«درجام» و تلاش برای روایت جام جهانی با زبان مخاطب مجازی

جام جهانی در سال‌های اخیر دیگر فقط یک رویداد ورزشی نیست. مسابقات فوتبال، به‌ویژه در سطح جام جهانی، همزمان در چند میدان دنبال می‌شوند؛ در زمین مسابقه، در استودیوهای تحلیلی، در گفت‌وگوهای روزمره، در شبکه‌های اجتماعی و در ویدئوهای کوتاهی که گاهی به اندازه خود مسابقه دیده می‌شوند. از همین منظر، برنامه‌ای مانند «درجام» را باید در نسبت با همین تغییر ذائقه مخاطب ارزیابی کرد؛ برنامه‌ای که به جای رقابت با قالب‌های تحلیلی، بیشتر روی ضلع سرگرم‌کننده، حاشیه‌محور و اجتماعی فوتبال حساب باز کرده است.

در این میان، انتخاب مهیار حسن برای اجرای برنامه، یکی از تصمیم‌های قابل توجه «درجام» است. مهیار حسن از چهره‌هایی است که پیش از حضور در این برنامه، با فضای تولید محتوای ویدئویی و زبان شبکه‌های اجتماعی شناخته می‌شد؛ فضایی که بخش مهمی از مخاطبان امروز، رویدادهایی مانند جام جهانی را از خلال آن دنبال می‌کنند. به همین دلیل، حضور او در «درجام» تنها انتخاب یک مجری برای یک برنامه فوتبالی نیست، بلکه نشانه‌ای از انتخاب یک لحن است؛ لحنی که می‌خواهد رسمی، سنگین و صرفاً کارشناسانه نباشد.

همین انتخاب، مسیر برنامه را تا حد زیادی روشن می‌کند. در برنامه‌های کلاسیک فوتبالی، معمولاً محور اصلی بر تحلیل مسابقه، عملکرد تیم‌ها، آمار، تاکتیک و پیش‌بینی نتایج قرار دارد. اما «درجام» از زاویه‌ای دیگر وارد می‌شود؛ از زاویه مخاطبی که شاید دنبال‌کننده تخصصی فوتبال نباشد، اما در روزهای جام جهانی با فضای عمومی این رویداد همراه می‌شود. برای چنین مخاطبی، فقط نتیجه بازی اهمیت ندارد؛ شوخی‌ها، کری‌خوانی‌ها، مهمان‌ها، حاشیه‌ها و واکنش‌های مردم نیز بخشی از جذابیت فوتبال است.

در این ساختار، مهیار حسن نقش واسطه‌ای میان فوتبال و مخاطب عمومی پیدا می‌کند. او قرار نیست در جایگاه کارشناس فنی فوتبال ظاهر شود و اتفاقاً اگر برنامه این مرز را درست نگه دارد، همین ویژگی می‌تواند به نفع آن عمل کند. «درجام» از مجری خود بیشتر انرژی، ریتم، شوخی و ارتباط مستقیم با مخاطب می‌خواهد؛ همان عناصری که با منطق فضای مجازی و مصرف پلتفرمی محتوا نسبت نزدیکی دارند.

البته این مسیر، بدون چالش نیست. برنامه‌ای که می‌خواهد فوتبال را با زبان سرگرمی روایت کند، باید مراقب باشد که حاشیه بر متن غلبه نکند. اگر شوخی، مهمان‌محوری و ریتم تند، جای خود فوتبال را بگیرد، برنامه ممکن است از یک تاک‌شوی فوتبالی به گفت‌وگویی صرفاً مناسبتی و پراکنده نزدیک شود. نقطه حساس «درجام» دقیقاً همین‌جاست؛ حفظ تعادل میان سرگرمی و موضوع اصلی، یعنی جام جهانی.

با این حال، اهمیت «درجام» در این است که فوتبال امروز را فقط در قالب سنتی و رسمی نمی‌بیند. جام جهانی برای بسیاری از مخاطبان، یک تجربه جمعی است؛ تجربه‌ای که بخشی از آن در قاب مسابقه شکل می‌گیرد و بخشی دیگر در فضای مجازی، شوخی‌ها، واکنش‌ها و گفت‌وگوهای پس از بازی ادامه پیدا می‌کند. «درجام» تلاش می‌کند همین بخش دوم را جدی بگیرد؛ بخشی که شاید در برنامه‌های تحلیلی کمتر دیده شود، اما در تجربه واقعی مخاطب امروز حضور پررنگی دارد.

از سوی دیگر، حضور مهمانان مختلف و فاصله گرفتن از ترکیب صرفاً فوتبالی، به برنامه امکان می‌دهد دامنه مخاطبان خود را گسترده‌تر کند. این انتخاب می‌تواند «درجام» را برای کسانی هم قابل تماشا کند که الزاماً مخاطب حرفه‌ای فوتبال نیستند، اما در ایام جام جهانی با فضای عمومی آن همراه می‌شوند. چنین رویکردی با ماهیت پلتفرمی نماوا نیز همخوان است؛ جایی که مخاطب معمولاً در کنار محتوای تخصصی، به دنبال تجربه‌ای سبک‌تر، منعطف‌تر و سرگرم‌کننده‌تر نیز هست.

در نهایت، «درجام» را می‌توان تلاشی برای نزدیک کردن برنامه‌سازی فوتبالی به زبان مخاطب شبکه‌های اجتماعی دانست؛ تلاشی که بیش از تحلیل فنی، بر روایت حاشیه‌ها، شوخی‌ها و حال‌وهوای عمومی جام جهانی تکیه دارد. انتخاب مهیار حسن نیز در همین چارچوب معنا پیدا می‌کند؛ انتخابی متناسب با برنامه‌ای که می‌خواهد فوتبال را نه فقط از زاویه زمین مسابقه، بلکه از مسیر واکنش‌ها، گفت‌وگوها و ریتم مخاطب مجازی روایت کند.