساس استانداردهای وزارت میراث فرهنگی آموزش دیده‌اند.

احمدرضا دوراندیش؛ معاون دبیرکل شورای عالی آموزش و پرورش در دویست و بیست و هفتمین جلسه کمیته کاردانش اعلام کرد که بر اساس مصوبات جلسات ۹۲۶ و ۶۷۷ شورای عالی آموزش و پرورش، سرفصل‌های این رشته با کد ۱۰۱۵۱،  به تصویب رسیده است.

وزارت میراث فرهنگی، گردشـگری و صـنایع دستی به عنوان دسـتگاه متولی حرفه، مسـئولیت اسـتاندارد، ارزشـیابی و صـدور گواهینـامه آموزشی این رشته را بر عهده خواهد داشت.

تربیت نیروی کارآمد برای بازار خدمات اقامتی

طراحی این رشته با هدف مستقیم «تربیت نیروی انسانی ماهر و کارآمد» برای صنعت گردشگری و خدمات اقامتی انجام شده است. در اقتصاد خدمات‌محور امروز، کیفیت نیروی انسانی یکی از شاخص‌های اصلی رقابت‌پذیری هتل‌ها و مراکز اقامتی است.

بنابراین، هنرجویان این رشته مهارت‌هایی نظیر؛  ارائه خدمات حرفه‌ای به گردشگران و مهمانان، اصول پذیرش و میزبانی، ارتباط مؤثر و کار تیمی، تشریفات و استانداردهای بین‌المللی خدمات هتلداری و ... را فرا خواهند گرفت.

با توجه به پتانسیل بالای ایران در جذب توریست و نیاز فزاینده هتل‌های لوکس و بوتیک‌هتل‌ها به پرسنل آموزش‌دیده، ایجاد این رشته می‌تواند نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان عمومی را کاهش داده و بهره‌وری بخش خدمات اقامتی را افزایش دهد. تمرکز بر «استانداردسازی» توسط وزارت میراث فرهنگی نیز نشان‌دهنده تلاش برای همسو کردن آموزش با تقاضای بازار است.

صنعت هتلداری نیازمند نیروی ماهر است

جمشید حمزه‌زاده؛ رئیس جامعه هتلداران ایران در گفت‌وگو با پانا با اشاره به نقش نیروی انسانی در صنعت هتلداری اظهار کرد: «صنعت گردشگری، صنعتی تخصصی است و برای فعالیت در آن باید افرادی جذب شوند که آموزش‌ها و مهارت‌های لازم را کسب کرده باشند.»

وی افزود: «این آموزش‌ها می‌تواند در قالب دوره‌های کوتاه‌مدت، بلندمدت، متوسطه و دانشگاهی ارائه شود، اما ضروری است از همان ابتدا به توسعه هنرستان‌های هتلداری توجه ویژه‌ای شود.»

رئیس جامعه هتلداران ایران با اشاره به موضوع ادغام هنرستان هتلداری با سایر شاخه‌های گردشگری گفت: «اگرچه همه این حوزه‌ها در چارچوب صنعت گردشگری قرار می‌گیرند، اما تخصص‌های هتلداری ماهیت متفاوتی با سایر بخش‌های گردشگری دارد. ازاین‌رو، جامعه هتلداران ایران بر حفظ هنرستان هتلداری موجود و توسعه هنرستان‌های تخصصی در سراسر کشور تأکید دارد.»

ضرورت تقویت آموزش‌های عملی

حمزه‌زاده با انتقاد از غلبه آموزش‌های نظری در برخی رشته‌های دانشگاهی هتلداری و گردشگری گفت: «آموزش‌های تئوریک به‌تنهایی پاسخگوی نیازهای صنعت هتلداری نیست و دانشجویان پس از فارغ‌التحصیلی، در بسیاری از موارد با عملیات اجرایی این صنعت بیگانه‌اند.»

وی تأکید کرد: «آموزش در هنرستان‌های هتلداری باید از همان ابتدا کاربردی و حرفه‌ای باشد و سهم آموزش‌های عملی در آن افزایش یابد.»

رئیس جامعه هتلداران ایران همچنین از آمادگی این جامعه برای همکاری در زمینه آموزش عملی و کارورزی هنرجویان در هتل‌ها خبر داد و افزود: «می‌توان با فراهم کردن زمینه کارورزی، به ارتقای سطح معلومات و مهارت‌های این افراد کمک کرد.»

پیشنهاد ایجاد هنرستان‌های مجهز به فضاهای عملیاتی

حمزه‌زاده درباره مسیرهای توسعه هنرستان‌های هتلداری نیز گفت: «در گام نخست، باید مجوزهای لازم از سوی وزارت آموزش‌وپرورش صادر شود. همچنین امکان مشارکت سرمایه‌گذاران بخش خصوصی در راه‌اندازی هنرستان‌های غیردولتی وجود دارد.»

وی با ارائه پیشنهادی اظهار کرد: «هنرستان‌های هتلداری به‌گونه‌ای طراحی شوند که آموزش عملی در ساختار خود مجموعه پیش‌بینی شود؛ برای مثال، در یک ساختمان چندطبقه، بخشی به کلاس‌های نظری و بخش دیگر به پذیرش مسافر و ارائه خدمات واقعی هتلداری اختصاص یابد تا هنرجویان در محیطی عملی، مهارت‌های مورد نیاز بازار کار را فرا بگیرند.»