مهران‌فر در گفت‌وگو با پانا مطرح کرد؛
مهران‌فر: بحران هویت نوجوانان، سوژه مغفول سینمای کودک ایران است
تهران (پانا) - فرهاد مهران فر، کارگر دان و فیلمنامه‌نویس سینما با تأکید بر ضرورت شناخت جهان‌بینی و زیباشناسی نسل آلفا در سینما، بحران هویت، تنهایی در فضای مجازی و شکاف میان نسل‌ها را از مهم‌ترین دغدغه‌های کودکان و نوجوانان امروز دانست و با انتقاد از عملکرد نهادهای فرهنگی تأکید کرد: سینمای کودک و نوجوان ایران بیش از آنکه با بحران اقتصادی یا کمبود ایده مواجه باشد، با بحران مدیریت دولتی روبه‌رو است.
فرهاد مهران فر در گفت‌وگو با پانا، با اشاره به تفاوت‌های بنیادین نسل آلفا با نسل‌های گذشته، اظهار کرد: «ساخت فیلم برای این نسل مستلزم درک و شناخت کافی از جهان‌بینی، زیباشناسی و خواسته‌های آن است و آثار سینمایی متناسب با این نسل، از نظر محتوا و فرم، تفاوت‌های بنیادینی با فیلم‌های ساخته‌شده برای کودکان و نوجوانان در دهه‌های گذشته خواهند داشت.»
بحران هویت؛ دغدغه محوری نسل آلفا
مهران‌فر با اشاره به تأثیر فناوری‌های نوین بر زندگی کودکان و نوجوانان امروز بیان کرد: «نوجوان امروز بخش مهمی از هویت و تجربه زیسته خود را از دوران کودکی با موبایل، اینترنت، بازی‌های آنلاین، شبکه‌های اجتماعی و هوش مصنوعی شکل داده است.»
وی افزود: «نوجوان ایرانی میان خانواده، مدرسه، فرهنگ رسمی، فرهنگ جهانی و فضای مجازی پیوسته در حال جست‌وجو و پرسشگری است. مسئله او صرفاً سرگرمی نیست، بلکه می‌خواهد بداند چه کسی خواهد شد.»
این کارگردان، تعارض میان دنیای واقعی و فضای آنلاین را از چالش‌های مهم این نسل دانست و گفت: «بخش قابل‌توجهی از زندگی اجتماعی نوجوان ایرانی در فضای مجازی شکل می‌گیرد. اگرچه صدها ارتباط مجازی او را احاطه کرده است، اما غالباً احساس تنهایی می‌کند و تصور دارد که کسی واقعاً او را نمی‌فهمد. این تضاد می‌تواند به موضوع محوری سینمای کودک و نوجوان نسل آلفای ایران تبدیل شود.»
نگرانی از آینده و شکاف میان نسل‌ها
مهران‌فر با اشاره به دغدغه‌های نوجوانان درباره آینده خود تصریح کرد: «این نسل برای رسیدن به خودآگاهی در مواجهه با واقعیت‌های اجتماعی، با این اضطراب روبه‌رو است که آیا آینده‌ای برای او وجود دارد یا باید به مهاجرت فکر کند.»
وی ادامه داد: «والدین معمولاً نسل جدید را با معیارهای دوران نوجوانی خود می‌سنجند، درحالی‌که این نسل در محیطی کاملاً متفاوت زندگی می‌کند. این شکاف میان تجربه زیسته والدین و فرزندان نیز می‌تواند به یکی از موضوعات مهم سینمای کودک و نوجوان امروز ایران تبدیل شود.»
سینما نباید به پیام‌های اخلاقی و تربیتی محدود شود
این کارگردان با تأکید بر ضرورت فاصله گرفتن از الگوهای کلیشه‌ای در فیلم‌سازی برای نوجوانان گفت: «سینمای موفق برای نسل آلفا نباید رسالت خود را صرفاً در انتقال پیام‌های اخلاقی و امور تربیتی رایج در دهه‌های گذشته نظام‌های آموزشی و فرهنگی خلاصه کند و به مخاطب دیکته کند که چه چیزی خوب یا بد است؛ زیرا نوجوان این نسل در برابر چنین روش‌هایی موضع می‌گیرد.»
وی افزود: «در ایده‌های سینمایی مرتبط با این نسل باید به کودک و نوجوان اجازه داد انتخاب کند، اشتباه کند، شکست بخورد، دروغ بگوید، عصبانی شود و از والدین و مربیان فاصله بگیرد تا فرصتی برای شکل‌گیری رابطه‌ای تازه و پویاتر با آنها فراهم شود.»
مهران‌فر تأکید کرد: «در عصر شبکه‌های اجتماعی و هوش مصنوعی، بحران هویت از مهم‌ترین موضوعاتی است که سینمای کودک و نوجوان ایران در سال‌های پیش رو با آن مواجه خواهد بود و باید مورد توجه مدیران فرهنگی و فیلم‌سازان قرار گیرد.»
انتقاد از عملکرد نهادهای فرهنگی و دولتی
مهران‌فر در پاسخ به پرسشی درباره اینکه سینمای ایران امروز بیشتر با بحران اقتصادی مواجه است یا بحران ایده، بحران مدیریت دولتی را چالش اصلی این حوزه عنوان کرد.»
وی همچنین با انتقاد از عملکرد نهادهای فرهنگی دولتی اظهار کرد: «این نهادها در برابر این واقعیت مهم که آینده سرزمین ایران به رشد و تعالی مناسب و شایسته کودکان و نوجوانان آن وابسته است، دچار سردرگمی، انفعال و سیاست‌زدگی هستند.»
ضرورت بازنمایی جهان‌های مختلف نوجوانان
این کارگردان با اشاره به گستردگی تجربه‌های زیسته نسل آلفا خاطرنشان کرد: «کودکان و نوجوانان این نسل فقط درباره امتحان، کنکور، مسجد، اردو و چالش‌های خانوادگی فکر نمی‌کنند؛ آنها هم‌زمان در چند جهان زندگی می‌کنند؛ خانه، مدرسه، خیابان، اینترنت و جهانی که روی صفحه تلفن همراهشان قرار دارد.»
وی در پایان تأکید کرد: «اگر متولیان سینمای کودک و نوجوان بتوانند این جهان‌های مختلف را در قالب روایتی واقعی و غیرشعاری به یکدیگر پیوند دهند، کودکان و نوجوانان نسل آلفای ایران احساس خواهند کرد که داستان روایتگر حال و دغدغه‌های خودشان است.»
گزارشگر: ستایش محمودی مقدم
ارسال دیدگاه