افزایش قیمت بنزین اثر بازدارنده و ماندگار ندارد

از آنجا که بنزین به عنوان کالایی راهبردی، نقشی کلیدی در تعیین سطح هزینه‌های حمل‌ونقل، توزیع کالا و خدمات ایفا می‌کند، هرگونه تغییر در نرخ آن تأثیری فوری و فراگیر بر قیمت تمام‌شده محصولات اساسی، کرایه‌های شهری و بین‌شهری و در نهایت قدرت خرید خانوارها خواهد داشت.

دولت با آگاهی کامل از این زنجیره تأثیر و با اولویت قرار دادن ثبات معیشتی و جلوگیری از ایجاد شوک در بازار، تاکنون هیچ تصمیم نهایی برای افزایش قیمت بنزین غیرسهمیه‌ای اتخاذ نکرده و نرخ بنزین سهمیه‌ای نیز بدون تغییر باقی مانده است؛ ضمن اینکه مقرر شده هرگونه جمع‌بندی آینده پیش از اجرا به صورت شفاف اطلاع‌رسانی شود.

همزمان با این رویکرد حمایتی و با توجه به نظرات کارشناسی مبنی بر ناکارآمدی افزایش قیمت در کاهش پایدار مصرف و ضرورت تمرکز بر راهکارهای عادلانه، تیم اجرایی کشور تمهیدات لازم را برای مدیریت ناترازی تولید و مصرف، توسعه حمل‌ونقل عمومی و تأمین پایدار سوخت بدون فشار بر معیشت شهروندان در دستور کار قرار داده است.

محمود یزدانی، کارشناس حوزه انرژی در گفت‌وگو با پانا درباره افزایش قیمت حامل‌های انرژی اظهار کرد: «افزایش قیمت حامل‌های انرژی نمی‌تواند اثر بازدارنده و بهینه‌ساز داشته باشد. در کشور ما، حامل‌های انرژی، به ویژه بنزین، با تاب‌آوری مردم ارتباط مستقیم دارند و افزایش قیمت بنزین به افزایش همه مؤلفه‌های هزینه‌های زندگی شهروندان منجر خواهد شد.»

اصلاح تولید، راهکار اساسی

وی با اشاره به اینکه به جای افزایش قیمت باید به سمت اصلاح تولید حرکت کرد، گفت: «به جای افزایش قیمت، باید به سمت اصلاح تولید حرکت کنیم. اگرچه افزایش قیمت ممکن است در کوتاه‌مدت اثر مطلوبی داشته باشد، اما اثر ماندگاری نخواهد داشت. با سهمیه‌بندی موافق هستم، اما با افزایش قیمت پایه مخالفم. در مصارف بیش از حد الگو، باید قیمت به نرخ واقعی خود برسد.»

یزدانی افزود: «دولت و دستگاه‌های متولی باید به سمت اصلاح الگوی تولید بروند؛ یعنی تشویق شرکت‌های دانش‌بنیان و بخش خصوصی برای تولید موتورهای با مصرف بهینه و کاهش حداقل مصرف سوخت.»

طرح واریز سهمیه بنزین به کارت سرپرست خانوار؛ اقدامی عادلانه

کارشناس حوزه انرژی با اشاره به طرح واریز سهمیه بنزین به کارت سرپرست خانوار گفت: «این طرح که سهمیه بنزین به کارت سرپرست خانوار واریز شود تا عدالت برای افرادی که خودرو ندارند نیز رعایت گردد، امری پسندیده و در راستای عدالت‌محوری است. دولت باید بازگشت سرمایه به خانوارها را در دستور کار خود قرار دهد.»

یزدانی با اشاره به ناترازی در عدالت‌محوری در شرایط فعلی خاطرنشان کرد: «در حال حاضر، ناترازی در عدالت‌محوری وجود دارد. خانواده‌ای که از چند خودرو استفاده می‌کند، از یارانه پنهان انرژی بهره‌مند می‌شود، در حالی که خانواده‌ای که به حمل‌ونقل عمومی وابسته است، از این یارانه محروم می‌ماند.»

راهکارهای کوتاه‌مدت برای حل ناترازی بنزین

وی با اشاره به راهکارهای کوتاه‌مدت برای حل ناترازی بنزین گفت: «در کوتاه‌مدت، با توجه به کاهش واردات بنزین به دلیل جنگ و آسیب به برخی پالایشگاه‌ها، ناترازی بنزین اجتناب‌ناپذیر است.»

یزدانی چهار راهکار کوتاه‌مدت را برشمرد: «اول، سهمیه‌بندی که به نظر می‌رسد تنها چاره کار باشد. دوم، مدیریت مصرف و مصرف بهینه با فرهنگ‌سازی و رعایت الگوی مصرف. سوم، افزایش و بهبود حمل‌ونقل عمومی که در تهران به صورت رایگان انجام شده و باید در سایر استان‌ها نیز توسعه یابد. چهارم، کاهش سهمیه‌بندی در صورت عدم کفایت که در صورت عدم پاسخ‌گویی سهمیه‌بندی اولیه، کاهش سهمیه‌ها می‌تواند به عنوان راهکار نهایی کوتاه‌مدت در نظر گرفته شود.»