امنیت زیستگاه، اولویت اصلی حفاظت از یوز آسیایی است

شینا انصاری در چهارمین همایش ملی روز یوزپلنگ آسیایی در شهرستان بجنورد استان خراسان شمالی با گرامیداشت یاد شهدای کشور، شهدای محیط زیست و به‌ویژه سه شهید محیط‌بان خراسان شمالی اظهار کرد: خراسان شمالی از نظر محیط زیستی اهمیت راهبردی دارد و از غنای قابل توجهی در زمینه ذخایر محیط زیستی برخوردار است.

وی افزود: وجود چهار پارک ملی، مناطق حفاظت‌شده و زیستگاه‌های ارزشمند جانوری، ظرفیت قابل توجهی برای حفاظت از تنوع زیستی در استان ایجاد کرده است. 

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به تنوع گونه‌ای خراسان شمالی ادامه داد: هشت گربه‌سان کشور در این استان وجود دارد و پرتراکم‌ترین زیستگاه پلنگ ایرانی نیز در پارک ملی سالوک دیده شده است.

انصاری با اشاره به وضعیت یوز آسیایی در میاندشت جاجرم تصریح کرد: با تلاش محیط‌بانان و جوامع محلی، حضور یوز آسیایی در میاندشت به عنوان یک زیستگاه زایا و پویا برقرار است و این موضوع نویدبخش امنیت و مطلوبیت زیستگاه است و مسئولیت ما را در قبال این گونه به‌شدت در معرض خطر بیشتر می‌کند.

 

وی با تأکید بر اینکه حفاظت از یوز تنها به حفظ یک گونه محدود نمی‌شود، گفت: وقتی از یوز آسیایی صحبت می‌کنیم، فقط یک گونه شاخص مورد نظر نیست، بلکه مطلوبیت زیستگاه، وجود منابع آب و طعمه، امنیت، کریدورهای حفاظتی و شبکه حفاظتی نیز باید فراهم باشد تا این گونه بتواند برای بقا، آن منطقه را انتخاب کند.

معاون رئیس‌جمهور با اشاره به تجربه موفق میاندشت در زمینه حفاظت از یوز خاطرنشان کرد: توجه به دانش بومی و مشارکت حفاظتی جوامع محلی از نکات ارزشمند این تجربه است و استفاده از دانش بومی دامداران محلی برای تأمین آب، نمونه‌ای از ظرفیت‌های ارزشمند در حفاظت از تنوع زیستی است. 

انصاری ادامه داد: در زمینه حفاظت از تنوع زیستی نیازمند رویکرد مشارکتی هستیم و در همین راستا، سال گذشته در شورای عالی حفاظت محیط زیست مجوز تعدادی حفاظتگاه مردمی صادر شد تا گستره حفاظت افزایش پیدا کند و یک شبکه متصل و به‌هم‌پیوسته زیستگاهی شکل بگیرد.

 

وی با تأکید بر ضرورت ایجاد یک نظام پایدار برای حفاظت از یوز آسیایی اظهار کرد: به جای اینکه حفاظت از یوز را پروژه‌محور دنبال کنیم، باید یک نظام حفاظتی برای این گونه پی‌ریزی شود تا با جابه‌جایی دولت‌ها و تغییر افراد، این نظام دچار آسیب یا توقف نشود و بتوانیم حفاظت را در یک سازوکار مستمر، نظام‌مند و سیستماتیک پیش ببریم. 

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست همچنین بر هماهنگی توسعه با طبیعت تأکید کرد و گفت: در مسیر توسعه باید قانون طبیعت را در نظر بگیریم و توسعه را با طبیعت هماهنگ کنیم. امروز به این درک رسیده‌ایم که کشور نیازمند توسعه پایدار است.

انصاری با اشاره به تدوین برنامه جامع تنوع زیستی کشور افزود: این برنامه با دستور رئیس‌جمهور تهیه شده و در آن وضعیت تنوع زیستی کشور، گونه‌های در معرض خطر انقراض و اقدامات لازم برای حفاظت از این گونه‌ها مورد توجه قرار گرفته است.

 

وی با اشاره به مشکلات موجود در حوزه محیط زیست تصریح کرد: با وجود جنگ‌ها، تحریم‌های ناعادلانه، مشکلات اقتصادی، کم‌بارشی، کمبود منابع مالی و نیروی انسانی، پروژه حفاظت از یوز را به عنوان میراث و نماد شاخص تنوع زیستی کشور با قوت دنبال می‌کنیم و این پروژه حتی در جریان جنگ نیز متوقف نشد. 

معاون رئیس‌جمهور گفت: باید با استفاده از همه ظرفیت‌ها، مشکلاتی مانند تعارضات موجود در مناطق، گله‌های شتر، کم‌آبی و کمبود نیروی انسانی محیط‌بانان را مدیریت کنیم و از ظرفیت پایش‌های هوشمند نیز برای تقویت حفاظت بهره بگیریم.

وی تأکید کرد: اولویت ما باید امنیت زیستگاه باشد و در کنار آن، تکثیر در اسارت نیز به عنوان یک پروژه در سایت توران دنبال می‌شود، اما تلاش اصلی باید بر ارتقای حفاظت از زیستگاه‌های طبیعی این گونه در معرض خطر انقراض متمرکز باشد. 

انصاری در پایان از محیط‌بانان، جوامع محلی، فعالان محیط زیست، استادان دانشگاه، اصحاب رسانه و همه افرادی که در برگزاری این همایش و فرآیند مشارکتی حفاظت از یوز آسیایی نقش دارند، قدردانی کرد.