هزینه خرید یک سبد غذایی بیش از ۲.۲۸ برابر شد

تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران نشان می‌دهد، فشار تورمی بر سفره خانوار در تیرماه ۱۴۰۵ همچنان بسیار شدیدتر از تورم عمومی بوده است. در حالی که تورم نقطه‌به‌نقطه شاخص کل ۸۷.۹ درصد اعلام شده، قیمت گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها نسبت به تیرماه سال گذشته ۱۲۸.۱ درصد افزایش یافت؛ به این معنا که هزینه خرید یک سبد ثابت غذایی در فاصله یک سال بیش از ۲.۲۸ برابر شده است.

هشت قلم از سفره خانوار وارد محدوده ۳ رقمی شدند

بررسی جزئیات آماری نشان می‌دهد هشت زیرگروه از ۱۰ زیرگروه اصلی خوراکی‌ها تورم نقطه‌ای بالاتر از ۱۰۰ درصد ثبت کرده‌اند و حتی دو گروه باقی‌مانده نیز با تورم‌های ۹۸.۵ و ۸۶.۶ درصدی فاصله زیادی با ثبات قیمت ندارند.

با وجود این فشار انباشته، تورم ماهانه خوراکی‌ها در تیر به ۲.۵ درصد محدود شد؛ زیرا کاهش ۴.۷ درصدی قیمت گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های آنها بخشی از افزایش قیمت نان، سبزیجات، میوه و سایر اقلام را خنثی کرد. محاسبات نشان می‌دهد خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها حدود یک‌سوم تورم ماهانه تیر را ایجاد کرده‌اند و نان و سبزیجات به‌تنهایی نزدیک به ۲۸ درصد تورم کل ماه را ساخته‌اند.

به این ترتیب، کاهش قیمت یک گروه در مقیاس ماهانه نتوانسته تصویر کلی سفره را تغییر دهد؛ تصویری که در آن روغن، لبنیات، گوشت، نان و میوه همگی افزایش قیمت سه‌رقمی نسبت به سال قبل داشته‌اند.

سبزیجات در صدر تورم ماهانه؛ گوشت بخشی از فشار تیر را خنثی کرد

تورم ماهانه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در تیر ۱۴۰۵ به ۲.۵ درصد رسید؛ رقمی کمتر از تورم ۳.۱ درصدی شاخص کل، اما جزئیات زیرگروه‌ها نشان می‌دهد افزایش قیمت در بخش مهمی از اقلام غذایی همچنان شدید بوده است.

بیشترین تورم ماهانه به سبزیجات و حبوبات اختصاص داشت که قیمت آنها تنها در یک ماه ۸.۳ درصد افزایش یافت. محصولات خوراکی طبقه‌بندی‌نشده با ۶.۹ درصد، نان و غلات با ۵.۹ درصد، چای، قهوه، کاکائو و نوشیدنی‌ها با ۵.۵ درصد و میوه و خشکبار با ۴.۸ درصد در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند.

در مقابل، قیمت گروه گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های آنها در تیر ۴.۷ درصد کاهش یافت. این افت، ۰.۵۴ واحد درصد از تورم ماهانه کل کشور کم کرد و بخش قابل‌توجهی از افزایش قیمت سایر اقلام غذایی را خنثی ساخت.

بر پایه محاسبات سهم گروه‌ها، اگر قیمت گوشت کاهش نمی‌یافت و سایر شرایط ثابت می‌ماند، تورم ماهانه کل می‌توانست به حدود ۳.۷ درصد برسد. با این حال، کاهش ماهانه قیمت گوشت نباید به معنای ارزان‌شدن آن در مقایسه با سال گذشته تفسیر شود. قیمت این گروه با وجود افت تیرماه، همچنان ۱۴۵.۲ درصد بیشتر از تیر ۱۴۰۴ است. بنابراین، کاهش یک‌ماهه بیشتر نقش ترمز موقت را داشته و نتوانسته گرانی انباشته این بخش از سبد غذایی را جبران کند.

روغن ۲۶۱ درصد گران شد

تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها در تیر به ۱۲۸.۱ درصد رسید؛ یعنی متوسط قیمت مواد غذایی و آشامیدنی‌ها نسبت به ماه مشابه سال قبل بیش از دو برابر شده است. در میان ۱۰ زیرگروه اصلی خوراکی، هشت گروه تورم سه‌رقمی ثبت کرده‌اند؛ وضعیتی که نشان می‌دهد گرانی دیگر محدود به یک یا دو قلم خاص نیست و بخش بزرگی از سفره خانوار را دربر گرفته است.

روغن‌ها و چربی‌ها با تورم نقطه‌ای ۲۶۱.۵ درصد در صدر قرار دارند. این رقم به معنای بیش از ۳.۶ برابرشدن قیمت این گروه در یک سال است. پس از آن، شیر، پنیر و تخم‌مرغ با ۱۴۷.۱ درصد و گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های آنها با ۱۴۵.۲ درصد قرار گرفته‌اند.

نان و غلات نیز تورم ۱۱۶.۷ درصدی، میوه و خشکبار ۱۱۵.۴ درصدی، نوشیدنی‌ها ۱۰۱.۷ درصدی، قند، شکر و شیرینی‌ها ۱۰۱.۲ درصدی و محصولات خوراکی طبقه‌بندی‌نشده تورم ۱۰۰.۶ درصدی داشته‌اند.

ماهی و صدف‌داران با تورم ۹۸.۵ درصدی تنها اندکی پایین‌تر از مرز سه‌رقمی ایستاده‌اند و سبزیجات و حبوبات نیز تورم ۸۶.۶ درصدی را تجربه کرده‌اند.  به این ترتیب، تمام زیرگروه‌های اصلی خوراکی با افزایش قیمتی بسیار بالا روبه‌رو بوده‌اند و تفاوت آنها بیشتر در شدت تورم است، نه در وجود یا نبود فشار قیمتی.

نان و سبزیجات ۲۸ درصد از تورم تیر را ساختند

تورم ماهانه دقیق شاخص کل در تیر ۳.۱۳ درصد بوده است. از این مقدار، خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها ۱.۰۴ واحد درصد و دخانیات ۰.۰۲ واحد درصد سهم داشته‌اند. بنابراین، مجموعه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات در مجموع حدود ۳۴ درصد تورم ماهانه تیر را ایجاد کرده‌اند و نزدیک به دوسوم تورم جدید از کالاهای غیرخوراکی و خدمات آمده است.

در میان اقلام غذایی، نان و غلات با سهم ۰.۵۰ واحد درصدی، مهم‌ترین عامل افزایش تورم ماهانه بوده‌اند. سبزیجات و حبوبات نیز ۰.۳۷ واحد درصد و میوه و خشکبار ۰.۲۴ واحد درصد به تورم تیر اضافه کرده‌اند.

مجموع سهم نان و سبزیجات به ۰.۸۷ واحد درصد می‌رسد؛ یعنی این دو گروه به‌تنهایی حدود ۲۷.۸ درصد کل تورم ماهانه کشور را ساخته‌اند.

پس از آنها، شیر، پنیر و تخم‌مرغ ۰.۱۴ واحد درصد، روغن‌ها و چربی‌ها ۰.۰۹ واحد درصد، چای و نوشیدنی‌ها ۰.۰۹ واحد درصد و قند و شیرینی‌ها ۰.۰۸ واحد درصد به تورم افزوده‌اند. در سوی مقابل، کاهش قیمت گوشت ۰.۵۴ واحد درصد از فشار تورمی کاسته است.

این ترکیب نشان می‌دهد تورم خوراکی تیر از یک‌سو تحت‌تأثیر افزایش قیمت اقلام پایه‌ای مانند نان و سبزیجات قرار داشته و از سوی دیگر، با افت موقت قیمت گوشت تعدیل شده است؛ تعدیلی که هنوز نتوانسته شکاف ۴۰ واحد درصدی تورم خوراکی و شاخص کل را از میان ببرد.

منبع:‌تجارت نیوز