تحلیل ابعاد امنیتی و راهبردی تحولات اخیر در منطقه در گفتوگوی پانا با فیروزشاهیان، کارشناس مسائل سیاسی؛
پیمان مکه باید در راستای امنیت جهان اسلام باشد/ شکست کارآمدی پیمانهای منطقهای با آمریکا
تهران (پانا) - دبیر جبهه احزاب و تشکلهای حامی مقاومت فلسطین با اشاره به توافق دفاعی میان عربستان، پاکستان و ترکیه (پیمان مکه) گفت: ایران باید تحولات امنیتی منطقه را با نگاهی چندبعدی و مبتنی بر واقعیتهای ژئوپلیتیکی دنبال کند؛ این پیمان در صورتی میتواند به ثبات منطقه کمک کند که هدف آن مقابله با رژیم صهیونیستی باشد، نه ایجاد جبههای علیه کشورهای مسلمان.
حسن فیروزشاهیان، در گفتوگو با خبرنگار پانا درباره رویکرد جمهوری اسلامی ایران نسبت به توافق دفاعی میان عربستان، پاکستان و ترکیه اظهار کرد: «مسائل ژئوپلیتیکی و تحولات منطقهای را نمیتوان صرفاً از یک بُعد سیاسی یا نظامی مورد بررسی قرار داد بلکه باید مجموعهای از مولفههای امنیتی، سیاسی و راهبردی را در کنار یکدیگر دید.»
وی به پیمانهای امنیتی و نظامی برخی کشورهای منطقه با آمریکا اشاره کرد و افزود: «در سالهای گذشته شاهد انعقاد پیمانهایی میان برخی کشورهای منطقه و ایالات متحده در حوزههای امنیتی و نظامی بودهایم، اما تحولات و جنگهای اخیر نشان داد که بسیاری از این توافقات در شرایط بحرانی نتوانستند کارآمدی مورد انتظار را داشته باشند.»
فیروزشاهیان ادامه داد: «در جنگهای اخیر ثابت شد که صرف انعقاد یک پیمان سیاسی یا امنیتی به معنای شکلگیری فوری یک سازوکار نظامی موثر نیست؛ زیرا از زمان انعقاد یک معاهده تا رسیدن آن به مرحله عملیاتی، معمولا فرآیندی طولانی طی میشود و نمونههایی مانند ناتو نیز نشان میدهد که ایجاد ساختارهای دفاعی مشترک به سادگی و در کوتاهمدت امکانپذیر نیست.»
این فعال سیاسی با بیان اینکه ایران باید توافق سهجانبه عربستان، پاکستان و ترکیه را با دقت رصد کند، تصریح کرد: «امیدواریم این پیمان در راستای مقابله با رژیم غاصب صهیونیستی و تامین امنیت جهان اسلام مورد استفاده قرار گیرد و علیه کشورهای مسلمان منطقه به کار گرفته نشود.»
ضرورت پیگیری حقوقی حمله اوکراین به ناو ایرانی
وی درباره حمله اوکراین به یک ناو ایرانی در دریای خزر و نحوه پاسخ جمهوری اسلامی ایران به این اقدام گفت: «طبق اظهاراتی که از سوی سرلشکر رضایی مطرح شد، جمهوری اسلامی ایران در ابتدا تصمیم به پاسخ نظامی داشت، اما پس از برقراری تماس میان وزیر امور خارجه اوکراین و جمهوری اسلامی ایران و اعلام اینکه هدف قرار گرفتن این کشتی ناشی از اشتباه بوده است، ایران از پاسخ نظامی صرفنظر کرد.»
فیروزشاهیان افزود: «جمهوری اسلامی ایران با توجه به این تماس و توضیح ارائهشده، تصمیم گرفت پاسخ نظامی ندهد؛ با این حال، این به معنای نادیده گرفتن موضوع نیست و قطعا ملاحظات و الزامات حقوقی و بینالمللی در این زمینه قابل پیگیری است.»
وی تاکید کرد: «حتی اگر یک اقدام در عرصه بینالمللی به عنوان اشتباه مطرح شود، این مسئله لزوما مانع پیگیری حقوقی آن نیست؛ بنابراین موضوع حمله به این کشتی و جانباختن نیروهای ایرانی حاضر در آن میتواند از مسیرهای حقوقی و بینالمللی مورد بررسی قرار گیرد، بهویژه اینکه در ابتدا از منظر جمهوری اسلامی ایران، این اقدام در سطح یک جنایت جنگی تلقی شده بود.»
ریشه تنش یمن و عربستان؛ رقابت بر سر آینده سیاسی
دبیر جبهه احزاب و تشکلهای حامی مقاومت فلسطین همچنین درباره تنشهای میان یمن و عربستان سعودی اظهار کرد: «عربستان سعودی و برخی کشورهای دیگر منطقه از جمله امارات، از بیش از یک دهه گذشته تلاشهایی را برای جلوگیری از تثبیت جریان انقلاب مردم یمن دنبال کردهاند.»
وی به تحولات سیاسی و نظامی یمن اشاره کرد و گفت: «مردم یمن خواهان تغییر نظام سیاسی پیشین بودند و جریان انصارالله که دارای ریشههایی در مکتب زیدی است و به لحاظ فکری به انقلاب اسلامی ایران نزدیک است، در همین بستر شکل گرفت و به تدریج از یک جریان مردمی و سیاسی به یک جریان نظامی تبدیل شد.»
فیروزشاهیان ادامه داد: «این جریان بهدنبال استقلال یمن و خارج کردن این کشور از سیطره عربستان سعودی، امارات و نیروهای چندملیتی است و در سالهای اخیر نیز مواضع خود را در حمایت از جبهه مقاومت اسلامی، فلسطین و جمهوری اسلامی ایران به صراحت نشان داده است.»
وی به موقعیت راهبردی یمن اشاره و خاطرنشان کرد: «یمن در نزدیکی تنگه بابالمندب قرار دارد؛ آبراهی که از مهمترین گذرگاههای دریایی جهان محسوب میشود. بنابراین شکلگیری یک قدرت سیاسی و نظامی مستقل در این منطقه که اساسا رژیم صهیونیستی را به رسمیت نمیشناسد و خود را در مقابل آن تعریف میکند، از نظر معادلات منطقهای اهمیت بسیار زیادی دارد.»
این فعال سیاسی با بیان اینکه تحولات یمن صرفا یک اختلاف داخلی یا مناقشه میان دو کشور نیست، گفت: «در بخش مهمی از منطقه، رژیمهایی با ساختارهای پادشاهی و وابستگیهای گسترده به غرب، آمریکا و انگلیس وجود دارند لذا در چنین شرایطی، شکلگیری یک نظام سیاسی مستقل و نزدیک به تفکر مقاومت اسلامی در نزدیکی بابالمندب، معادلات امنیتی و ژئوپلیتیکی منطقه را تحت تاثیر قرار میدهد.»
فیروزشاهیان افزود: «به همین دلیل، بخش مهمی از درگیریهایی که طی سالهای گذشته در یمن شاهد بودهایم، ریشه در تلاش برای تعیین آینده سیاسی این کشور دارد؛ اینکه یمن همچنان در چارچوب نظام سیاسی وابسته به عربستان و امارات باقی بماند یا یک نظام سیاسی مستقل با رویکرد نزدیک به جریان مقاومت اسلامی در آن مستقر شود.»
وی در پایان تاکید کرد: «تحولات یمن، عربستان، تنگه بابالمندب و توافقهای امنیتی جدید میان کشورهای منطقه باید در چارچوب یک معادله بزرگتر منطقهای تحلیل شود و نمیتوان آنها را اتفاقاتی جدا از تحولات مقاومت، فلسطین و رقابت قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای دانست.»
خبرنگار: محدثه رمضانی
ارسال دیدگاه