باید به سمت ساختن یک امت قدرتمند حرکت کنیم

حمید شهریاری، در آیین اختتامیه چهلمین کنفرانس بین‌المللی وحدت اسلامی که با حضور جمعی از اندیشمندان و مهمانان جهان اسلام در تالار قدس حرم مطهر رضوی برگزار شد، با تشریح روند شکل‌گیری و گسترش گفتمان وحدت اسلامی اظهار کرد: حرکت در مسیر وحدت اسلامی طی سال‌های گذشته مراحل مختلفی را پشت سر گذاشته و امروز زمان آن رسیده است که این گفتمان بیش از گذشته در عرصه عمل دنبال شود.

وی افزود: در نخستین گام، تلاش شد جمهوری اسلامی ایران به عنوان الگویی در زمینه وحدت اسلامی به جهان معرفی شود و در همین مسیر، مفهوم‌سازی، تولید ادبیات و واژگان مرتبط با وحدت و تبیین پیام‌های آن در دستور کار قرار گرفت.

از مفهوم‌سازی تا شبکه‌سازی در جهان اسلام

دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی ادامه داد: در گام بعدی، با تأسیس مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، زمینه‌ای برای پیگیری منسجم‌تر موضوع وحدت میان مسلمانان فراهم شد و پس از آن نیز گفتمان‌سازی و شبکه‌سازی برای توسعه این اندیشه در جهان اسلام مورد توجه قرار گرفت.

شهریاری گفت: امروز این مراحل پشت سر گذاشته شده و مسئله اصلی این است که وحدت اسلامی چگونه باید از سطح اندیشه و گفتار به عرصه رفتار و عمل اجتماعی و سیاسی منتقل شود.

وی تأکید کرد: وحدت زمانی معنا پیدا می‌کند که آثار آن در زندگی مسلمانان و در مناسبات جوامع اسلامی دیده شود و این امر نیازمند تصمیم‌ها و رفتارهای مشخصی در میدان است.

چه کارهایی وحدت اسلامی را تضعیف می‌کند؟

دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با بیان اینکه تحقق وحدت نیازمند پرهیز از برخی رفتارهاست، اظهار کرد: توهین، ترور، نزاع، تکفیر و جنگ میان مسلمانان از جمله اقداماتی است که باید از آنها جلوگیری شود.

شهریاری افزود: نمی‌توان از وحدت اسلامی سخن گفت و همزمان رفتارهایی را ترویج کرد که نتیجه آن افزایش اختلاف و دشمنی میان مسلمانان باشد. بنابراین یکی از نخستین الزامات وحدت، کنار گذاشتن ادبیات و رفتارهای تفرقه‌افکنانه است.

وی ادامه داد: در کنار پرهیز از این اقدامات، باید رفتارهای وحدت‌آفرین را نیز تقویت کنیم؛ یعنی هرجا بخشی از جامعه اسلامی با نیاز یا مشکلی مواجه است، سایر مسلمانان خود را نسبت به آن بی‌تفاوت ندانند.

وحدت در میدان عمل؛ کمک به مسلمانان در زمان نیاز

شهریاری با تأکید بر ضرورت تبدیل وحدت به یک رفتار عملی گفت: اگر در جامعه اسلامی نیاز و مشکلی وجود دارد، همه اعضای این جامعه باید برای رفع آن تلاش کنند و کمک به مسلمانان نباید صرفاً در حد همدردی و اظهار نظر باقی بماند.

وی حمایت جمهوری اسلامی ایران از مردم غزه و بوسنی را از نمونه‌های این رویکرد دانست و افزود: جمهوری اسلامی ایران در موضوع غزه و بوسنی، به دلیل احساس مسئولیت نسبت به نیاز مسلمانان، در کنار آنها قرار گرفت.

دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی تصریح کرد: وحدت اسلامی زمانی در جهان اسلام اثرگذار خواهد بود که مسلمانان در بزنگاه‌های مهم، کنار یکدیگر قرار بگیرند و در برابر مشکلات یکدیگر احساس مسئولیت داشته باشند.

تقویت محور مقاومت؛ یکی از الزامات ایستادگی

شهریاری  بر ضرورت تقویت محور مقاومت تأکید کرد و گفت: دشمن امروز به اهمیت وحدت در جهان اسلام پی برده و به همین دلیل تلاش می‌کند این مؤلفه را تضعیف کند.

وی افزود: محور مقاومت از جمله موضوعاتی است که در چارچوب این نگاه شکل گرفته و تقویت آن نیازمند حضور فعال و مستمر نیروهای مقاومت در میدان است.

شهریاری با تأکید بر اینکه نباید در مسیر تقویت توان جهان اسلام دچار خستگی و عقب‌نشینی شد، اظهار کرد: اگر هدف، ایستادگی در برابر فشار و زور است، باید قدرت لازم برای این ایستادگی نیز وجود داشته باشد.

قدرت؛ شرط ایستادگی در برابر زور

دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با اشاره به ضرورت تقویت توانمندی‌های جهان اسلام گفت: برای ایستادگی در برابر زور، تنها اراده کافی نیست و باید قدرت نیز داشت.

وی افزود: جهان اسلام باید در حوزه‌های مختلف علمی، اقتصادی، فناوری و دفاعی توانمند شود و همه مسلمانان باید در مسیر ساختن امت اسلامی قدرتمند نقش خود را ایفا کنند.

شهریاری با اشاره به توانمندی‌های دفاعی کشور اظهار کرد: برای مقابله با فشار و تهدید، باید از ظرفیت‌های علمی و فناوری استفاده کرد و توان دفاعی را نیز توسعه داد.

وی ادامه داد: ساختن یک امت قدرتمند نیازمند مشارکت همه بخش‌های جامعه است و این قدرت باید در خدمت استقلال، عزت و توان ایستادگی ملت‌های مسلمان قرار گیرد.

ضرورت شکل‌گیری یک شبکه فعال در جهان اسلام

شهریاری  تقویت ارتباط میان ملت‌ها و دولت‌های اسلامی را ضروری دانست و گفت: ملت‌ها و دولت‌های اسلامی باید به سمت قدرتمند شدن حرکت کنند تا زمینه نفوذ و سلطه بیگانگان کاهش یابد.

وی افزود: برای تحقق این هدف، صرفاً داشتن ایده و گفتمان کافی نیست، بلکه باید گفتمان‌سازی و شبکه‌سازی به صورت همزمان دنبال شود و شبکه ایجادشده نیز در عرصه عمل حضور داشته باشد.

دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی خاطرنشان کرد: شبکه‌سازی میان علما، اندیشمندان، نخبگان، جوانان و فعالان جهان اسلام می‌تواند زمینه همکاری‌های گسترده‌تر را فراهم کند و گفتمان وحدت را از سطح نشست‌ها و کنفرانس‌ها به متن جامعه منتقل کند.

وحدت؛ راهی برای ساختن امت قدرتمند

شهریاری با اشاره به نقش الگوهای وحدت‌آفرین در جهان اسلام گفت: یکی از دلایل حساسیت دشمن نسبت به جریان وحدت اسلامی، ظرفیت این گفتمان برای ایجاد همگرایی و قدرت در میان ملت‌های مسلمان است.

وی افزود: هر اندازه ملت‌های اسلامی به یکدیگر نزدیک‌تر شوند و ظرفیت‌های خود را در کنار یکدیگر قرار دهند، امکان شکل‌گیری یک امت قدرتمند و مستقل نیز بیشتر خواهد شد.

دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی در پایان تأکید کرد: مسیر آینده وحدت اسلامی باید بر سه پایه گفتمان‌سازی، شبکه‌سازی و حضور در میدان عمل استوار باشد؛ به گونه‌ای که وحدت نه فقط یک مفهوم نظری، بلکه به یک رفتار و برنامه عملی در جهان اسلام تبدیل شود.