ردّ مظلومیت در آیینه محرم

این روزها که نام شهید ماکان نصیری بیش از گذشته شنیده می‌شود، بسیاری از مردم ناخودآگاه او را در آینه محرم می‌بینند. نه از آن جهت که بخواهند میان دو واقعه تاریخی مقایسه‌ای مستقیم انجام دهند، بلکه به این دلیل که هر دو روایت، یک نقطه مشترک دارند؛ روایت کودکی و معصومیتی که قربانی خشونت شد.

محرم تنها ماه سوگواری نیست؛ ماه بازخوانی ارزش‌هایی است که در برابر ظلم و بی‌عدالتی شکل گرفتند. در این میان، کودکان همواره نماد بی‌پناهی و مظلومیت بوده‌اند. از همین روست که هرگاه جامعه با خبری درباره رنج یا شهادت یک کودک روبه‌رو می‌شود، ذهن‌ها به سرعت به خاطرات عاشورا و روایت‌های آن پیوند می‌خورد.

ماکان نصیری امروز برای بسیاری از مردم فقط یک نام نیست. او یادآور این حقیقت است که دردِ از دست دادن یک کودک، مرز زمان و مکان نمی‌شناسد. شاید به همین دلیل است که در ایام محرم، روایت او بیش از همیشه شنیده می‌شود و احساسات عمومی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

محرم به ما می‌آموزد که برخی روایت‌ها هرگز کهنه نمی‌شوند. روایت مظلومیت، روایت ایستادگی و روایت انسان‌هایی که اگرچه عمر کوتاهی داشتند، اما نامشان در حافظه جامعه ماندگار شد. در چنین نگاهی، ماکان نیز بخشی از همان حافظه جمعی است؛ حافظه‌ای که با گذشت زمان کمرنگ نمی‌شود و هر سال با فرارسیدن محرم، بار دیگر به یاد آورده می‌شود.

شاید راز ماندگاری برخی نام‌ها همین باشد؛ اینکه از یک فرد فراتر می‌روند و به نماد تبدیل می‌شوند. نماد معصومیتی که از میان ما رفت، اما روایتش همچنان باقی ماند.