آزمون دانش‌آموزی تافل چه ارتباطی با موضوع هسته‌ای دارد؟ / آمریکا تک‌تک شهروندان ایرانی را هدف مشروع می‌داند

اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه روز سه‌شنبه ۱۰ شهریور در نشست خبری به بیان مهمترین دیدگاه‌ها، تصمیمات و اقدامات وزارت امور خارجه پرداخت.

هرجا که لازم باشد از توانمندی‌ها و ابزار دیپلماسی استفاده خواهیم کرد

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به پرسشی درباره رویکرد و نگاه دستگاه سیاست خارجی به وضعیت جاری مذاکرات با آمریکا گفت: وزارت امور خارجه بر اساس منافع و مصالح کشور، تحولات را ارزیابی و دیدگاه‌های خود را بیان می‌کند و نهایتاً هر آنچه توسط مراجع ذی‌صلاح تصمیم‌گیری شود، بر همان اساس عمل خواهد کرد.

وی ادامه داد: در اینکه هیئت حاکمه آمریکا در اعلام مواضع خود دچار بی‌ثباتی، در اظهارات دچار نوسان و در رویکردها دچار سردرگمی است، تردیدی نیست؛ اما این موضوع باعث نمی‌شود ما از استفاده از همه ظرفیت‌هایمان، چه در میدان و چه در دستگاه دیپلماسی، غافل شویم. ما حتماً با در نظر گرفتن همه جوانب امر، هرجا که لازم باشد از توانمندی‌ها و ابزار دیپلماسی استفاده خواهیم کرد؛ هم برای تبیین مواضعمان و هم برای تأمین و احقاق حقوق ملت ایران.

پاکستان و برخی دیگر از کشورها برای کاهش تنش، تلاش می‌کنند

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسشی درباره سفر مقامات پاکستانی و قطری به ایران گفت: فرمول دائمی ما منافع ملی است و با توجه به شرایط و مقتضیات، مختصات تأمین منافع ملی، در موردش تصمیم‌گیری می‌شود.

بقائی ادامه داد: آقای عاصم منیر نه پیام مثبتی داشت، نه پیام منفی. ایشان در چهارچوب نقش‌آفرینی پاکستان به عنوان یک کشور دوست، به عنوان یک کشور همسایه، به عنوان کشوری که در پنج، شش ماه گذشته مساعی جمیله خودش را به کار گرفته برای کمک به کاهش تنش، به ایران سفر داشتند و دیدگاه‌هایشان را مطرح کردند. این تلاش‌ها نه فقط از سوی پاکستان، بلکه از طریق برخی دیگر از کشورها ادامه دارد.

وی افزود: اینکه آمریکا مرتکب چنین جنایتی شد، برای ما تازگی ندارد. آمریکا هر بار بهانه‌ای، اقدامات تجاوزکارانه‌اش را انجام داده و حتماً پاسخ لازم را هم، البته، دریافت کرده. این رفتارها فقط نشانگر سوءنیت آمریکاست، نشانگر این است که هم از یک سو دچار سردرگمی هستند، به دلیل گرفتار شدن در اشتباه راهبردی که خودشان مرتکب شدند، و هم به این دلیل که معتاد هستند به زیاده‌خواهی و مفهوم مذاکره را با دیکته کردن اشتباه گرفتند؛ چیزی که در مورد ایران قطعاً جواب نخواهد داد. تا مادامی که به این شیوه عمل کنند، حتماً نتیجه غیر از آنچه که تاکنون گرفتند، نمی‌گیرند. تأکید ما این است که ما باید با تمام توان، با هوشیاری کامل، مراقب تحرکات دشمن باشیم و همین‌طور که نشان داده شد، هیچ تعرضی را نیروهای مسلح ما بی‌پاسخ نخواهند گذاشت.

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوال خبرنگار پانا درباره تحریم آزمون‌های آموزشی بین‌المللی از جمله تافل برای دانش‌آموزان و دانشجویان ایرانی، گفت: بخش‌های ذی‌ربط وزارت خارجه در حدی که در توانشان هست، برای تسهیل کار دانش‌آموزان، دانشجویان و متقاضیان چنین آزمون‌هایی تلاش می‌کنند. اما یک واقعیت بار دیگر روشن شد و آن این‌که آمریکا در دشمنی خود با جمهوری اسلامی ایران، تک‌تک شهروندان ایرانی را در همه حوزه‌ها به‌عنوان هدف مشروع می‌داند. 

وی ادامه داد: اگر واقعا کوچک‌ترین صداقتی داشتند در این‌که نگرانی ما هسته‌ای است، خب فلان آزمون دانش‌آموزی یا فلان موضوعی که صرفا مرتبط است با مبادلات دانشجویی چه ارتباطی با موضوع هسته‌ای دارد؟ این‌ها نشان می‌دهد که آن چیزی که خودشان این دفعه تصریح کردند، به‌عنوان جنگ اقتصادی علیه ایران، علم و دانش و فناوری و به‌نوعی تمدن ایرانی را هدف قرار داده‌اند.

اظهارات مدیرکل آژانس نباید تحت تأثیر فشارهای سیاسی قرار گیرد

بقایی در پاسخ به سوالی درباره صحبت گروسی پیرامون منطقه «کوه کلنگ» که گفته «شواهد محکمی در مورد ادعاهای مطرح‌شده درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران در این منطقه وجود ندارد» و همچنین آخرین وضعیت مذاکرات با آژانس گفت: ما با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در چارچوب‌های متعارف و معمول در تماس هستیم. نمایندگی جمهوری اسلامی ایران نزد سازمان‌های بین‌المللی در وین، هر جا که لازم باشد، با طرف‌های ذی‌ربط در آژانس گفت‌وگو می‌کند. اما این که بگوییم مذاکره‌ای به معنای تحول جدیدی بین ایران و آژانس در جریان است، خیر، چنین چیزی نداریم.

وی ادامه داد: در مورد صحبت‌هایی که درباره فعالیت‌های هسته‌ای در نقاط مختلف از جمله کوه کلنگ مطرح می‌شود، این همان چیزی است که پیش از این نیز گفته بودیم. متأسفانه در برهه‌های گوناگون، برخی اظهارات ناهماهنگ و همچنین موضع‌گیری‌های سیاسی از سوی مقامات آژانس از جمله شخص مدیرکل موجب سوءاستفاده طرف‌های مقابل شده است. ما همچنان این طلبکاری جدی را از آژانس داریم که رفتار خود را با مسئولیتی که طبق اساسنامه‌اش بر عهده دارد، منطبق سازد و از ورود به موضوعاتی که آشکارا تحت تأثیر سیاست‌ها و رویکردهای سیاسی برخی کشورهای عضو قرار دارد، خودداری کند. اما درباره اصل سخنی که مدیرکل آژانس اخیراً مطرح کرده است، هرچند ما آن را تأیید کننده موضع خود نمی‌دانیم، زیرا پیش‌تر نیز بارها اعلام کرده‌ایم که در آن مکان هیچ فعالیت هسته‌ای نداریم، نشان می‌دهد که موضع ایران در این زمینه درست بوده است. با این حال، تأکید ما همواره بر این بوده و هست که اظهارات مدیرکل نباید تحت تأثیر فشارهای سیاسی قرار گیرد و آژانس باید بر اساس واقعیات و مسئولیت فنی خود عمل کند.

سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به سوالی در ارتباط با اخبار منتشر شده مبنی بر اینکه گویی قرار است وزیر خزانه‌داری آمریکا در اجلاس گروه ۲۰ برای مجاب کردن کشورها جهت همراهی با تحریم‌های جدید آمریکا علیه ایران شرکت کند، اقدامات ایران در این ارتباط چیست؟ ایران چگونه می‌تواند با توجه به برگزاری نشست سران شانگهای در قزاقستان از این ظرفیت برای پیشبرد منافع خود و خنثی کردن اقدامات آمریکا استفاده کند؟ گفت: آمریکا فاقد منطق برای مجاب کردن کشورها جهت همراهی آنها با جنگ اقتصادی است که علیه ایران آغاز کرده است و تنها کسانی که در برابر منطق زور آسیب‌پذیر هستند، ممکن است با این اقدامات آمریکا همراهی کنند.

وی ادامه داد: نفس و ذات اقدام آمریکا علیه ایران غیرقانونی و غیر انسانی است و ما از تمام ظرفیت‌ها برای مقابله با این موضوع استفاده می‌کنیم و از سوی دیگر دنیا به خوبی متوجه شده که این اقدام آمریکا صرفاً علیه ایران نیست، بلکه اعلام جنگ علیه همه ارزش‌ها و اصولی است که ۱۹۲ کشور عضو ملل متحد خود را به آن ملزم می‌دانند و مهمترین اصلی که در معرض آسیب قرار گرفته اصل حاکمیت و استقلال کشورهاست.

این مقام وزارت امور خارجه همچنین با اشاره برگزاری نشست سران کشورهای عضو سازمان شانگهای در قزاقستان و حضور ایران در این نشست، گفت: ما قطعا از ظرفیت‌های موجود در این نشست‌ها برای پیشبرد منافع ملی، همچنین موضوع چند جانبه‌گرایی و بیان مواضع و دیدگاه‌های جمهوری اسلامی ایران استفاده می‌کنیم.

اروپایی‌ها از افتادن در ورطه‌ تبعیت محض از دستورات غیرقانونی آمریکا پرهیز کنند

سخنگوی وزارت خارجه در مورد اعلام موضع اخیر اتحادیه اروپا که به‌صورت رسمی از تحریم‌های فراگیر آمریکا علیه ایران حمایت کرد،‌ گفت: اگر اروپا تصور می‌کند که با هزینه کردن از منافع ایران می‌تواند برای خود نزد آمریکا احترام و جایگاهی دست و پا کند، سخت در اشتباه است. تجربه نشان داده که مماشات و تبعیت محض در برابر آمریکا که دچار خودبرتر پنداری، زیاده‌خواهی و قلدری است، تنها اشتهای طرف آمریکایی را افزایش می‌دهد.

وی افزود: به‌نظر می‌رسد اروپایی‌ها مدتی است که استعداد و ظرفیت آموختن از تجارب زیسته‌ی خود را از دست داده‌اند. اروپا می‌تواند اندکی به عقب نگاه کنند و اتفاقی را که پس از همراهی اروپا با آمریکا در جریان مکانیسم «اسنپ‌بک» رخ داد، مرور کنند؛ نتیجه‌ی آن همراهی این شد که آمریکایی‌ها، اروپا را حتی از حضور فیزیکی در مذاکرات با ایران محروم کردند. بنابراین، لازمه‌ کسب احترام این است که از خود هتک حرمت نکنند. اروپایی‌ها باید این نکته را از ما که چندین دهه با زیاده‌خواهی و قلدری آمریکا دست و پنجه نرم کرده‌ایم، به‌عنوان یک نصیحت خیرخواهانه بپذیرند که از افتادن در ورطه‌ تبعیت محض از دستورات غیرقانونی آمریکا پرهیز کنند.

سخنگوی وزارت خارجه افزود: در جریان صدور این بیانیه، اتحادیه اروپا عملاً از همه‌ ارزش‌های مورد ادعای خود عدول کرد؛ ارزشی همچون احترام به حاکمیت قانون. حتی در چارچوب مقررات مصوب خود اتحادیه از جمله مقرره‌ی موسوم به «قانون انسداد» به کنار نهاده شده است. تبعیت اروپا از تحریم‌های آمریکا، هم خلاف مقررات حقوق بین‌الملل است و یک عمل متخلفانه‌ بین‌المللی محسوب می‌شود و هم نقض صریح مقررات داخلی خود اتحادیه‌ اروپاست. بنابراین، اتحادیه‌ اروپا به قیمت چشم‌پوشی از استقلال خود و حاکمیت تک‌تک کشورهای عضو، و به بهای زیر پا گذاشتن حاکمیت قانون، خود را مطیع آمریکا کرده است. در این مسیر، قطعاً نتیجه‌ای جز مخدوش کردن بیش از پیش اعتبار خود به دست نخواهند آورد. همه‌ کشورهای اروپایی که در این تصمیم مشارکت داشته‌اند، به‌خاطر تبعات سیاسی و حقوقی این حمایت آگاهانه از اقدامی که می‌دانند خلاف حقوق بین‌الملل، اصول حقوق بشر و مفاد منشور ملل متحد است، مسئولیت دارند و باید در این زمینه پاسخگو باشند.

بقایی در پاسخ به سوالی درباره انتشار گزارش‌هایی در رسانه‌های غربی پیرامون ارتکاب جنایت جنگی توسط آمریکا در میناب و لامرد، گفت: واقعاً نیازی به استناد به گزارش‌های نشریات غربی یا اظهارنظر کارشناسان خارجی نداریم تا نشان دهیم که آنچه در میناب، لامرد، قشم و بسیاری از مناطق دیگر ایران رخ داده، مصداق بارز جنایت جنگی است؛ این مسئله به‌اندازه‌ کافی روشن و آشکار است. یکی از شیوه‌های طرف آمریکایی برای پوشاندن عمق و گستره جنایاتی که مرتکب شدند، این است که یکی‌ دو مورد را برجسته کنند و رسانه‌ها را به آن‌ها مشغول کنند تا در نهایت تصمیم بگیرند صرفا یک یا دو مورد جنایت جنگی بوده و گویا بقیه اقداماتی که انجام دادند، قانونی بوده است. همه اقداماتی که آمریکا در جریان تجاوز نظامی علیه ایران مرتکب شد، از نظر ما، تک‌تک‌شان مصداق جنایت جنگی است. میناب به دلیل اینکه جمعی از معصوم‌ترین انسان‌ها در جریان آن جنایت به شهادت رسیدند، برجسته شد. لامرد هم همین‌طور، به دلیل اینکه برای اولین بار از یک سلاح ممنوعه برای کشتار بیشتر استفاده کردند

بقایی در پاسخ به این سوال که رئیس‌جمهور آمریکا در ماه‌های اخیر چندین بار اقدام به عددسازی درباره تعداد جانباختگان ناآرامی‌های دی‌ماه ۱۴۰۰ کرده است؛ به‌گونه‌ای که از ابتدا که رقم ۲۰ هزار را مطرح کرد، پیوسته آن را افزایش داد و به ۳۰ هزار، ۴۵ هزار، ۵۰ هزار و اخیراً ۱۰۰ هزار نفر رساند. هرچند که اساساً به اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا هیچ اعتباری نیست، اما این عددسازی‌های جعلی را چگونه می‌توان ارزیابی کرد؟ گفت: به نظر می‌رسد که بسیاری تصور می‌کردند دروغ‌گویی برای طرف‌های آمریکایی صرفاً یک تفنن یا سرگرمی است، اما این رفتار کم کم به بخشی از دیپلماسی عمومی آن‌ها تبدیل شده و اکنون گمان می‌رود که جامعه جهانی به این جمع‌بندی رسیده که دروغ‌گویی در آمریکا به یک صنعت پردرآمد مبدل شده است.

وی افزود: اگر این عددسازی‌ها را در ۶ ماه اخیر کنار هم بگذاریم، می‌بینیم که از ۲۰ هزار شروع شد، سپس به ۳۰ هزار، ۴۰ هزار، ۱۰۰ هزار رسید و دور از ذهن نیست که در روزها و هفته‌های آینده این رقم را به میلیون نفر هم برسانند. ما برخلاف طرف‌های آمریکایی که هیچ ارزشی برای جان انسان‌ها قائل نیستند، برای تک‌تک شهروندانمان که در جریان ناآرامی‌ها جان خود را از دست دادند، عمیقاً اندوهگین هستیم. اما تردیدی نداریم که آمریکا نه تنها ارزشی برای جان انسان‌ها قائل نیست، بلکه هیچ دلسوزی نیز برای ایرانیان ندارد؛ در غیر این صورت، مرتکب جنایاتی که پیش‌تر در این جلسه به برخی از آن‌ها اشاره کردید، نمی‌شد.

بقایی در ادامه گفت: توجه داشته باشید که حتی اگر آمریکا رقم جانباختگان را به یک میلیون نفر هم برساند، عدد ۱۶۸ به‌عنوان نماد جنایات میناب از ذهن ما پاک نخواهد شد و هرگز آن جنایات را فراموش نخواهیم کرد. به‌نظر می‌رسد یکی از اهداف آمریکایی‌ها از این عددسازی‌ها و تولید اخبار جعلی، تلاش برای به‌حاشیه راندن جنایاتی است که مرتکب شده‌اند و ما هرگز از آن‌ها نخواهیم گذشت؛ آن‌ها می‌خواهند با مشغول کردن جامعه جهانی به این اعداد ساختگی، افکار عمومی را منحرف کنند. اما خوشبختانه جامعه جهانی نیز گول این حرف‌ها را نمی‌خورد. جالب است که امروز یکی از دوستان همین موضوع را از یک نرم‌افزار هوش مصنوعی پرسیده بود و پاسخ دریافتی به تناقض‌گویی‌های آشکار آمریکایی‌ها اشاره داشت. به‌گونه‌ای که گویا هوش مصنوعی با وجود آن که بسیاری از بخش‌های آن تحت نفوذ خود آمریکا طراحی شده‌اند، از دست دروغ‌های پیاپی آن‌ها ذله شده‌ است.

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این سوال که در هفته‌های اخیر، باز هم گزارش‌هایی درباره بررسی امکان خروج ایران از معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای منتشر شده است. این پرسش مطرح می‌شود که عضویت در سندی که صرفاً تعهد و تکلیف ایجاد می‌کند، اما اجازه بهره‌مندی از مزایای آن داده نمی‌شود، چه فایده‌ای برای ایران دارد، ضمن اینکه همواره از سوی دارندگان سلاح هسته‌ای مورد تهدید قرار می‌گیریم؟ گفت: در این دو سال چندین نوبت این سؤال از من پرسیده شده است. این پرسش هم در سطح نخبگانی و هم در میان مردم عادی مطرح است. چه‌بسا تحلیل‌های آن‌ها گاه دقیق‌تر از تحلیل امثال بنده باشد که چگونه می‌توان در یک سند بین‌المللی عضو باقی ماند، اما در عین حال از مزایای آن محروم شد و بدتر از آن، به‌خاطر پایبندی به تعهدات، مجازات و مورد حمله قرار گرفت و چنین جنایاتی علیه ایران مرتکب شد.

وی افزود: این پرسش را کسانی باید پاسخ دهند که نظام منع اشاعه را به سخره گرفته‌اند. ایالات متحده به‌عنوان کشوری دارنده سلاح هسته‌ای و یکی از کشورهای امین این سند، و همچنین حامیان این کشور که همواره از حفظ معاهده عدم اشاعه سخن می‌گویند، باید در قبال این سؤال پاسخگو باشند. این سؤال در سطح بین‌المللی نیز به‌صورت جدی مطرح است که چگونه نظام منع اشاعه توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه و فراتر از آن، مورد خدشه قرار گرفته است. در عین حال از حیث موضع رسمی جمهوری اسلامی ایران، موضع بسیار روشن است: تا زمانی که در این سند عضو هستیم، خود را متعهد به تکالیف مندرج در آن می‌دانیم. موضع ما همواره ثابت و اصولی بوده است. در رابطه با اصل سلاح‌های هسته‌ای نیز باید گفت که این سلاح‌ها به‌عنوان مخرب‌ترین ابزار کشتار جمعی، از نگاه ما هم مغایر با آموزه‌های دینی است و هم سلاحی ضدتمدن و ضدبشری محسوب می‌شود.

بقایی در پاسخ به سوالی درباره گزارش‌های رسانه‌ای پیرامون احتمال استفاده آمریکا از سلاح‌های اتمی تاکتیکی علیه ایران، ‌گفت: درباره بسیاری از موضوعات صحبت می‌شود و ما نیز درباره بسیاری از مسائل اظهارنظر می‌کنیم؛ بنابراین نیازی به نگرانی از طرح مباحث گوناگون نیست.

وی افزود: این موضوع به‌قدری از منظر انسانی، حقوق بین‌الملل و اخلاقیات، قبیح و ناپسند است که حتی طرح آن نیز نشان‌دهنده ذهنیت بسیار غیرانسانی کسانی است که به چنین مباحثی دامن می‌زنند. جنایاتی که آمریکا و رژیم صهیونیستی در سال‌های اخیر مرتکب شده‌اند، نه‌تنها جنایت علیه انسان‌ها، کشورها و حقوق بین‌الملل بود، بلکه نظام منع اشاعه را نیز به بدترین شکل ممکن به مخاطره انداختند.

سخنگوی وزارت خارجه ایران افزود: گویا این کشورها قوه تعقل و دوراندیشی خود را از دست داده‌اند و نمی‌اندیشند که عادی‌سازی گفت‌وگو درباره موضوعاتی که تا پیش از این در سطح بین‌المللی به‌عنوان تابو محسوب می‌شدند، می‌تواند زمینه‌ساز فکر کردن سایر کشورها به بسیاری از مسائل مشابه شود. آن‌ها متوجه نیستند که هم‌زمان با ارتکاب جنایت در منطقه ما، مناطق مناقشه‌آمیز دیگری نیز در جهان وجود دارد؛ همچنین غافل از این واقعیت‌اند که آنها تنها دارندگان سلاح هسته‌ای نیستند و طرح چنین مباحثی ممکن است این اندیشه را در ذهن دیگر دارندگان سلاح هسته‌ای نیز ایجاد کند که گویا این موضوع امری پیش‌پاافتاده و سطحی است. بنابراین، مطمئناً جامعه جهانی، شخص دبیرکل سازمان ملل متحد و همه کشورهایی که برای صلح، امنیت بین‌المللی، انسانیت و تمدن انسانی ارزش قائل هستند، باید نسبت به این روند هوشیار باشند. حتی اگر این مباحث در سطح رسمی مطرح نشده باشد، نفس طرح آن در برخی از اندیشکده‌های بدسابقه، خود باید جامعه جهانی را نسبت به مسیری که تمدن انسانی به‌سوی آن در حرکت است، بیدار و هشیار کند؛ مسیری که قطعاً کل تمدن بشری را در معرض خطر جدی قرار خواهد داد.

اینکه در قلمرو ایران برای دفاع از خود آماده شویم و تمهیدات لازم را بیندیشیم، به هیچ‌کس ارتباطی پیدا نمی‌کند

بقایی در پاسخ به این سوال که آمریکا مدعی شده است که به دلیل آماده‌سازی نیروهای ایرانی برای مین‌گذاری در جزیره لارک به آن جزیره حمله کرده، گفت: آمریکا دروغ می‌گوید. هر بار که می‌خواهد جنایت خود را توجیه کند، بهانه‌ای تازه می‌تراشد. باز هم تأکید می‌کنم که ادعای آمریکا را نباید مقطعی و موردی نگاه کنید؛ بلکه جنایاتی که در این دو سال مرتکب شده را کنار هم بگذارید. از ابتدا بهانه «خطر قریب‌الوقوع» را مطرح کردند، سپس خطر بمب هسته‌ای ایران را، چیزی که کماکان تکرار می‌کنند و این نشان می‌دهد که یک الگوی ثابت وجود دارد: آمریکا هر بار دروغی جدید جعل می‌کند تا جنایت خود را توجیه کند. اینکه ما در قلمرو جمهوری اسلامی ایران برای دفاع از خود آماده شویم و تمهیدات لازم را بیندیشیم، به هیچ‌کس ارتباطی پیدا نمی‌کند و ادعایی که مطرح کرده‌اند، صرفاً یک ادعای بی‌اساس است. آنچه رخ داد، یک تجاوز نظامی آشکار بود و آمریکا باید در قبال این اقدام پاسخگو باشد. قطعاً این پاسخ‌گویی اتفاق افتاده و خواهد افتاد.

 بقایی در پاسخ به این سوال که برخی از رسانه‌ها مدعی شده‌اند که عاصم منیر در جریان سفر به تهران پیشنهاد عبور از بند ۱۳ تفاهم‌نامه اسلام‌آباد را مطرح کرده، گفت: سفر آقای عاصم منیر به تهران در چارچوب تلاش‌هایی است که پاکستان از چند ماه پیش برای جلوگیری از تشدید تنش‌ها انجام می‌دهد. مطالبی که در رسانه‌ها مطرح شده، عمدتاً گمانه‌زنی رسانه‌ای است.

در شرایط فعلی نمی‌توانیم از بازگشت به تفاهم نامه اسلام آباد سخن بگوییم

وی افزود: در شرایط فعلی، ما اساساً نمی‌توانیم از بازگشت به تفاهم‌نامه‌ای سخن بگوییم؛ دلیل آن روشن است: طرف آمریکایی تعهدات خود را نقض کرده است. باید دقت داشت که جای مدعی و مدعی‌علیه عوض نشود. این آمریکا بود که جنگ را آغاز کرد، آمریکا بود که تفاهم را نقض کرد، آمریکا بود که با بهانه‌ای ساختگی حملات را از سر گرفت و اکنون نیز این آمریکاست که باید در قبال اقدامات خود در برابر جامعه جهانی پاسخگو باشد.

سخنگوی وزارت خارجه ایران همچنین در پاسخ به این سوال که برخی تحلیلگران معتقدند که ایران در این جنگ، یک الگوی پیچیده را در پیش گرفته و در چارچوب آن تلاش می‌کند تا به‌جای شکست مستقیم آمریکا، با افزایش هزینه‌های سیاسی، اقتصادی، امنیتی و انتخاباتی، واشنگتن را از اقدامات خود پشیمان کند. آیا این رویکرد را تأیید می‌کنید؟»، گفت: بله.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران در پاسخ به سوالی درخصوص اظهارات گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد مبنی بر اینکه او جز صدا قدرتی در اختیار ندارد و در عین حال گفته سازمان ملل در عمل درباره مسئولیت‌های خود موفق بوده؟ این تناقض در گفتار را چگونه می‌بینید؟ گفت: واقعاً منشور سازمان ملل متحد صرفاً برای جلوگیری از جنگ میان ابرقدرت‌ها تدوین نشده است. سازمان ملل متحد برای جلوگیری از جنگ به معنای عام آن شکل گرفته است. بنابراین، فکر نمی‌کنم افتخاری داشته باشد که بگوییم سازمان ملل متحد مانع از جنگ میان قدرت‌های بزرگ شده است؛ در حالی که می‌دانیم جنگ میان بسیاری از کشورها، که برخی قدرت‌های بزرگ نیز پشت آن قرار داشته‌اند، چه جنایات و فجایعی به دنبال داشته است. تقلیل فلسفه وجودی سازمان ملل متحد به جلوگیری از جنگ میان قدرت‌های بزرگ، یک تفسیر خطرناک از منشور سازمان ملل متحد است.

وی افزود: نکته دیگر، در رابطه با جنگ تحمیلی آمریکا علیه ایران است. اینکه این جنگ باعث شد قدرت‌های نظامی محدودیت‌های خود را بشناسند، نمی‌تواند نتیجه‌ای باشد که دبیرکل سازمان ملل متحد بخواهد بر اساس آن، از چنین جنایت و تجاوز نظامی آشکاری صرف‌نظر کند. ما انتظار داشتیم و همچنان انتظار داریم که سازمان ملل متحد و شخص دبیرکل، موضعی قاطع درباره اقدامی که به‌خوبی می‌دانند خلاف قانون و ناقض بند ۴ ماده ۲ منشور ملل متحد و مصداق اقدام تجاوزکارانه بوده است، اعلام کنند.

دبیرکل سازمان ملل از قدرت «صدایی»‌که در اختیار دارد علیه اقدامات آمریکا اقدام کند

بقایی تاکید کرد: نکته دیگری که درباره نداشتن قدرت دبیرکل مطرح کردید، این است که من مطمئن نیستم ایشان دقیقاً از چنین عبارتی استفاده کرده باشند، اما دست‌کم اشاره کرده‌اند که دبیرکل دارای یک «صدا» است. خب، از همین صدا استفاده کنید. از این صدا برای رساندن واقعیت‌ها به گوش مردم جهان باید استفاده شود. حتی اگر فرض بگیریم که دبیرکل سازمان ملل متحد، به جز یک صدا، اختیار دیگری ندارد که به نظر من چنین نیست، منشور ملل متحد اختیارات قابل‌توجهی را برای دبیرکل در نظر گرفته است.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به این سوال که در سپتامبر ۲۰۲۵، شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، در نشست سازمان همکاری شانگهای در تیانجین، «ابتکار حکمرانی جهانی» را با هدف مقابله با کاستی‌های حکمرانی جهانی و پاسخ به چالش‌های نظام بین‌الملل مطرح کرد. این ابتکار، چارچوبی جدید برای بهبود حکمرانی جهانی در شرایط آشفته و در حال تغییر کنونی ارائه داد و با استقبال و حمایت کشورهایی از جمله ایران مواجه شد. در آستانه نخستین سالگرد ارائه و اجرای این ابتکار، ارزیابی ایران از دستاوردهای آن چیست و ایران چه انتظارات و پیشنهادهایی برای تقویت و اجرای این ابتکار دارد؟ گفت: ما از هر ابتکاری که در جهت ارتقای صلح و امنیت بین‌المللی، حفظ چندجانبه‌گرایی، صیانت از منشور ملل متحد و رعایت حقوق بین‌الملل باشد، حمایت می‌کنیم. چین، به عنوان شریک تجاری ایران و کشوری دوست که با آن روابط در سطح شراکت راهبردی داریم، برای ما اهمیت بسیار بالایی دارد. چین عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد است و ما همواره تلاش کرده‌ایم از این جایگاه برای تقویت چندجانبه‌گرایی و ایجاد همبستگی میان کشورهای جنوب جهانی استفاده کنیم.

وی افزود: در همکاری و تعامل با دوستان چینی، به‌رغم اینکه در یک سال اخیر با ناامنی شدید در منطقه خود نیز روبه‌رو بوده‌ایم که دلیل اصلی آن، اقدامات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده است، چینی‌ها تلاش‌های زیادی برای کمک به بهبود اوضاع در منطقه ما انجام داده‌اند و ما این تلاش‌ها را ارج می‌نهیم. در عین حال، معتقدیم همه ما باید تلاش‌های خود را تقویت کنیم و هم‌افزایی بیشتری داشته باشیم تا از تشدید ناامنی در منطقه و تضعیف چندجانبه‌گرایی جلوگیری کنیم.