تحول در فرایند یاددهی و یادگیری با محوریت معلم و مدرسه یادگیرنده ضروری است

علی متقیان، در آیین اختتامیه جشنواره نوآوری در فرایند آموزش و یادگیری   آیین اظهار کرد: برای اینکه یادگیری به‌درستی در دانش‌آموزان شکل بگیرد، لازم است تغییراتی در روند فعالیت‌های آموزشی ایجاد شود و فرایند یاددهی و یادگیری به‌گونه‌ای باشد که دانش‌آموز انگیزه لازم را داشته باشد و معلم نیز از روش‌های جدید برای جلب مشارکت همه دانش‌آموزان استفاده کند.

وی افزود: ویژگی اصلی یک «مدرسه یادگیرنده» این است که همه عوامل مدرسه در کنار یکدیگر یاد می‌گیرند و یاد می‌دهند؛ دانش‌آموز، معلم و خانواده همگی در مسیر ایجاد تغییر و ارتقای فرایند یادگیری نقش دارند.

متقیان با اشاره به برگزاری جشنواره نوآوری در فرایند یاددهی و یادگیری گفت: از میان ۵۵ نفر از همکاران خراسان شمالی که از مرحله استانی به مرحله کشوری راه یافتند، پنج نفر موفق به کسب رتبه نخست کشوری شدند و امروز همزمان با برگزاری اختتامیه کشوری، از این همکاران در استان تقدیر شد.

مدیرکل آموزش و پرورش خراسان شمالی ادامه داد: معلم موفق در قرن بیست‌ویکم صرفاً کسی نیست که خوب تدریس می‌کند، بلکه باید بتواند تفکر انتقادی، خلاقیت، نوآوری، همکاری و ارتباط را در دانش‌آموزان تقویت کند و زمینه یادگیری مستقل آنان را فراهم آورد.

وی با تأکید بر ضرورت عبور از روش‌های سنتی یادگیری اظهار کرد: دیگر نمی‌توان با روش‌های گذشته با دانش‌آموزان امروز ارتباط برقرار کرد و لازم است روش‌هایی همچون یادگیری معکوس، یادگیری تعاونی، پژوهش‌محوری و پروژه‌محوری در فرایند آموزشی مورد توجه قرار گیرد.

متقیان افزود: در یادگیری معکوس، دانش‌آموز می‌تواند پیش از حضور در کلاس؛ محتوای آموزشی را مطالعه کند و زمان کلاس به تمرین، رفع اشکال، گفت‌وگو و فعالیت‌های مشارکتی اختصاص یابد. همچنین موقعیت‌های یادگیری نباید صرفاً به کلاس درس محدود شود و پژوهش‌سراها، آزمایشگاه‌ها، طبیعت و محیط‌های واقعی نیز می‌توانند زمینه یادگیری مؤثر را فراهم کنند.

مدیرکل آموزش و پرورش خراسان شمالی با اشاره به اهمیت تغییر در شیوه‌های ارزشیابی دانش‌آموزان گفت: باید از تمرکز صرف بر ارزشیابی پایانی عبور کنیم و ارزشیابی‌های تکوینی، پروژه‌ها و روند رشد و پیشرفت دانش‌آموزان مورد توجه بیشتری قرار گیرد.

وی همچنین بر ضرورت توجه به شرایط بومی استان در برنامه‌ریزی‌های آموزشی تأکید کرد و گفت: نمی‌توان نسخه‌های آموزشی سایر کشورها یا حتی سایر مناطق کشور را بدون توجه به اقتضائات بومی اجرا کرد. برنامه‌های آموزشی باید متناسب با شرایط هر منطقه طراحی و با خلاقیت و نگاه بومی دنبال شود.

متقیان با اشاره به ضرورت توجه بیشتر به مناطق مختلف استان افزود: تفاوت‌های موجود میان شهرستان‌ها و مناطق آموزشی نشان می‌دهد که باید وضعیت هر منطقه به‌صورت دقیق بررسی و برای رفع کاستی‌ها برنامه‌ریزی شود. رشد برخی شهرستان‌ها در جشنواره نوآوری در فرایند یاددهی و یادگیری، در کنار ضعف برخی مناطق، می‌تواند مبنایی برای بررسی و اصلاح روندها باشد.

وی، معلم را محور اصلی تحول در نظام تعلیم و تربیت دانست و تصریح کرد: اگر معلم در کلاس درس تغییر نکند، هیچ تحول پایداری در آموزش و پرورش اتفاق نخواهد افتاد. همه ما باید در کنار یکدیگر کار کنیم و با گفت‌وگو و هم‌افزایی، درک مشترکی از مسائل آموزشی و مسیر تحول ایجاد کنیم.

مدیرکل آموزش و پرورش خراسان شمالی همچنین با اشاره به نقش فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی در آموزش گفت: معلمِ مدرسه یادگیرنده، خود را جدا از تغییرات روز نمی‌داند و باید با فناوری‌های جدید آشنا باشد. استفاده دانش‌آموز از هوش مصنوعی نباید صرفاً به یک تقابل میان معلم و دانش‌آموز تبدیل شود، بلکه می‌توان از این ظرفیت برای گفت‌وگو، ارائه، تحلیل و یادگیری بهتر استفاده کرد.

وی ادامه داد: نخستین شرط موفقیت معلم، برقراری ارتباط با دانش‌آموز است. معلم توانمند کسی است که بتواند با دانش‌آموز ارتباط مؤثر برقرار کند، مفاهیم دشوار را به زبان ساده آموزش دهد و برای همه دانش‌آموزان فرصت مشارکت و نقش‌آفرینی ایجاد کند.

متقیان با تأکید بر اهمیت کرامت انسانی در مدرسه اظهار کرد: نظام آموزشی باید از روش‌های سنتی پاداش و تنبیه عبور کند و نگاه انسان‌محور و توجه به کرامت دانش‌آموزان و معلمان را در اولویت قرار دهد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: نوآوری در یادگیری از نگاه معلم آغاز می‌شود و معلم الهام‌بخش می‌تواند دانش ‌آموزانی تربیت کند که خودشان به دنبال یادگیری، خلاقیت و تغییر باشند؛ بنابراین همه معلمان باید در مسیر تحول و نوآوری در فرایند یاددهی و یادگیری حرکت کنند.